ਖੋਜ ਤੇ ਪਸਾਰ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦੀ ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਕਰਵਾਈ

ਪਲਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਢੁੱਡੀਕੇ, ਪੰਜਾਬੀ ਜਾਗਰਣ ਲੁਧਿਆਣਾ : ਪੀਏਯੂ ਵਿਖੇ ਸਾਉਣੀ ਦੀ ਫਸਲਾਂ ਲਈ ਜਾਰੀ ਖੋਜ ਅਤੇ ਪਸਾਰ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦੀ ਦੋ ਦਿਨਾਂ ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਦਾ ਦੂਜਾ ਦਿਨ ਸਾਉਣੀ ਦੀਆਂ ਫ਼ਸਲਾਂ ਲਈ ਯੋਜਨਾਬੰਦੀ, ਖੇਤੀ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਅਤੇ ਖੇਤੀ ਵਿੱਚ ਮਸ਼ੀਨੀਕਰਨ ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਬਾਰੇ ਵਿਚਾਰ-ਵਟਾਂਦਰੇ ਨਾਲ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਤਕਨੀਕੀ ਸੈਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਸਬੰਧੀ ਆਰਥਿਕ ਦਿੱਕਤਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਿਵਾਰਨ ਸਬੰਧੀ ਚਰਚਾ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦੇ ਖੇਤ ਦੌਰੇ ਵੀ ਅੱਜ ਦਾ ਮੁੱਖ ਆਕਰਸ਼ਣ ਰਹੇ। ਸਮਾਪਤੀ ਸਮਾਗਮ ਦੌਰਾਨ ਪੀਏਯੂ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਪਸਾਰ ਸਿੱਖਿਆ ਡਾ. ਮੱਖਣ ਸਿੰਘ ਭੁੱਲਰ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਹੇਠ ਹੋਏ ਤਕਨੀਕੀ ਸੈਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਸਾਉਣੀ ਦੇ ਤੇਲ ਬੀਜਾਂ ਦੇ ਕਾਸ਼ਤ ਤਰੀਕਿਆਂ, ਚਾਰੇ ਅਤੇ ਛੋਟੇ ਅਨਾਜਾਂ, ਖੇਤੀ ਮਸ਼ੀਨਰੀ, ਜੰਗਲਾਤ ਅਤੇ ਮਾਈਕਰੋਬਾਇਓਲੋਜੀ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਬਾਰੇ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਡਾ ਭੁੱਲਰ ਨੇ ਅੱਜ ਦੀ ਖੇਤੀ ਨੂੰ ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਦੇਣ ਲਈ ਪਸਾਰ ਮਾਹਿਰਾਂ ਨੂੰ ਖੇਤੀ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਤਕਨੀਕਾਂ ਕਿਸਾਨਾਂ ਤਕ ਪੁਚਾਉਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਖੇਤੀ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗੀ ਕਿੱਤਿਆਂ ਤੋਂ ਆਮਦਨ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਕਿਸਾਨਾਂ ਤੱਕ ਪੀਏਯੂ ਵੱਲੋਂ ਪ੍ਰਸਾਰੀ ਜਾ ਰਹੀ ਸੰਯੁਕਤ ਖੇਤੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਪੁਚਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਮੁੱਲ ਵਾਧੇ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦੀ ਸੂਚਨਾ ਅਤੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦਾ ਪ੍ਰਸਾਰ ਵੀ ਅੱਜ ਦੇ ਯੁੱਗ ਦੀ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਸਾਉਣੀ ਦੀਆਂ ਫਸਲਾਂ ਦੀਆਂ ਕਾਸ਼ਤ ਤਕਨੀਕਾਂ, ਚਾਰੇ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਦੇ ਮਾਪਦੰਡ, ਗਰਮੀਆਂ ਦੀ ਬਰਸੀਮ ਦੀਆਂ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਫਸਲ ਉਤਪਾਦਕਤਾ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਵਿੱਚ ਜੈਵਿਕ ਖਾਦਾਂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਬਾਰੇ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਚਰਚਾ ਹੋਈ। ਪਲਾਂਟ ਬ੍ਰੀਡਿੰਗ ਅਤੇ ਜੈਨੇਟਿਕਸ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਤੇਲ ਬੀਜ ਸੈਕਸ਼ਨ ਤੋਂ ਡਾ. ਸਰਵਣ ਕੁਮਾਰ ਨੇ ਸਾਉਣੀ ਦੇ ਤੇਲ ਬੀਜਾਂ ਲਈ ਅਭਿਆਸਾਂ ਅਤੇ ਉਤਪਾਦਨ ਤਕਨਾਲੋਜੀਆਂ ਦੇ ਪੈਕੇਜ ਬਾਰੇ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸਿਆ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, ਡਾ. ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ, ਪਸਾਰ ਮਾਹਿਰ (ਤੇਲ ਬੀਜ) ਨੇ ਤੇਲ ਬੀਜ ਫਸਲਾਂ ਲਈ ਖੇਤ-ਪੱਧਰੀ ਕਾਸ਼ਤ ਰਣਨੀਤੀਆਂ ਤੇ ਗੱਲ ਕੀਤੀ। ਸਾਉਣੀ ਦੀਆਂ ਫਸਲਾਂ ਲਈ ਖੇਤੀ ਮਸ਼ੀਨੀਕਰਨ ਬਾਰੇ ਡਾ. ਮਹੇਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਨਾਰੰਗ, ਫਾਰਮ ਮਸ਼ੀਨਰੀ ਅਤੇ ਪਾਵਰ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਵਿਭਾਗ ਦੁਆਰਾ ਨੁਕਤੇ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਗਏ। ਡਾ. ਸੀਮਾ ਗਰਚਾ, ਸੂਖਮ ਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿਭਾਗ, ਨੇ ਸਾਉਣੀ ਦੀਆਂ ਫਸਲਾਂ ਵਿੱਚ ਜੈਵਿਕ ਖਾਦਾਂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ, ਅਤੇ ਡਾ. ਨੀਨਾ ਸਿੰਗਲਾ, ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨੀ, ਨੇ ਝੋਨੇ ਵਿੱਚ ਚੂਹਿਆਂ ਦੀ ਰੋਕਥਾਮ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇ ਸਬੰਧੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ। ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਡਾ. ਜਤਿੰਦਰ ਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਦੁਆਰਾ ਸਾਉਣੀ ਦੀਆਂ ਫਸਲਾਂ ਦੇ ਆਰਥਿਕ ਪਹਿਲੂਆਂ ਤੇ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਅਪਰ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਸੰਚਾਰ ਡਾ. ਤੇਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਰਿਆੜ ਨੇ ਦਿਨ ਦੀ ਕਾਰਵਾਈ ਦਾ ਸੰਚਾਲਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਭੋਜਨ ਮਾਹਿਰ, ਡਾ. ਪੂਨਮ ਸਚਦੇਵ ਦੇ ਨਾਲ, ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਉੱਦਮ ਨੂੰ ਸੁਖਾਲਾ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਆਮਦਨ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਮੁੱਲ ਵਾਧੇ ਵਿੱਚ ਪੀਏਯੂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ। ਤਕਨੀਕੀ ਵਿਚਾਰ-ਵਟਾਂਦਰੇ ਨੂੰ ਡਾ. ਆਰਐੱਸ ਸੋਹੂ ਅਤੇ ਡਾ. ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ ਕੌਰ ਦੁਆਰਾ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਰੂਪ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਖੇਤਾਂ ਦੇ ਦੌਰੇ ਦੌਰਾਨ ਪਸਾਰ ਅਤੇ ਖੋਜ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਸਾਉਣੀ ਦੀਆਂ ਫਸਲਾਂ ਲਈ ਫਸਲ ਸੁਧਾਰ, ਖੇਤੀ ਮਸ਼ੀਨੀਕਰਨ ਅਤੇ ਉਤਪਾਦਨ ਤਕਨਾਲੋਜੀਆਂ ਸਬੰਧੀ ਜਾਰੀ ਪ੍ਰਯੋਗਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ਕੀਤੀ।