ਸੱਤੂ: ਗਰਮੀ ਤੋਂ ਬਚਾਅ ਲਈ ਪਰੰਪਰਾ, ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਆਯੁਰਵੇਦ ਦਾ ਸੰਗਮ

ਗੌਰਵ ਗੌੜ ਜੌਲੀ, ਪੰਜਾਬੀ ਜਾਗਰਣ ਜ਼ੀਰਾ : ਗਰਮੀਆਂ ਦੇ ਮੌਸਮ ਦੌਰਾਨ ਲੂ ਦਾ ਪ੍ਰਕੋਪ ਇਕ ਗੰਭੀਰ ਸਿਹਤ ਚੁਣੌਤੀ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ। ਜਲਵਾਯੂ ਪਰਿਵਰਤਨ ਤਾਪਮਾਨ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਡੀਹਾਈਡਰੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਥਕਾਵਟ ਵਰਗੀਆਂ ਆਮ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਪੈਦਾ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ, ਸੱਤੂ, ਜੋ ਕਿ ਰਵਾਇਤੀ ਖੁਰਾਕ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਿੱਸਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਹਿਲੀ ਪਸੰਦ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸੱਤੂ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪੀਣ ਵਾਲਾ ਪਦਾਰਥ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਕਿਫਾਇਤੀ, ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਤੌਰ ’ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਵਿਕਲਪ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸੱਤੂ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ’ਤੇ ਜੌਂ ਜਾਂ ਹੋਰ ਅਨਾਜਾਂ ਨੂੰ ਭੁੰਨੇ ਹੋਏ ਛੋਲਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਪੀਸ ਕੇ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਆਟਾ ਹੈ। ਸੱਤੂ ਦਾ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਮਹੱਤਵ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਗਰਮੀ ਤੋਂ ਬਚਾਅ ਲਈ ਇਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਆਯੁਸ਼ ਮਾਹਰ ਵੀ ਇਸ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ......................................... ਸੱਤੂ ਦੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਲਾਭ ਬੇਅੰਤ ਹਨ: ਡਾ. ਸੁਸ਼ੀਲ ਪਾਠਕ ਗਲੋਬਲ ਹਸਪਤਾਲ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਡਾ ਸੁਸ਼ੀਲ ਪਾਠਕ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸੱਤੂ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਲਾਈਟ ਸੰਤੁਲਨ ਬਣਾਈ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ ਤੇ ਸੋਡੀਅਮ, ਪੋਟਾਸ਼ੀਅਮ ਅਤੇ ਮੈਗਨੀਸ਼ੀਅਮ ਵਰਗੇ ਖਣਿਜ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਲਾਈਟ ਸੰਤੁਲਨ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਗਰਮੀ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਦੌਰਾਨ, ਇਹ ਤੱਤ ਪਸੀਨੇ ਰਾਹੀਂ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸੱਤੂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਭਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਾਰਬੋਹਾਈਡਰੇਟ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਊਰਜਾ ਦੀ ਰਿਹਾਈ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਅਚਾਨਕ ਊਰਜਾ ਦੇ ਨੁਕਸਾਨ ਨੂੰ ਰੋਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਥਕਾਵਟ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਸੱਤੂ ਡੀਹਾਈਡਰੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਦਦਗਾਰ ਹੈ। ਸੱਤੂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾ ਕੇ ਪੀਣ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਦੀ ਹਾਈਡਰੇਸ਼ਨ ਵਧਦੀ ਹੈ। ......................................... ਸੱਤੂ ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਤੋਂ ਰਾਹਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ : ਡਾ. ਅਨਿਲ ਬਜਾਜ ਬਜਾਜ ਹਸਪਤਾਲ ਦੇ ਐਮਡੀ ਡਾ ਅਨਿਲ ਬਜਾਜ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਆਯੁਰਵੇਦ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਗਰਮੀਆਂ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਵਧਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਗਰਮੀ, ਚਿੜਚਿੜਾਪਨ, ਜਲਣ ਅਤੇ ਡੀਹਾਈਡਰੇਸ਼ਨ ਵਰਗੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਸੱਤੂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਇਸਦੇ ਠੰਢਕ ਗੁਣ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਹਨ। ਸੱਤੂ ਵਿੱਚ ਠੰਢਕ ਦਾ ਸੁਭਾਅ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਰੀਰ ਦੀ ਵਾਧੂ ਗਰਮੀ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਠੰਢਕ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਗਰਮੀ ਕਾਰਨ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਅਤੇ ਥਕਾਵਟ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸੱਤੂ ਹਲਕਾ ਅਤੇ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਪਚਣਯੋਗ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਗਰਮੀਆਂ ਦੌਰਾਨ ਪਾਚਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਤੇ ਵਾਧੂ ਤਣਾਅ ਨੂੰ ਰੋਕਦਾ ਹੈ। ......................................... ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਖੁਰਾਕ ਦੀ ਲੋੜ : ਡਾ. ਅਮਿਤ ਆਰੀਆ ਆਰੀਆ ਹਸਪਤਾਲ ਦੇ ਡਾ. ਅਮਿਤ ਆਰੀਆ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਗਰਮੀਆਂ ਦੌਰਾਨ ਸਾਨੂੰ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨ ਲਈ, ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੀ ਰਵਾਇਤੀ ਖੁਰਾਕ ਵੱਲ ਵਾਪਸ ਜਾਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਸੱਤੂ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਕਿਫਾਇਤੀ ਅਤੇ ਪਹੁੰਚਯੋਗ ਵਿਕਲਪ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਵਿਗਿਆਨਕ ਅਤੇ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਦੋਵਾਂ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਹੈ। ਅੱਜ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਜਲਵਾਯੂ ਪਰਿਵਰਤਨ ਸਾਡੀ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਅਜਿਹੇ ਰਵਾਇਤੀ ਭੋਜਨਾਂ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਣਾ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਬਲਕਿ ਜ਼ਰੂਰੀ ਵੀ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਸੱਤੂ ਗਰਮੀਆਂ ਦੀਆਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਅਤੇ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਹੱਲ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।