ਹਾਈਵੇਅ ਦੀ ਹਰ ਤਰੇੜ ’ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖੇਗੀ ਲੇਜ਼ਰ ਤਕਨੀਕ

ਇਕ ਦਿਨ ’ਚ 300 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਸੜਕ ਦੀ ਹੋਵੇਗੀ ਜਾਂਚ 10 ਦਿਨਾਂ ਵਿਚ ਤਿਆਰ ਹੋਵੇਗੀ ਖਾਮੀਆਂ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਹੋਰਨਾਂ ਸੂਬਿਆਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਲੰਧਰ ’ਚੋਂ ਲੰਘਦੇ ਹਾਈਵੇਅ ’ਤੇ ਵੀ ਲੇਜ਼ਰ ਮੈਪਿੰਗ ਸ਼ੁਰੂ ਜਾਸ, ਜਾਗਰਣ, ਜਲੰਧਰ : ਕੌਮੀ ਰਾਜਮਾਰਗਾਂ ’ਤੇ ਟੋਇਆਂ, ਉਖੜੀ ਹੋਈ ਸੜਕ ਦੀ ਪਰਤ, ਡੂੰਘੀਆਂ ਤਰੇੜਾਂ ਤੇ ਉੱਚੀ-ਨੀਵੀਂ ਸਤਹ ਦੀ ਪਛਾਣ ਲਈ ਹੁਣ ਆਧੁਨਿਕ ਤਕਨੀਕ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਕੌਮੀ ਰਾਜਮਾਰਗ ਅਥਾਰਿਟੀ (ਐੱਨਐੱਚਏਆਈ) ਨੇ ਹਾਈਵੇਅ ਦੀ ਹਾਲਤ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕਰਨ ਲਈ 3ਡੀ ਲੇਜ਼ਰ ਤਕਨੀਕ ਨਾਲ ਲੈਸ ਨੈੱਟਵਰਕ ਸਰਵੇ ਵਾਹਨ (ਐੱਨਐੱਸਵੀ) ਰਾਹੀਂ ਸਰਵੇ ਦੀ ਕ੍ਰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਹੋਰਨਾਂ ਸੂਬਿਆਂ ’ਚ ਇਸ ਤਕਨੀਕ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੁਣ ਜਲੰਧਰ ’ਚੋਂ ਲੰਘਦੇ ਕੌਮੀ ਰਾਜਮਾਰਗਾਂ ’ਤੇ ਵੀ ਲੇਜ਼ਰ ਮੈਪਿੰਗ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਵਾਹਨ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਸੜਕ ਦੀ ਸਤਹ ਨੂੰ ਸਕੈਨ ਕਰ ਕੇ ਉਸ ਦੀ ਹਾਲਤ ਦਾ ਡਿਜੀਟਲ ਰਿਕਾਰਡ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੇਂਦਰੀ ਸੜਕ ਆਵਾਜਾਈ ਤੇ ਰਾਜਮਾਰਗ ਮੰਤਰਾਲੇ ਮੁਤਾਬਕ, ਇਸ ਤਕਨੀਕ ਰਾਹੀਂ ਇਕ ਦਿਨ ’ਚ 300 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਤੱਕ ਹਾਈਵੇਅ ਦਾ ਸਰਵੇ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਅੰਕੜਿਆਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 10 ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਖਾਮੀਆਂ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਦਾ ਟੀਚਾ ਹੈ। ਬਾਕਸ ਲੇਜ਼ਰ ਮੈਪਿੰਗ ’ਤੇ ਪ੍ਰਤੀ ਲੇਨ 1,000 ਰੁਪਏ ਖ਼ਰਚੇ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ; ਵਾਹਨ ਚਾਲਕਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਹੋਵੇਗਾ ਲਾਭ ਹਾਈਵੇਅ ਦੀ ਲੇਜ਼ਰ ਮੈਪਿੰਗ ਦੇ ਖ਼ਰਚੇ ਬਾਰੇ ਸੜਕ ਆਵਾਜਾਈ ਤੇ ਰਾਜਮਾਰਗ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਇਕ ਸਰਕਾਰੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ’ਚ ਨੈੱਟਵਰਕ ਸਰਵੇ ਵਾਹਨ ਰਾਹੀਂ ਸਰਵੇ ਦੀ ਅੰਦਾਜ਼ਨ ਦਰ 1,000 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਕਿਲੋਮੀਟਰ, ਪ੍ਰਤੀ ਲੇਨ, ਪ੍ਰਤੀ ਸਰਵੇ ਦਰਜ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਸਰਵੇ ਵਾਹਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਤੱਕ ਲਿਜਾਣ ਤੇ ਵਾਪਸ ਲਿਆਉਣ ਲਈ 25 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਵਾਧੂ ਰਕਮ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਵੀ ਹੈ। ਇਹ ਦਰ ਇਕ ਪੁਰਾਣੇ ਮਿਆਰੀ ਰੱਖ-ਰਖਾਅ ਠੇਕੇ ’ਚ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਲਈ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਸ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਜਾਂ ਜਲੰਧਰ ’ਚ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਸਰਵੇ ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰਸ਼ੁਦਾ ਦਰ ਜਾਂ ਕੁੱਲ ਬਜਟ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਅਸਲ ਖ਼ਰਚੇ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਈ ਸਬੰਧਤ ਟੈਂਡਰ ਤੇ ਕੰਮ ਦੇ ਹੁਕਮਾਂ ਦੇ ਵੇਰਵੇ ਲੋੜੀਂਦੇ ਹੋਣਗੇ। ਲੇਜ਼ਰ ਮੈਪਿੰਗ ਤੋਂ ਮਿਲੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਦੀ ਸਹੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ ਵਾਹਨ ਚਾਲਕਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਲਾਭ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸੜਕ ਦੀ ਸਤਹ ’ਚ ਪਈਆਂ ਤਰੇੜਾਂ, ਟੋਏ ਤੇ ਉੱਚੀ-ਨੀਵੀਂ ਥਾਂਵਾਂ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਣ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਏਜੰਸੀਆਂ ਮੁਰੰਮਤ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾ ਸਕਣਗੀਆਂ। ਇਸ ਨਾਲ ਖ਼ਰਾਬ ਸੜਕ ਕਾਰਨ ਵਾਹਨਾਂ ਨੂੰ ਲੱਗਣ ਵਾਲੇ ਝਟਕਿਆਂ, ਟਾਇਰਾਂ ਦੇ ਨੁਕਸਾਨ ਤੇ ਅਚਾਨਕ ਬਰੇਕ ਲਾਉਣ ਵਰਗੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਘਟਾਉਣ ’ਚ ਮਦਦ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਸੜਕ ਦੀ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਮੁਰੰਮਤ ਨਾਲ ਦੋਪਹੀਆ ਵਾਹਨ ਚਾਲਕਾਂ ਦੇ ਫਿਸਲਣ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਵੀ ਘਟ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਲਾਭਾਂ ਲਈ ਸਰਵੇ ਦੌਰਾਨ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈਆਂ ਖਾਮੀਆਂ ਨੂੰ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਦੂਰ ਕਰਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੋਵੇਗਾ। ਬਾਕਸ ਪਹਿਲਾਂ ਐੱਨਐੱਚਏਆਈ ਦੇ ਮੁਲਾਜ਼ਮ ਕਰਦੇ ਸਨ ਮੌਕੇ ’ਤੇ ਮੈਪਿੰਗ ਲੇਜ਼ਰ ਮੈਪਿੰਗ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹਾਈਵੇਅ ਦੀ ਹਾਲਤ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕਰਨ ਲਈ ਐੱਨਐੱਚਏਆਈ ਦੇ ਮੁਲਾਜ਼ਮ ਸੜਕਾਂ ਦਾ ਮੌਕੇ ’ਤੇ ਨਿਰੀਖਣ ਤੇ ਮੈਪਿੰਗ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਸੜਕ ’ਤੇ ਮੌਜੂਦ ਟੋਇਆਂ, ਤਰੇੜਾਂ, ਉਖੜੀ ਹੋਈ ਪਰਤ ਤੇ ਹੋਰ ਖਾਮੀਆਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮੁੱਖ ਦਫ਼ਤਰ ਜਾਂ ਸਥਾਨਕ ਦਫ਼ਤਰਾਂ ’ਚ ਬੈਠੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਈ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਬੰਧਤ ਅਧਿਕਾਰੀ ਸੜਕ ਦੀ ਹਾਲਤ ਮੁਤਾਬਕ ਮੁਰੰਮਤ ਤੇ ਸੁਧਾਰ ਦੇ ਕਦਮ ਚੁੱਕਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਂਦੇ ਸਨ। ਹੁਣ ਵੀ ਸੜਕਾਂ ਦੀ ਮੌਕੇ ’ਤੇ ਮੈਪਿੰਗ ਤੇ ਨਿਰੀਖਣ ਜਾਰੀ ਹੈ ਪਰ ਲੇਜ਼ਰ ਮੈਪਿੰਗ ਨੇ ਇਹ ਕੰਮ ਸੌਖਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਨੈੱਟਵਰਕ ਸਰਵੇ ਵਾਹਨ ’ਤੇ ਲੱਗੇ ਸੈਂਸਰ, ਕੈਮਰੇ ਤੇ ਲੇਜ਼ਰ ਉਪਕਰਨ ਸੜਕ ਦੀ ਸਤਹ ਸਕੈਨ ਕਰ ਕੇ ਉਸ ਦੀ ਹਾਲਤ ਦਾ ਡਿਜੀਟਲ ਰਿਕਾਰਡ ਤਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਨਾਲ ਖਾਮੀਆਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਨ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਹੀ ਥਾਂ ਦਰਜ ਕਰਨੀ ਵੀ ਸੌਖੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਮੁਲਾਜ਼ਮਾਂ ਨੂੰ ਸੜਕ ਦਾ ਨਿਰੀਖਣ ਕਰ ਕੇ ਖਾਮੀਆਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਤਿਆਰ ਕਰਨੀ ਪੈਂਦੀ ਸੀ, ਜਦਕਿ ਨਵੀਂ ਤਕਨੀਕ ਨਾਲ ਘੱਟ ਸਮੇਂ ’ਚ ਵਧੇਰੇ ਦੂਰੀ ਦਾ ਸਰਵੇ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਡਿਜੀਟਲ ਅੰਕੜਿਆਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ’ਤੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸੜਕ ਦੀ ਹਾਲਤ ਸਮਝਣ ਤੇ ਮੁਰੰਮਤ ਲਈ ਤਰਜੀਹ ਤੈਅ ਕਰਨ ’ਚ ਵੀ ਮਦਦ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।