ਦਸ ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਬੰਧਕ ਬਣਾ ਕਰਵਾਈ ਮਜ਼ਦੂਰੀ, ਕੁੱਟਦੇ ਵੀ ਰਹੇ

ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦਾ ਨਿਵਾਸੀ ਹੈ ਮਹੇਸ਼

7 ਅਗਸਤ ਨੂੰ ਮੂੰਹ ਢੱਕੇ ਆਏ ਦੋ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੇ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਦਾ ਝਾਂਸਾ ਦੇ ਕੇ ਕੀਤਾ ਅਗਵਾ

ਪੱਤਰ ਪ੍ਰੇਰਕ, ਪੰਜਾਬੀ ਜਾਗਰਣ

ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ : ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਇਕ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿਚ ਦਸ ਦਿਨਾਂ ਲਈ ਬੰਧੂਆ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੂੰ ਗੋਹਾ ਚੁੱਕਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਜੇਕਰ ਉਹ ਦੋ ਮਿੰਟ ਆਰਾਮ ਕਰਦਾ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਜਾਨੋਂ ਮਾਰਨ ਦੀ ਧਮਕੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਰਹੀ ਸੀ। ਘਟਨਾ ਬਾਰੇ ਪਤਾ ਲੱਗਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਭਲਾਈ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ ਅਤੇ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਮੌਕੇ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚੇ।

ਫਾਰੂਖਾਬਾਦ ਦੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਸਿਰੌਲੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਮਹੇਸ਼ ਸਿੰਘ ਪਿਛਲੇ 25 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਤਰਨਤਾਰਨ ਰੋਡ 'ਤੇ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਭਾਈ ਮਨੀ ਸਿੰਘ ਦੇ ਨੇੜੇ ਮਜ਼ਦੂਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। 7 ਅਗਸਤ ਦੀ ਸਵੇਰ ਨੂੰ ਉਹ ਕੰਮ ਦੀ ਭਾਲ ਵਿਚ ਆਮ ਵਾਂਗ ਸ਼ਰਮਾ ਚੌਕ ਗਿਆ। ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਦੇ ਨੇੜੇ ਮੌਜੂਦ ਹੋਰ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਦੋ ਅਣਪਛਾਤੇ ਆਦਮੀ ਇਕ ਮੋਟਰਸਾਈਕਲ 'ਤੇ ਆਪਣੇ ਮੂੰਹ ਢੱਕੇ ਹੋਏ ਆਏ ਅਤੇ ਪਿੰਡ ਸੁਰਸਿੰਘ ਦੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਹੋਣ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਇਕ ਮਜ਼ਦੂਰ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ ਮਹੇਸ਼ ਮੋਟਰਸਾਈਕਲ 'ਤੇ ਸਵਾਰ ਹੋ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਚਲਾ ਗਿਆ।

ਜਦੋਂ ਸ਼ਾਮ ਤੱਕ ਮਹੇਸ਼ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਆਇਆ, ਤਾਂ ਮਕਾਨ ਮਾਲਕ ਨੇ ਫਾਰੂਖਾਬਾਦ ਵਿਚ ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵਿਿਪਨ ਕੁਮਾਰ ਨੂੰ ਸੂਚਿਤ ਕੀਤਾ। ਵਿਿਪਨ 11 ਅਗਸਤ ਨੂੰ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਪਹੁੰਚਿਆ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਭਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਸਾਥੀ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਉਸ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਮਹੇਸ਼ ਨੂੰ ਬੰਧਕ ਬਣਾ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਗਿਲਵਾਲੀ ਗੇਟ ਦੇ ਪੁਲਿਸ ਥਾਣਾ ਸੀ ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਵਿਚ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦਰਜ ਕਰਵਾਈ। ਜਦੋਂ ਕਾਰਵਾਈ ਵਿਚ ਦੇਰੀ ਹੋਈ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਭਲਾਈ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ ਦੇ ਖੇਤਰੀ ਅਧਿਕਾਰੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕੀਤਾ। 15 ਅਗਸਤ ਨੂੰ ਕੌਂਸਲ ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਉਪ ਪ੍ਰਧਾਨ, ਸੁਖਦੇਵ ਪਾਲ, ਜਨਰਲ ਸਕੱਤਰ ਰਾਮ ਭਵਨ ਗੋਸਵਾਮੀ, ਮੋਹਨ ਕੁਮਾਰ, ਰਾਮਜਨਮ ਯਾਦਵ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨੇ ਹੋਰ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਪੁਲਿਸ ਥਾਣਾ ਇੰਚਾਰਜ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਮਹੇਸ਼ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਲੱਭਣ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ। ਕੌਂਸਲ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਜੇਕਰ ਉਹ 24 ਘੰਟਿਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਨਾ ਮਿਿਲਆ ਤਾਂ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਥਾਣਾ ਇੰਚਾਰਜ ਨੇ ਏਐਸਆਈ ਗੁਰਮੁਖ ਸਿੰਘ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿਚ ਇਕ ਟੀਮ ਬਣਾਈ। ਕੌਂਸਲ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਮਹੇਸ਼ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵਿਿਪਨ ਨੇ ਵੀ ਪੁਲਿਸ ਟੀਮ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਖੋਜ ਵਿਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ। ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਲਗਾਤਾਰ ਯਤਨਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਹੇਸ਼ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਝਬਾਲ ਕਲਾਂ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਮਾਝੋਪੁਰ ਪਿੰਡ ਦੇ ਵਸਨੀਕ ਗੁਰਦੇਵ ਸਿੰਘ ਦੇ ਘਰੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ। ਕੌਂਸਲ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਜਦੋਂ ਮਹੇਸ਼ ਮਿਿਲਆ ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਹਾਲਤ ਬਹੁਤ ਹੀ ਮਾੜੀ ਸੀ। ਮਹੇਸ਼ ਨੇ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਇਆ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਲਗਾਤਾਰ ਦਸ ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਹਰ ਸਵੇਰ ਅਤੇ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਇਕ-ਇਕ ਰੋਟੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਦਿਨ ਭਰ ਚਾਰਾ ਕੱਟਣ ਅਤੇ ਗੋਬਰ ਚੁੱਕਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਥੱਕ ਕੇ ਬੈਠਾ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਕੁੱਟਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਪੀੜਤ ਦੇ ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਜ਼ਖਮ, ਕੱਟ ਅਤੇ ਸੋਜ ਵੀ ਹੈ। ਮਹੇਸ਼ ਦੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਪਾਏ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵਿਿਪਨ ਨੇ ਕੌਂਸਲ ਦੇ ਸਾਰੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਪੁਲਿਸ ਟੀਮ ਦਾ ਧੰਨਵਾਦ ਕੀਤਾ। ਕੌਂਸਲ ਵੱਲੋਂ ਥਾਣਾ ਇੰਚਾਰਜ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ, ਏਐਸਆਈ ਗੁਰਮੁਖ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਟੀਮ ਨੂੰ ਗੁਲਦਸਤਾ, ਸਿਹਰਾ ਅਤੇ ਮਠਿਆਈ ਦੇ ਕੇ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਭਲਾਈ ਬੋਰਡ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਉਪ ਚੇਅਰਮੈਨ ਅਤੇ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼-ਬਿਹਾਰ ਭਲਾਈ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ, ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਨਰਲ ਸਕੱਤਰ ਰਾਮ ਭਵਨ ਗੋਸਵਾਮੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਦੋਸ਼ੀਆਂ ਵਿਰੁੱਧ ਮਾਮਲਾ ਦਰਜ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕਰ ਲਿਆ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੌਜੂਦਾ ਕਾਨੂੰਨ ਤਹਿਤ ਸ਼ਾਮ ਤੱਕ ਜ਼ਮਾਨਤ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਅਜਿਹੇ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਹੌਸਲਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੇਂਦਰ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਬੰਧੂਆ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਕਰਵਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਰੁੱਧ ਸਖ਼ਤ ਸਜ਼ਾਵਾਂ ਦੇਣ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ। ਗੋਸਵਾਮੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ 1976 ਵਿਚ ਬੰਧੂਆ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਖਤਮ ਕਰਨ ਲਈ ਕਾਨੂੰਨ ਬਣਨ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਗਰੀਬ ਅਤੇ ਲੋੜਵੰਦ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਨੂੰ ਵਾਅਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਨੌਕਰੀਆਂ ਲਈ ਲੁਭਾਉਣ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਮਨੁੱਖੀ ਤਸਕਰੀ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਇਕ ਗੰਭੀਰ ਰੁਝਾਨ ਦੱਸਿਆ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨ ਨੂੰ ਹੋਰ ਸਖ਼ਤੀ ਨਾਲ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸਾਰੀ ਕਾਮਿਆਂ ਨੂੰ ਅਣਜਾਣ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੀ ਪੂਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਨ ਦੀ ਅਪੀਲ ਵੀ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਮੌਕੇ ਕੌਂਸਲ ਦੇ ਉਪ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸੰਤੋਸ਼ ਸਿੰਘ, ਬ੍ਰਿਜਲਾਲ ਯਾਦਵ, ਸ਼ਿਆਮ ਲਾਲ, ਸੰਜੇ ਸਿੰਘ, ਸਿਆਰਾਮ, ਦਵਿੰਦਰ ਕੁਮਾਰ, ਰਾਜੂ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਨਿਿਤਨ ਕੁਮਾਰ ਸਮੇਤ ਹੋਰ ਅਧਿਕਾਰੀ ਮੌਜੂਦ ਸਨ।