ਬਦਲਦੇ ਮੌਸਮ ’ਚ ਸਿਹਤ ਪ੍ਰਤੀ ਸੁਚੇਤ ਰਹਿਣ ਦੀ ਲੋੜ

ਯਾਦਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਭੁੱਲਰ, ਪੰਜਾਬੀ ਜਾਗਰਣ,

ਬਰਨਾਲਾ : ਬਦਲਦਾ ਮੌਸਮ, ਵਧਦਾ ਹਵਾ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ, ਧੂੜ-ਮਿੱਟੀ ਤੇ ਵਾਤਾਵਰਨ ’ਚ ਲਗਾਤਾਰ ਆ ਰਹੀਆਂ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਲਈ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਬਣ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਬੱਚਿਆਂ, ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਅਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਸਾਹ, ਦਿਲ ਜਾਂ ਐਲਰਜੀ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨਾਲ ਜੂਝ ਰਹੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਸਾਵਧਾਨ ਰਹਿਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਮੌਸਮ ’ਚ ਅਚਾਨਕ ਤਬਦੀਲੀ ਕਾਰਨ ਜ਼ੁਕਾਮ, ਖੰਘ, ਬੁਖ਼ਾਰ, ਸਾਹ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਤਕਲੀਫ਼ ਅਤੇ ਚਮੜੀ ਸਬੰਧੀ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਵੀ ਵਧ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਆਖ਼ਰ ਬਦਲਦੇ ਮੌਸਮ ਤੇ ਖ਼ਰਾਬ ਵਾਤਾਵਰਨ ’ਚ ਆਪਣੀ ਸਿਹਤ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ? ਕਿਹੜੀਆਂ ਸਾਵਧਾਨੀਆਂ ਵਰਤਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ ਤੇ ਕਦੋਂ ਡਾਕਟਰੀ ਸਲਾਹ ਲੈਣੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ? ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਵਾਲਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਪੇਸ਼ ਹੈ ਚਾਰ ਮਾਹਿਰ ਡਾਕਟਰਾਂ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਿਹਤ ਚਰਚਾ।

: ਮੌਸਮ ਦੀ ਤਬਦੀਲੀ ਦੌਰਾਨ ਖੁਰਾਕ ਤੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜੀਵਨ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਦੇਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ : ਡਾ. ਪ੍ਰਦੀਪ

ਪ੍ਰਦੀਪ ਮਲਟੀ ਸੁਪਰ ਸਪੈਸ਼ਲਿਸਟ ਹਸਪਤਾਲ ਬਰਨਾਲਾ ਦੇ ਡਾਕਟਰ ਪ੍ਰਦੀਪ ਕੁਮਾਰ ਐਮਐਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਬਦਲਦੇ ਮੌਸਮ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਅਸਰ ਮਨੁੱਖੀ ਸਿਹਤ ਉੱਤੇ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਤਾਪਮਾਨ ’ਚ ਅਚਾਨਕ ਵਾਧਾ ਜਾਂ ਕਮੀ, ਠੰਢੀਆਂ ਹਵਾਵਾਂ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਨ ’ਚ ਮੌਜੂਦ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਕਾਰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਮੌਸਮ ’ਚ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਜ਼ੁਕਾਮ, ਖੰਘ, ਬੁਖ਼ਾਰ, ਸਰੀਰਕ ਦਰਦ ਤੇ ਥਕਾਵਟ ਵਰਗੀਆਂ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਡਾਕਟਰ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਸਮੇਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਵੱਲ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਧਿਆਨ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਸੰਤੁਲਿਤ ਖੁਰਾਕ ਲੈਣੀ, ਲੋੜ ਅਨੁਸਾਰ ਪਾਣੀ ਪੀਣਾ, ਪੂਰੀ ਨੀਂਦ ਲੈਣੀ ਤੇ ਸਰੀਰਕ ਸਰਗਰਮੀ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣੀ ਸਿਹਤ ਲਈ ਲਾਹੇਵੰਦ ਹੈ। ਖੁਰਾਕ ’ਚ ਹਰੀਆਂ ਸਬਜ਼ੀਆਂ, ਮੌਸਮੀ ਫਲ ਅਤੇ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਭੋਜਨ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।ਸਿਹਤਮੰਦ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਜਾਂਚ ਰਾਹੀਂ ਕਈ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਬਚਾਅ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

-------

ਹਵਾ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਸਾਹ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦਾ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਾਰਨ : ਡਾ. ਕਰਨ

ਪ੍ਰਦੀਪ ਮਲਟੀ ਸੁਪਰ ਸਪੈਸ਼ਲਿਸਟ ਹਸਪਤਾਲ ਬਰਨਾਲਾ ਦੇ ਡਾਕਟਰ ਕਰਨ ਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਵਾਤਾਵਰਨ ’ਚ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹਵਾ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਮਨੁੱਖੀ ਸਿਹਤ ਲਈ ਗੰਭੀਰ ਚੁਣੌਤੀ ਬਣ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹਵਾ ’ਚ ਮੌਜੂਦ ਧੂੜ, ਧੂੰਆਂ ਤੇ ਬਾਰੀਕ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਕਣ ਸਾਹ ਰਾਹੀਂ ਸਰੀਰ ਅੰਦਰ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋ ਕੇ ਫੇਫੜਿਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਦਮਾ, ਐਲਰਜੀ, ਬ੍ਰੌਂਕਾਈਟਿਸ ਤੇ ਸਾਹ ਸਬੰਧੀ ਹੋਰ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਵਾਲੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਤਕਲੀਫ਼ਾਂ ਵਧ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਛਾਤੀ ਰੋਗ ਮਾਹਿਰ ਅਨੁਸਾਰ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਿਤ ਵਾਤਾਵਰਨ ’ਚ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ, ਛੋਟੇ ਬੱਚਿਆਂ ਅਤੇ ਸਾਹ ਦੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਖ਼ਾਸ ਸਾਵਧਾਨੀ ਵਰਤਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਹਵਾ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਬਹੁਤ ਖ਼ਰਾਬ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਬੇਲੋੜਾ ਘਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਬਾਹਰ ਜਾਣ ਸਮੇਂ ਚੰਗੀ ਫਿਟਿੰਗ ਵਾਲਾ ਐਨ-95 ਮਾਸਕ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸਵੇਰ ਜਾਂ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਸੈਰ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹਵਾ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲੈਣੀ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।

------

ਬਦਲਦੇ ਮੌਸਮ ’ਚ ਬੱਚਿਆਂ ਤੇ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਦਾ ਰੱਖੋ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਧਿਆਨ : ਡਾ. ਆਰੂਸ਼

ਡਾ. ਆਰੂਸ਼ ਬਾਂਸਲ, ਐਮਬੀਬੀਐਸ, ਐਮਡੀ ਮੈਡੀਸਨ ਡਾਇਬੀਟੀਜ਼ ਮੈਲੀਟਸ ’ਚ ਫੈਲੋਸ਼ਿਪ (ਯੂ.ਕੇ.) ਏਮਜ਼ ਬਠਿੰਡਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਬਦਲਦੇ ਮੌਸਮ ਦਾ ਅਸਰ ਹਰ ਉਮਰ ਦੇ ਵਿਅਕਤੀ ਉੱਤੇ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਛੋਟੇ ਬੱਚੇ ਤੇ ਬਜ਼ੁਰਗ ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਵਧੇਰੇ ਸਾਵਧਾਨੀ ਦੇ ਹੱਕਦਾਰ ਹਨ। ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਰੋਗਾਂ ਨਾਲ ਲੜਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਵਿਕਾਸ ਅਧੀਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ’ਚ ਉਮਰ ਦੇ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਦੀ ਰੋਗ ਪ੍ਰਤੀਰੋਧਕ ਸਮਰੱਥਾ ਘਟ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਵਰਗਾਂ ’ਚ ਮੌਸਮ ਦੀ ਤਬਦੀਲੀ ਦੌਰਾਨ ਜ਼ੁਕਾਮ, ਖੰਘ, ਬੁਖ਼ਾਰ ਤੇ ਸਾਹ ਸਬੰਧੀ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਬਾਲ ਰੋਗ ਮਾਹਿਰ ਡਾਕਟਰ ਅਨੁਸਾਰ ਮਾਪਿਆਂ ਨੂੰ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਖਾਣ-ਪੀਣ, ਸਫ਼ਾਈ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਵੱਲ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਧਿਆਨ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਭੋਜਨ, ਮੌਸਮੀ ਫਲ ਤੇ ਸਾਫ਼ ਪਾਣੀ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਧੂੜ-ਮਿੱਟੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਿਤ ਹਵਾ ’ਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਮਾਂ ਖੇਡਣ ਤੋਂ ਰੋਕਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਟੀਕਾਕਰਨ ਦਾ ਸਮਾਂ ਵੀ ਪੂਰਾ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

------

ਚਮੜੀ ਤੇ ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਵੀ ਨਾ ਕਰੋ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ : ਡਾ. ਸ਼੍ਰੇਆ ਜੈਨ

ਮਹਿਲਾ ਰੋਗਾਂ ਤੇ ਬਾਂਝਪਨ ਦੇ ਮਾਹਰ ਡਾਕਟਰ ਡਾ. ਸ਼੍ਰੇਆ ਜੈਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਬਦਲਦੇ ਮੌਸਮ ਤੇ ਖ਼ਰਾਬ ਵਾਤਾਵਰਨ ਦਾ ਅਸਰ ਸਿਰਫ਼ ਸਾਹ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਜਾਂ ਸਰੀਰ ਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਅੰਗਾਂ ਤੱਕ ਹੀ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ, ਸਗੋਂ ਚਮੜੀ ਤੇ ਅੱਖਾਂ ਵੀ ਇਸ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਹਵਾ ’ਚ ਮੌਜੂਦ ਧੂੜ, ਧੂੰਆਂ ਤੇ ਹੋਰ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਿਤ ਤੱਤਾਂ ਕਾਰਨ ਚਮੜੀ ਉੱਤੇ ਖੁਜਲੀ, ਲਾਲੀ, ਐਲਰਜੀ ਤੇ ਖੁਸ਼ਕੀ ਵਰਗੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਪੈਦਾ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅੱਖਾਂ ’ਚ ਜਲਣ, ਪਾਣੀ ਆਉਣਾ ਤੇ ਲਾਲੀ ਹੋਣਾ ਵੀ ਆਮ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਹਨ। ਚਮੜੀ ਰੋਗ ਮਾਹਿਰ ਡਾਕਟਰ ਅਨੁਸਾਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਨਿੱਜੀ ਸਫ਼ਾਈ ਵੱਲ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਧਿਆਨ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਅੱਖਾਂ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਮਲਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਿਤ ਥਾਵਾਂ ’ਤੇ ਲੋੜ ਅਨੁਸਾਰ ਐਨਕਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਐਲਰਜੀ ਜਾਂ ਚਮੜੀ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਹੋਣ ’ਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਦਵਾਈਆਂ ਜਾਂ ਸਟੀਰਾਇਡ ਵਾਲੀਆਂ ਕਰੀਮਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ।