ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ 'ਚ E-20 ਪੈਟਰੋਲ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਚਰਚਾ: ਇੰਜਣ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਵਾਹਨ ਚਾਲਕਾਂ 'ਚ ਵਧੀ ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ਬਾਲਣ ਦੀ ਮੰਗ

ਜਾਗਰਣ ਸੰਵਾਦਦਾਤਾ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ : ਇੰਟਰਨੈਟ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਈ-20 ਪੈਟਰੋਲ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਚੱਲ ਰਹੀਆਂ ਚਰਚਾਵਾਂ ਦਾ ਅਸਰ ਹੁਣ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਪੈਟਰੋਲ ਪੰਪਾਂ 'ਤੇ ਵੀ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ਲੱਗਾ ਹੈ। ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਕਈ ਪੈਟਰੋਲ ਪੰਪ ਸੰਚਾਲਕਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਵਿਚ ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ਪੈਟਰੋਲ ਅਤੇ ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ਡੀਜ਼ਲ ਦੀ ਬਿਕਵਾਲੀ ਵਿਚ 10 ਤੋਂ 15 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਤੱਕ ਵਾਧਾ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਕਈ ਵਾਹਨ ਚਾਲਕ ਇੰਜਣ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ, ਬਿਹਤਰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਅਤੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਇੰਜਣ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਹਾਲਤ ਵਿਚ ਰੱਖਣ ਦੀ ਸੋਚ ਦੇ ਕਾਰਨ ਆਮ ਪੈਟਰੋਲ-ਡੀਜ਼ਲ ਦੀ ਬਜਾਏ ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ਬਾਲਣ ਭਰਵਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਇਸ ਸਮੇਂ 50 ਪੈਟਰੋਲ ਪੰਪ ਚੱਲ ਰਹੇ ਹਨ।

ਪੈਟਰੋਲੀਅਮ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਕ੍ਰਿਤਿਕ ਗੈਸ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਉਪਲੱਬਧ ਅੰਕੜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿਚ ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਨ 301 ਮੀਟ੍ਰਿਕ ਟਨ (ਕਰੀਬ ਚਾਰ ਲੱਖ ਲੀਟਰ) ਪੈਟਰੋਲ ਅਤੇ 469 ਮੀਟ੍ਰਿਕ ਟਨ (ਕਰੀਬ 5.5 ਲੱਖ ਲੀਟਰ) ਡੀਜ਼ਲ ਦੀ ਖਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਕਰੀਬ 770 ਮੀਟ੍ਰਿਕ ਟਨ ਜਾਂ 9.5 ਤੋਂ 10 ਲੱਖ ਲੀਟਰ ਬਾਲਣ ਦੀ ਬਿਕਵਾਲੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਵੱਡੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿਚ ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ਬਾਲਣ ਦੀ ਵਧਦੀ ਮੰਗ ਨੂੰ ਪੈਟਰੋਲ ਪੰਪ ਸੰਚਾਲਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਬਦਲਾਅ ਮੰਨ ਰਹੇ ਹਨ। ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਦਸ ਲੱਖ ਵਾਹਨ ਰਜਿਸਟ੍ਰਡ ਹਨ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਇੱਥੇ ਬਾਲਣ ਦੀ ਖਪਤ ਕਾਫ਼ੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਹੈ ਬਾਲਣ ਦੀ ਕੀਮਤ

ਵਰਤਮਾਨ ਵਿਚ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿਚ ਆਮ ਪੈਟਰੋਲ 101.54 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਲੀਟਰ ਅਤੇ ਆਮ ਡੀਜ਼ਲ 89.47 ਕਾਪੀ ਲੀਟਰ ਵਿਕ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਇੰਡੀਅਨ ਆਇਲ ਦਾ ਐਕਸਪੀ -95 ਅਤੇ ਐੱਚਪੀ ਦਾ ਪਾਵਰ-95 ਲਗਪਗ 106 ਤੋਂ 108 ਕਾਪੀ ਲੀਟਰ ਅਤੇ ਬੀਪੀਸੀਐੱਲ ਦਾ ਸਪੀਡ-97 ਕਰੀਬ 107 ਤੋਂ 109 ਪ੍ਰਤੀ ਲੀਟਰ ਉਪਲਬਧ ਹੈ। ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ਡੀਜ਼ਲ ਦੀ ਕੀਮਤ 91.50 ਤੋਂ 93.50 ਪ੍ਰਤੀ ਲੀਟਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ਪੈਟਰੋਲ ਆਮ ਪੈਟਰੋਲ ਨਾਲੋਂ ਕਰੀਬ 4 ਤੋਂ 7 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਲੀਟਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ਡੀਜ਼ਲ ਆਮ ਡੀਜ਼ਲ ਨਾਲੋਂ 2 ਤੋਂ 4 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਲੀਟਰ ਮਹਿੰਗਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਵੀ ਕਈ ਗ੍ਰਾਹਕ ਵਾਧੂ ਕੀਮਤ ਦੇ ਕੇ ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ਇੰਧਨ ਭਰਵਾ ਰਹੇ ਹਨ।

ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਪੈਟਰੋਲੀਅਮ ਡੀਲਰਜ਼ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੇ ਸਕੱਤਰ ਅਮਰਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਪਹਿਲਾਂ ਜਿੱਥੇ ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ਪੈਟਰੋਲ ਚੁਣਨ ਵਾਲੇ ਗ੍ਰਾਹਕਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਸੀਮਿਤ ਸੀ, ਉੱਥੇ ਹੁਣ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਵੱਧ ਲੋਕ ਇਸਦੀ ਮੰਗ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਕਈ ਗ੍ਰਾਹਕ ਈ-20 ਪੈਟਰੋਲ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇੰਟਰਨੈਟ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਵੇਖੀ ਗਈ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦੇ ਕੇ ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ਬਾਲਣ ਭਰਵਾਉਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਜਤਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚ ਵੀ ਈ-20 ਇੰਧਨ ਦਾ ਹੀ ਵਰਤੋਂ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਮੁਹਾਲੀ ਵਿਚ ਨਿੱਜੀ ਕੰਪਨੀ ਵਿਚ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਅਮਿਤ ਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ਪੈਟਰੋਲ ਭਰਵਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇੰਟਰਨੈਟ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਈ-20 ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਕਈ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਦੇਖਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੱਗਾ ਕਿ ਥੋੜ੍ਹਾ ਵੱਧ ਖ਼ਰਚ ਕਰ ਕੇ ਇੰਜਣ ਦੀ ਬਿਹਤਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਸੈਕਟਰ-22 ਦੇ ਨਿਵਾਸੀ ਅਤੇ ਅੱਗ ਬੁਝਾਉਣ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਮੁਲਾਜ਼ਮ ਸੁਖਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿਚ ਨਵੀਂ ਸਕਾਰਪਿਓ ਕਾਰ ਖਰੀਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਸਾਵਧਾਨੀ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇੰਜਣ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ਬਾਲਣ ਹੀ ਭਰਵਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਬੇਸ਼ੱਕ ਬਾਲਣ ਮਹਿੰਗਾ ਹੈ ਪਰ ਇਹ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਐਵਰੇਜ ਵੱਧ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਸੈਕਟਰ-38 ਦੇ ਕਾਰ ਮਕੈਨਿਕ ਚੰਦੂ ਕੁਮਾਰ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਕਈ ਗੱਡੀਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਠੀਕ ਹੋਣ ਲਈ ਆਈਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਵਾਹਨ ਚਾਲਕਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਗੱਡੀ ਸਟਾਰਟ ਹੋਣ ਵਿਚ ਮੁਸ਼ਕਲ, ਚਲਦੇ-ਚਲਦੇ ਇੰਜਣ ਬੰਦ ਹੋਣ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਆਈ ਹੈ।

ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ਪੈਟਰੋਲ ਵਿਚ ਆਕਟੇਨ ਸੰਖਿਆ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਵੱਧ

ਹਾਲਾਂਕਿ, ਆਟੋਮੋਬਾਈਲ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਜ્ઞ ਇਸ ਧਾਰਣਾ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਹਿਮਤ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਈ-20 ਪੈਟਰੋਲ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਕਈ ਅਪੁਸ਼ਟ ਜਾਣਕਾਰੀਆਂ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਾਹਨਾਂ ਨੂੰ ਈ-20 ਮੁਤਾਬਕ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਿਸੇ ਵਾਧੂ ਚਿੰਤਾ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ਪੈਟਰੋਲ ਵਿਚ ਆਕਟੇਨ ਸੰਖਿਆ ਵੱਧ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਲਾਭ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਇੰਜਣਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਨਿਰਮਾਤਾ ਨੇ ਉੱਚ ਆਕਟੇਨ ਬਾਲਣ ਦੀ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਹਰ ਵਾਹਨ ਲਈ ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ਇੰਧਨ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਵੀ ਸੰਸਦ ਵਿਚ ਸਾਫ ਕਰ ਚੁੱਕੀ ਹੈ ਕਿ ਈ-20 ਪੈਟਰੋਲ ਨਾਲ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਇੰਜਣ ਖਰਾਬ ਹੋਣ ਦੇ ਪ੍ਰਮਾਣ ਨਹੀਂ ਮਿਲੇ ਹਨ। ਈ-20 ਪੈਟਰੋਲ ਅਜਿਹਾ ਇੰਧਨ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿਚ 20 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਐਥਨਾਲ ਅਤੇ 80 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਪੈਟਰੋਲ ਮਿਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਐਕਸਪੀ-100 ਦਾ ਰੇਟ 167 ਪ੍ਰਤੀ ਲੀਟਰ

ਐਕਸਪੀ-100 ਪੈਟਰੋਲ ਦੀ ਕੀਮਤ 167 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਲੀਟਰ ਹੈ। ਇਹ ਕਾਫ਼ੀ ਘੱਟ ਲੋਕ ਹੀ ਆਪਣੇ ਵਾਹਨ ਵਿਚ ਭਰਵਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਹਰ ਪੰਪ ਵਿਚ ਵੀ ਇਹ ਬਾਲਣ ਉਪਲੱਬਧ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਇਸ ਪੈਟਰੋਲ ਦੇ ਮਹਿੰਗਾ ਹੋਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਵਿਚ ਆਕਟੇਨ ਰੇਟਿੰਗ 100 ਹੈ ਜਦਕਿ ਆਮ ਪੈਟਰੋਲ ਵਿਚ 91 ਆਕਟੇਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਪੋਰਟਸ ਕਾਰਾਂ, ਸੁਪਰਬਾਈਕਾਂ ਅਤੇ ਹਾਈ-ਕੰਪ੍ਰੈਸ਼ਨ ਜਾਂ ਟਰਬੋਚਾਰਜਡ ਇੰਜਨਾਂ ਲਈ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਅਜਿਹੇ ਇੰਜਨ ਉੱਚ ਆਕਟੇਨ ਇੰਧਨ ਤੋਂ ਬਿਹਤਰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ, ਸਮੂਥ ਐਕਸਿਲਰੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਨਾਕਿੰਗ ਵਿਚ ਕਮੀ ਦਾ ਲਾਭ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਆਟੋ ਮੋਬਾਈਲ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੇ ਵਿੱਤ ਸਕੱਤਰ ਰਾਮ ਕੁਮਾਰ ਗਰਗ ਮੁਤਾਬਕ ਆਮ ਕਾਰਾਂ ਲਈ ਇਸਦੀ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਅਪ੍ਰੈਲ 2026 ਵਿਚ ਐਕਸਪੀ100 ਦੀ ਕੀਮਤ ਵਿਚ ਲਗਪਗ 11 ਰੁਪਏ ਕਾਪੀ ਲੀਟਰ ਦੀ ਵਾਧਾ ਹੋਈ ਸੀ। ਇਸਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵ ਪੈਟਰੋਲ ਦੀ ਕੀਮਤਾਂ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿਚ ਤਣਾਅ ਦੇ ਕਾਰਨ ਵਧੀ ਲਾਗਤ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਗਿਆ।