ਜੇਲ੍ਹ ਦੀਆਂ ਸਲਾਖਾਂ ਪਿੱਛੇ ਹੁਣ ਕਲਮ ਲਿਖੇਗੀ ਨਵੀਂ ਕਹਾਣੀ, 27 ਜੇਲ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੈਦੀ ਲਿਖਣਗੇ ਕਹਾਣੀਆਂ ਤੇ ਕਵਿਤਾਵਾਂ

ਰੋਹਿਤ ਕੁਮਾਰ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ: ਜੇਲ੍ਹ ਦੀਆਂ ਸਲਾਖਾਂ ਬੰਦੀਆਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰੀ ਦੁਨੀਆ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰੱਖ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਅਤੇ ਕਲਪਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਕੈਦ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ। ਹੁਣ ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ 27 ਜੇਲ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਕੈਦੀਆਂ ਅਤੇ ਬੰਦੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ, ਤਜਰਬਿਆਂ ਅਤੇ ਕਲਪਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਦੇਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਹਿਤ ਅਕਤੂਬਰ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਹਫ਼ਤੇ ਜੇਲ੍ਹ ਸਾਹਿਤ ਉਤਸਵ ਕਰਵਾਉਣ ਦੀ ਤਜਵੀਜ਼ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੂਬੇ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ 27 ਜੇਲ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੰਦੀ ਹਿੱਸਾ ਲੈ ਸਕਣਗੇ।

ਇਸ ਪਹਿਲ ਦਾ ਮਕਸਦ ਬੰਦੀਆਂ ਨੂੰ ਰਚਨਾਤਮਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਦਿਸ਼ਾ ਦੇਣਾ ਅਤੇ ਮੁੜ ਵਸੇਬੇ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਕਹਾਣੀ, ਕਵਿਤਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਾਹਿਤਕ ਵਿਧਾਵਾਂ ਰਾਹੀਂ ਬੰਦੀ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਤਜਰਬਿਆਂ, ਯਾਦਾਂ, ਸੁਪਨਿਆਂ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ ਦੀਆਂ ਉਮੀਦਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਬਦ ਦੇ ਸਕਣਗੇ।

‘ਗੁਲਦਸਤਾ’ ਤਹਿਤ ਮਿਲੇਗਾ ਸਾਹਿਤਕ ਮਾਹੌਲ

ਇਹ ਪਹਿਲ ‘ਗੁਲਦਸਤਾ’ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਤਹਿਤ ਬੈਲਬਾ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਰਾਹੀਂ ਜੇਲ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤਕ ਸਮੱਗਰੀ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਉਣ ਦੇ ਨਾਲ ਬੰਦੀਆਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨ ਅਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਲਿਖਣ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਜੇਲ੍ਹ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਪੜ੍ਹਨ-ਲਿਖਣ ਦੀ ਆਦਤ ਬੰਦੀਆਂ ਦੇ ਖਾਲੀ ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਰਚਨਾਤਮਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਕ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਮੁੜ ਵਸੇਬੇ ਲਈ ਨਵਾਂ ਤਜਰਬਾ

ਜੇਲ੍ਹ ਸਾਹਿਤ ਉਤਸਵ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਸਾਹਿਤਕ ਸਮਾਗਮ ਦੀ ਬਜਾਏ ਬੰਦੀਆਂ ਦੇ ਸੁਧਾਰ ਅਤੇ ਮੁੜ ਵਸੇਬੇ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਲਿਖਣ ਰਾਹੀਂ ਬੰਦੀ ਆਪਣੇ ਅਤੀਤ, ਗਲਤੀਆਂ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਤਜਰਬਿਆਂ ’ਤੇ ਆਤਮ-ਚਿੰਤਨ ਕਰਨ ਦੇ ਨਾਲ ਭਵਿੱਖ ਬਾਰੇ ਨਵੀਂ ਸੋਚ ਵਿਕਸਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਇਸ ਪਹਿਲ ਦੀ ਖ਼ਾਸ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਬੰਦੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਕਹਾਣੀ ਖੁਦ ਲਿਖਣ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਆਵਾਜ਼ ਲੋਕਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਦਾ ਮੰਚ ਮਿਲੇਗਾ। ਸੂਬੇ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ 27 ਜੇਲ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਨਾਲ ਇਹ ਪਹਿਲ ਵਿਆਪਕ ਰੂਪ ਲੈ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਜੇਲ੍ਹ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਲਈ ਵੀ ਇਹ ਬੰਦੀਆਂ ਨੂੰ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਨਾਲ ਰਚਨਾਤਮਕਤਾ ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਹੋਵੇਗਾ।