ਇੱਕ ਗੈਂਗ ਨੇ ਬਦਲ ਦਿੱਤੀ ਸਰਨੇਮ ਦੀ ਪਛਾਣ! ਕੈਨੇਡਾ 'ਚ ‘ਬਿਸ਼ਨੋਈ’ ਨੰਬਰ ਪਲੇਟ ’ਤੇ ਵਿਵਾਦ, ਮਹਿਲਾ ਨੂੰ ਪਲੇਟ ਬਦਲਣ ਦੀ ਸਲਾਹ

ਰੋਹਿਤ ਕੁਮਾਰ, ਜਾਗਰਣ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ: ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਲਾਰੈਂਸ ਬਿਸ਼ਨੋਈ ਗੈਂਗ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਅਪਰਾਧਾਂ ਦਾ ਅਸਰ ਹੁਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਤੱਕ ਵੀ ਪਹੁੰਚਦਾ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇਸ ਗੈਂਗ ਨਾਲ ਦੂਰ-ਦੂਰ ਤੱਕ ਕੋਈ ਲੈਣਾ-ਦੇਣਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਕੋਲੰਬੀਆ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਮੂਲ ਦੀ ਮਹਿਲਾ ਮੰਜੂ ਬਿਸ਼ਨੋਈ ਦੀ ਕਾਰ ਦੀ ਨੰਬਰ ਪਲੇਟ ਇਸ ਵਿਵਾਦ ਦਾ ਨਵਾਂ ਕੇਂਦਰ ਬਣ ਗਈ ਹੈ। ਪਲੇਟ ’ਤੇ ਲਿਖਿਆ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰਕ ਸਰਨੇਮ ‘ਬਿਸ਼ਨੋਈ’ ਹੁਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਪਛਾਣ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦਾ ਸਵਾਲ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ।

ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਕੋਲੰਬੀਆ ਦੀ ਸਰਕਾਰੀ ਵਾਹਨ ਬੀਮਾ ਏਜੰਸੀ ਇੰਸ਼ੋਰੈਂਸ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਆਫ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਕੋਲੰਬੀਆ (ਆਈਸੀਬੀਸੀ) ਦੇ ਇੱਕ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੇ ਕਥਿਤ ਤੌਰ ’ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਫੋਨ ਕਰਕੇ ਨੰਬਰ ਪਲੇਟ ਬਦਲਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ। ਇਸ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਦੱਸੀ ਗਈ ਕਿ ਸੜਕ ’ਤੇ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ‘ਬਿਸ਼ਨੋਈ’ ਨਾਂ ਦੇਖ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲਾਰੈਂਸ ਗੈਂਗ ਨਾਲ ਜੋੜ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਨਫ਼ਰਤ ਜਾਂ ਹਿੰਸਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਮੰਜੂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਗਲਤੀ ਨਾਂ ਦੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਨਾਂ ਨੂੰ ਗਲਤ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਦੇਖਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਵਾਲ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਕਿਸੇ ਬੇਕਸੂਰ ਨਾਗਰਿਕ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਸਰਨੇਮ ਕਾਰਨ ਖ਼ਤਰਾ ਹੈ ਤਾਂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇਣ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਪੁਲਿਸ ਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਫਿਰ ਨਾਗਰਿਕ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪਛਾਣ ਲੁਕਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ?

2023 ਵਿੱਚ ਮਾਣ ਨਾਲ ਲਗਾਈ ਸੀ ਪਲੇਟ, ਹੁਣ ਬਣ ਗਈ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ

ਮੰਜੂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 2023 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਕਾਰ ਲਈ ਇਹ ਪਸੰਦੀਦਾ ਨੰਬਰ ਪਲੇਟ ਲਈ ਸੀ। ਪਲੇਟ ’ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਸਰਨੇਮ ‘ਬਿਸ਼ਨੋਈ’ ਦਰਜ ਹੈ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਇਸ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਕੋਈ ਵਿਵਾਦ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਉਹ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਇਸੇ ਪਲੇਟ ਨਾਲ ਵਾਹਨ ਚਲਾਉਂਦੇ ਰਹੇ।

ਹਾਲ ਹੀ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤੀ ਬਦਲ ਗਈ। ਮੰਜੂ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ, ਭਾਰਤੀ-ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਾਰ ਦੇਖ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲਿਆ ਅਤੇ ਨੰਬਰ ਪਲੇਟ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਬਹਿਸ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਈਸੀਬੀਸੀ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੇ ਫੋਨ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਲੇਟ ਬਦਲਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ।

ਅਧਿਕਾਰੀ ਵੱਲੋਂ ਕਥਿਤ ਤੌਰ ’ਤੇ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਿਸੇ ਗੈਂਗ ਨਾਲ ਕੋਈ ਸਬੰਧ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਫਿਰ ਵੀ ਮੌਜੂਦਾ ਮਾਹੌਲ ਵਿੱਚ ਨਾਂ ਦੀ ਗਲਤ ਵਿਆਖਿਆ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਮੰਜੂ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ—ਕੱਲ੍ਹ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਪਛਾਣ ’ਤੇ ਵੀ ਇਹੀ ਸਲਾਹ ਮਿਲੇਗੀ?

ਮੰਜੂ ਨੇ ਨੰਬਰ ਪਲੇਟ ਬਦਲਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਮੰਨਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਇਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਦੀ ਸੋਚ ’ਤੇ ਸਵਾਲ ਉਠਾਇਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਕਿਸੇ ਆਮ ਸਰਨੇਮ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਕਿਸੇ ਬੇਕਸੂਰ ਨਾਗਰਿਕ ਨੂੰ ਗੈਂਗ ਨਾਲ ਜੋੜਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਸਮੱਸਿਆ ਉਸ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਧਾਰਨਾ ਵਿੱਚ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਜੇ ਅੱਜ ‘ਬਿਸ਼ਨੋਈ’ ਸਰਨੇਮ ਹਟਾਉਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ ਤਾਂ ਕੱਲ੍ਹ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਵੀ ਆਪਣੀ ਜਾਤੀ, ਧਾਰਮਿਕ ਜਾਂ ਪਰਿਵਾਰਕ ਪਛਾਣ ਲੁਕਾਉਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਪਛਾਣ ਲੁਕਾਉਣਾ ਸਥਾਈ ਹੱਲ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਸਮਝਾਉਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਅਪਰਾਧਿਕ ਸੰਗਠਨ ਦੇ ਨਾਂ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਰਵਾਇਤੀ ਸਰਨੇਮ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਕਿਵੇਂ ਇੱਕ ਗੈਂਗ ਦਾ ਨਾਂ ਆਮ ਸਰਨੇਮ ਲਈ ਖ਼ਤਰੇ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਬਣ ਗਿਆ?

ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਲਾਰੈਂਸ ਗੈਂਗ ਦੀਆਂ ਅਪਰਾਧਿਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਜਾਂਚ ਅਤੇ ਕਾਰਵਾਈ ਚੱਲ ਰਹੀ ਹੈ। ਕੈਨੇਡਾ ਸਰਕਾਰ ਨੇ 29 ਸਤੰਬਰ 2025 ਨੂੰ ਲਾਰੈਂਸ ਗੈਂਗ ਨੂੰ ਕ੍ਰਿਮਿਨਲ ਕੋਡ ਤਹਿਤ ਅੱਤਵਾਦੀ ਸੰਗਠਨ ਐਲਾਨਿਆ ਸੀ। ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਨਾਂ ਲਾਰੈਂਸ ਬਿਸ਼ਨੋਈ ਗੈਂਗ ਦਰਜ ਹੈ।

ਇੱਥੋਂ ਹੀ ‘ਬਿਸ਼ਨੋਈ’ ਨਾਂ ਦੇ ਦੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੰਦਰਭ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਜੁੜਨ ਲੱਗੇ—ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰਕ ਸਰਨੇਮ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਇੱਕ ਅਪਰਾਧਿਕ ਸੰਗਠਨ। ਮੰਜੂ ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਇਸੇ ਟਕਰਾਅ ਨੂੰ ਸਾਹਮਣੇ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ।

ਨੰਬਰ ਪਲੇਟ ਦੇਖ ਕੇ ਗੈਂਗ ਨਾਲ ਜੋੜਨਾ ਕਿੰਨਾ ਸਹੀ?

ਇਹੀ ਇਸ ਪੂਰੇ ਵਿਵਾਦ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸਵਾਲ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਕਾਰ ਦੀ ਨੰਬਰ ਪਲੇਟ ’ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਸਰਨੇਮ ਲਿਖਿਆ ਹੋਣਾ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਾਬਤ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਕਿ ਉਸ ਦਾ ਕਿਸੇ ਅਪਰਾਧਿਕ ਸੰਗਠਨ ਨਾਲ ਕੋਈ ਸਬੰਧ ਹੈ।

ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਆਈਸੀਬੀਸੀ ਵੱਲੋਂ ਦੱਸੀ ਗਈ ਚਿੰਤਾ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੈ। ਜੇ ਕਿਸੇ ਨਾਂ ਕਾਰਨ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਧਮਕੀ ਜਾਂ ਹਮਲੇ ਦਾ ਅਸਲ ਖ਼ਤਰਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਉਸ ਨੂੰ ਸੰਭਾਵਿਤ ਖ਼ਤਰੇ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਕਦਮ ਚੁੱਕ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਇਸ ਲਈ ਵਿਵਾਦ ਸਿਰਫ਼ ਇਸ ਗੱਲ ’ਤੇ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਪਲੇਟ ਰੱਖੀ ਜਾਵੇ ਜਾਂ ਬਦਲੀ ਜਾਵੇ। ਅਸਲ ਸਵਾਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇ ਨਾਂ ’ਤੇ ਕਿਸੇ ਬੇਕਸੂਰ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਪਛਾਣ ਬਦਲਣ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਉਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ’ਤੇ ਪਾਈ ਜਾਵੇ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ’ਤੇ ਕਾਰਵਾਈ ਹੋਵੇ ਜੋ ਪਛਾਣ ਦੇ ਆਧਾਰ ’ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾ ਰਹੇ ਹਨ।

ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਪਸੰਦੀਦਾ ਨੰਬਰ ਪਲੇਟ ਦੇ ਵੀ ਹਨ ਨਿਯਮ

ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਕੋਲੰਬੀਆ ਵਿੱਚ ਪਸੰਦੀਦਾ ਨੰਬਰ ਪਲੇਟ ਲਈ ਨਿਰਧਾਰਤ ਨਿਯਮ ਹਨ। ਹਿੰਸਾ, ਅਪਰਾਧ, ਗੈਂਗ, ਅੱਤਵਾਦ, ਅਸ਼ਲੀਲਤਾ ਜਾਂ ਨਫ਼ਰਤ ਫੈਲਾਉਣ ਵਾਲੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ। ਕਿਸੇ ਭਾਈਚਾਰੇ, ਜਾਤੀ, ਧਰਮ ਜਾਂ ਮੂਲ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਭੇਦਭਾਵਪੂਰਨ ਸੰਦੇਸ਼ ਵੀ ਸਵੀਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ।

ਕਿਸੇ ਪਲੇਟ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜੇ ਉਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਜਾਂ ਅਰਥ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਤਰਾਜ਼ਯੋਗ ਮੰਨਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਸਬੰਧਤ ਏਜੰਸੀ ਉਸ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲੈਣ ਦੀ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਪਰ ‘ਬਿਸ਼ਨੋਈ’ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਪੇਚ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਸਿਰਫ਼ ਗੈਂਗ ਦੀ ਪਛਾਣ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਹ ਭਾਰਤੀ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਪਰਿਵਾਰਕ ਸਰਨੇਮ ਵੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਸਵਾਲ ਉੱਠਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਕਿਸੇ ਅਪਰਾਧਿਕ ਸੰਗਠਨ ਦੇ ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਆਮ ਸਰਨੇਮ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਉਸੇ ਸਰਨੇਮ ਵਾਲੇ ਹਰ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਪਛਾਣ ਸ਼ੱਕੀ ਮੰਨੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ?

ਇੱਕ ਨੰਬਰ ਪਲੇਟ ਨੇ ਖੜ੍ਹਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਵੱਡਾ ਸਵਾਲ

ਮੰਜੂ ਬਿਸ਼ਨੋਈ ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਹੁਣ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਮਹਿਲਾ ਦੀ ਨੰਬਰ ਪਲੇਟ ਦਾ ਵਿਵਾਦ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਬਹਿਸ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਅਪਰਾਧਿਕ ਸੰਗਠਨ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦਾ ਅਸਰ ਉਸ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਦੀ-ਜੁਲਦੀ ਆਮ ਪਛਾਣ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ’ਤੇ ਕਿੰਨਾ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਲਾਰੈਂਸ ਗੈਂਗ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਕਾਰਨ ‘ਬਿਸ਼ਨੋਈ’ ਨਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਧਾਰਨਾ ਬਦਲੀ ਹੈ, ਪਰ ਮੰਜੂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਗੈਂਗ ਦਾ ਅਪਰਾਧ ਕਿਸੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਪਛਾਣ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ।

ਇਸੇ ਕਾਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਾਰ ਦੀ ਨੰਬਰ ਪਲੇਟ ਹੁਣ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਸਵਾਲ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਬਣ ਗਈ ਹੈ—ਅਪਰਾਧੀ ਦੀ ਪਛਾਣ ਉਸ ਦੇ ਅਪਰਾਧ ਤੋਂ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਉਸ ਵਰਗਾ ਸਰਨੇਮ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਹਰ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਵੀ ਆਪਣੀ ਪਛਾਣ ਸਾਬਤ ਕਰਨੀ ਪਵੇਗੀ?