ਪੰਜਾਬ ’ਚ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਬਣਿਆ ਜਾਲ: ਦੋਸਤੀ, ਪਿਆਰ ਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਭੇਜਣ ਦੇ ਨਾਂ 'ਤੇ ਕੁੜੀਆਂ ਦਾ ਸ਼ੋਸ਼ਣ; ਬਲੈਕਮੇਲਿੰਗ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਧੇ
ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਮੀਡੀਆ ਅਤੇ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ ਦੀ ਆੜ ਵਿੱਚ ਕੁੜੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਜਾਲ ਵਿੱਚ ਫਸਾਉਣ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਲਗਾਤਾਰ ਵਧ ਰਹੇ ਹਨ। ਫਿਲੌਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਾਬਾਲਗ ਕੁੜੀ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ 'ਤੇ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਇੱਕ ਨੌਜਵਾਨ ਸਮੇਤ ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਪੋਕਸੋ ਐਕਟ (POCSO Act) ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਧਾਰਾਵਾਂ ਤਹਿਤ ਮਾਮਲਾ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਹੈ।
Publish Date: Sun, 07 Jun 2026 12:48 PM (IST)
Updated Date: Sun, 07 Jun 2026 12:50 PM (IST)
ਸੁਕ੍ਰਾਂਤ, ਜਲੰਧਰ। ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਮੀਡੀਆ ਅਤੇ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ ਦੀ ਆੜ ਵਿੱਚ ਕੁੜੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਜਾਲ ਵਿੱਚ ਫਸਾਉਣ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਲਗਾਤਾਰ ਵਧ ਰਹੇ ਹਨ। ਫਿਲੌਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਾਬਾਲਗ ਕੁੜੀ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ 'ਤੇ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਇੱਕ ਨੌਜਵਾਨ ਸਮੇਤ ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਪੋਕਸੋ ਐਕਟ (POCSO Act) ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਧਾਰਾਵਾਂ ਤਹਿਤ ਮਾਮਲਾ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਮੁਲਜ਼ਮ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਵਿਦੇਸ਼ ਭੇਜਣ ਅਤੇ ਪੈਸੇ ਦਿਵਾਉਣ ਦੇ ਨਾਂ 'ਤੇ ਕੁੜੀ ਨਾਲ ਨੇੜਤਾ ਵਧਾਈ, ਫਿਰ ਉਸਨੂੰ ਵਰਗਲਾ ਕੇ ਸਰੀਰਕ ਸੰਬੰਧ ਬਣਾਏ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਡਰਾ ਕੇ ਅਤੇ ਬਲੈਕਮੇਲ ਕਰਕੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਗਹਿਣੇ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕੀਮਤੀ ਸਾਮਾਨ ਆਪਣੇ ਕਬਜ਼ੇ ਵਿੱਚ ਲੈ ਲਿਆ। ਪੁਲਿਸ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮੁਲਜ਼ਮਾਂ ਦੀ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀ ਲਈ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਬੀਤੇ ਦੋ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜਲੰਧਰ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਥਾਣਿਆਂ ਵਿੱਚ 12 ਦੇ ਕਰੀਬ ਅਜਿਹੇ ਮਾਮਲੇ ਦਰਜ ਹੋਏ ਹਨ।
ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਮੁਟਿਆਰਾਂ ਨੂੰ ਜਾਲ ਵਿੱਚ ਫਸਾ ਰਹੇ ਨੇ ਮੁਲਜ਼ਮ
ਸਾਈਬਰ ਮਾਹਰ ਪਲਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਅਜਿਹੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮੁਲਜ਼ਮ ਪਹਿਲਾਂ ਦੋਸਤੀ ਦਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਮੀਡੀਆ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਜਿਵੇਂ ਫੇਸਬੁੱਕ, ਇੰਸਟਾਗ੍ਰਾਮ, ਸਨੈਪਚੈਟ ਅਤੇ ਵਟਸਐਪ ਰਾਹੀਂ ਸੰਪਰਕ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਜਾਂ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੱਕ ਲਗਾਤਾਰ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਕੇ ਭਰੋਸਾ ਜਿੱਤਦੇ ਹਨ।
ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੁਲਾਕਾਤ, ਮਹਿੰਗੇ ਤੋਹਫ਼ੇ, ਵਿਆਹ ਜਾਂ ਵਿਦੇਸ਼ ਲੈ ਜਾਣ ਦੇ ਸੁਪਨੇ ਦਿਖਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਪੀੜਤ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜੁੜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸਦੀਆਂ ਨਿੱਜੀ ਤਸਵੀਰਾਂ, ਵੀਡੀਓ ਜਾਂ ਚੈਟ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਹੀ ਬਲੈਕਮੇਲਿੰਗ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਕੁੜੀਆਂ ਨੂੰ ਕਿਨ੍ਹਾਂ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਨਿਸ਼ਾਨਾ?
ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਫਰਜ਼ੀ ਪ੍ਰੋਫਾਈਲ ਬਣਾ ਕੇ ਦੋਸਤੀ ਕਰਨਾ।
ਵਿਆਹ ਜਾਂ ਪ੍ਰੇਮ ਸੰਬੰਧਾਂ ਦਾ ਝਾਂਸਾ ਦੇਣਾ।
ਕੈਨੇਡਾ, ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਜਾਂ ਯੂਰਪ ਭੇਜਣ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਕਰਨਾ।
ਮਹਿੰਗੇ ਗਿਫਟ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਮਦਦ ਦਾ ਲਾਲਚ ਦੇਣਾ।
ਨਿੱਜੀ ਫੋਟੋਆਂ ਅਤੇ ਵੀਡੀਓ ਹਾਸਲ ਕਰਕੇ ਬਲੈਕਮੇਲ ਕਰਨਾ।
ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਜਾਂ ਬਦਨਾਮੀ ਕਰਨ ਦੀ ਧਮਕੀ ਦੇਣਾ।
ਕੇਸ ਸਟੱਡੀ-1
ਜਲੰਧਰ ਦੇ ਇੱਕ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੁਟਿਆਰ ਨੂੰ ਕੈਨੇਡਾ ਭੇਜਣ ਅਤੇ ਵਿਆਹ ਦਾ ਝਾਂਸਾ ਦੇ ਕੇ ਲੱਖਾਂ ਰੁਪਏ ਅਤੇ ਗਹਿਣੇ ਲਏ ਗਏ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਮੁਲਜ਼ਮ ਨੇ ਸੰਪਰਕ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ। ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਧੋਖਾਧੜੀ ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਕੇਸ ਸਟੱਡੀ-2: ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਫ੍ਰੈਂਡਸ਼ਿਪ ਟ੍ਰੈਪ
ਇੱਕ ਕਾਲਜ ਦੀ ਵਿਦਿਆਰਥਣ ਦੀ ਇੰਸਟਾਗ੍ਰਾਮ 'ਤੇ ਦੋਸਤੀ ਹੋਈ। ਕਈ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੱਕ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੁਲਜ਼ਮ ਨੇ ਨਿੱਜੀ ਤਸਵੀਰਾਂ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲਈਆਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਾਇਰਲ ਕਰਨ ਦੀ ਧਮਕੀ ਦੇ ਕੇ ਪੈਸੇ ਮੰਗਣ ਲੱਗਾ। ਸਾਈਬਰ ਸੈੱਲ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਮੁਲਜ਼ਮ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਕੇਸ ਸਟੱਡੀ-3
66 ਫੁੱਟੀ ਰੋਡ 'ਤੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਮੁਟਿਆਰ ਨੂੰ ਵਿਆਹ ਦਾ ਭਰੋਸਾ ਦੇ ਕੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਸਰੀਰਕ ਸੰਬੰਧ ਬਣਾਏ ਗਏ। ਜਦੋਂ ਮੁਟਿਆਰ ਨੇ ਵਿਆਹ ਦਾ ਦਬਾਅ ਬਣਾਇਆ ਤਾਂ ਮੁਲਜ਼ਮ ਨੇ ਨਿੱਜੀ ਵੀਡੀਓ ਜਨਤਕ ਕਰਨ ਦੀ ਧਮਕੀ ਦਿੱਤੀ। ਪੁਲਿਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਾਮਲਾ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਅਜਿਹੇ ਜਾਲ ਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਬਚੀਏ?
ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਅਣਜਾਣ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਫ੍ਰੈਂਡ ਰਿਕਵੈਸਟ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਚੋ।
ਨਿੱਜੀ ਫੋਟੋ, ਵੀਡੀਓ ਜਾਂ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਵੀ ਸਾਂਝੇ ਨਾ ਕਰੋ।
ਵਿਦੇਸ਼ ਭੇਜਣ ਜਾਂ ਵਿਆਹ ਦੇ ਵੱਡੇ-ਵੱਡੇ ਵਾਅਦਿਆਂ ਦੀ ਆਪਣੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਜਾਂਚ ਜ਼ਰੂਰ ਕਰੋ।
ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਮਿਲਣ ਵੇਲੇ ਪਰਿਵਾਰ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਭਰੋਸੇਮੰਦ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿਓ।
ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬਲੈਕਮੇਲਿੰਗ ਹੋਣ 'ਤੇ ਘਬਰਾਓ ਨਾ ਅਤੇ ਤੁਰੰਤ ਪੁਲਿਸ ਜਾਂ ਸਾਈਬਰ ਹੈਲਪਲਾਈਨ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰੋ।
ਨਾਬਾਲਗ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀਆਂ ਆਨਲਾਈਨ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ 'ਤੇ ਮਾਪੇ ਨਿਯਮਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣ।
"ਅਜਿਹੇ ਅਪਰਾਧ ਕੇਵਲ ਕਾਨੂੰਨ ਦਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਸਮਾਜਿਕ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਦਾ ਵੀ ਵਿਸ਼ਾ ਹਨ। ਸਮਾਂ ਰਹਿੰਦੇ ਸਤਰਕਤਾ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਈ ਵੱਡੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਹੋਣ ਤੋਂ ਰੋਕ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਧਮਕੀ, ਆਨਲਾਈਨ ਬਲੈਕਮੇਲਿੰਗ ਜਾਂ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਤੁਰੰਤ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕਰੋ, ਤਾਂ ਜੋ ਮੁਲਜ਼ਮਾਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਕਾਰਵਾਈ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕੇ।"
— ਐੱਸਐੱਸਪੀ ਹਰਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਵਿਰਕ