- ਸ਼ਹਿਰ ਚੁਣੋ
- ਈ-ਪੇਪਰ
- ਵੈੱਬ ਸਟੋਰੀਜ਼
- ਸ਼ਹਿਰ ਚੁਣੋ
- ਈ-ਪੇਪਰ
- ਵੈੱਬ ਸਟੋਰੀਜ਼
ਪੰਜਾਬ ਚੋਣਾਂ 2027: ਬਿਨਾਂ ਹੁਕਮ ਦੇ ਬਦਲ ਜਾਂਦੈ 69 ਸੀਟਾਂ ਦਾ ਸਮੀਕਰਨ, ਮਾਲਵੇ 'ਚ ਕਿਉਂ ਸਭ ਤੋਂ ਅਹਿਮ ਹੈ ਰਾਧਾ ਸੁਆਮੀ ਡੇਰਾ?
ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਮਾਲਵਾ ਖੇਤਰ ਸਤਲੁਜ ਨਦੀ ਦੇ ਦੱਖਣ ’ਚ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲੁਧਿਆਣਾ, ਪਟਿਆਲਾ, ਬਠਿੰਡਾ, ਸੰਗਰੂਰ, ਮੋਗਾ, ਮੁਕਤਸਰ, ਮਾਨਸਾ, ਫਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਅਤੇ ਫਰੀਦਕੋਟ ਵਰਗੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਸਤਲੁਜ ਪਾਰ ਕਰਦੇ ਹੀ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸਿਆਸਤ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਮਿਜ਼ਾਜ ਦੋਵੇਂ ਬਦਲਣ ਲੱਗਦੇ ਹਨ।
Posted By Anuradha Bains
Publish Date: Fri, 11 Sep 2026 02:55 PM (IST)
Updated Date: Fri, 11 Sep 2026 03:25 PM (IST)
ਨਿਤੀਸ਼ ਕੁਸ਼ਵਾਹਾ/ਵਿਪਿਨ ਕੁਮਾਰ ਰਾਣਾ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ। ਪੰਜਾਬ ਚੋਣਾਂ 2027 ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਸਿਆਸੀ ਸਰਗਰਮੀਆਂ ਤੇਜ਼ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ ਤੇ ਹੁਣ ਤੋਂ ਹੀ ਸਾਰੀਆਂ ਪਾਰਟੀਆਂ ਆਪੋ-ਆਪਣੀਆਂ ਤਿਆਰੀਆਂ 'ਚ ਜੁਟ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸਿਆਸਤ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਲਈ ਮਾਲਵਾ ਖੇਤਰ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ ਬੇਹੱਦ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਮਾਲਵੇ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਸਿਆਸੀ ਦਿਲ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਰਾਜ ਦੀ ਸੱਤਾ ਦੀ ਚਾਬੀ ਇਸੇ ਖੇਤਰ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿਚ ਹੈ।
ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਮਾਲਵਾ ਖੇਤਰ ਸਤਲੁਜ ਨਦੀ ਦੇ ਦੱਖਣ ’ਚ ਸਥਿਤ ਹੈ ਜਿਸ ਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਇਲਾਕਿਆਂ 'ਚ ਲੁਧਿਆਣਾ, ਪਟਿਆਲਾ, ਬਠਿੰਡਾ, ਸੰਗਰੂਰ, ਮੋਗਾ, ਮੁਕਤਸਰ, ਮਾਨਸਾ, ਫਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਤੇ ਫਰੀਦਕੋਟ ਵਰਗੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਸਤਲੁਜ ਪਾਰ ਕਰਦੇ ਹੀ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸਿਆਸਤ ਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਮਿਜ਼ਾਜ ਦੋਵੇਂ ਬਦਲਣ ਲੱਗਦੇ ਹਨ। ![naidunia_image]()
117 'ਚੋਂ 69 ਸੀਟਾਂ ਇਕੱਲੇ ਮਾਲਵੇ ਤੋਂ
ਮਾਲਵਾ ਖੇਤਰ ਸਮਾਜਿਕ-ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਤੇ ਸਿਆਸੀ, ਤਿੰਨੋਂ ਰੂਪਾਂ 'ਚ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਤੇ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਇਲਾਕਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ 117 ਵਿੱਚੋਂ 69 ਸੀਟਾਂ ਇਕੱਲੇ ਮਾਲਵੇ ਤੋਂ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਖੇਤਰ 'ਚ ਇਕ ਅਜਿਹੀ ਧਾਰਮਿਕ ਸੰਸਥਾ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਨਾ ਤਾਂ ਕਦੇ ਚੋਣ ਲੜਦੀ ਹੈ, ਨਾ ਹੀ ਆਪਣੇ ਮੰਚ ਤੋਂ ਸਿੱਧੇ ਕਿਸੇ ਲਈ ਵੋਟ ਮੰਗਦੀ ਹੈ ਪਰ ਪ੍ਰਭਾਵ ਇੰਨਾ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਵੀ ਕੋਈ ਚੋਣ ਨੇੜੇ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਵੱਡੇ-ਵੱਡੇ ਨੇਤਾ ਆਏ ਦਿਨ ਇੱਥੇ ਗੇੜੇ ਲਗਾਉਂਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਜੀ ਹਾਂ, ਅਸੀਂ ਗੱਲ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ ਡੇਰਾ ਰਾਧਾ ਸੁਆਮੀ ਸਤਿਸੰਗ ਬਿਆਸ (ਡੇਰਾ ਬਿਆਸ) ਦੀ।
ਉਂਝ ਤਾਂ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਚੋਣ ਬਿਸਾਤ 'ਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਡੇਰਿਆਂ ਦਾ ਦਖਲ ਨਵਾਂ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਪਰ 2027 ਦੀਆਂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਦੀ ਆਹਟ ਵਿਚਕਾਰ ਸਿਆਸੀ ਧਿਰਾਂ ਦੀ ਦੌੜ ਫਿਰ ਤੋਂ ਬਿਆਸ ਵੱਲ ਤੇਜ਼ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਕਾਂਗਰਸ, ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ, ਭਾਜਪਾ ਤੇ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ, ਇਹ ਚਾਰੇ ਮੁੱਖ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦੇ ਦਿੱਗਜ ਡੇਰਾ ਮੁਖੀ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕਰ ਕੇ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਲੈਣ ਦੀ ਹੋੜ 'ਚ ਹਨ।
ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਹੋਰਨਾਂ ਡੇਰਿਆਂ ਤੋਂ ਉਲਟ, ਰਾਧਾ ਸੁਆਮੀ ਸਤਿਸੰਗ ਬਿਆਸ (ਡੇਰਾ ਬਿਆਸ) ਨਾ ਤਾਂ ਕੋਈ ਸਿਆਸੀ ਵਿੰਗ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਸੰਗਤ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਮਤਦਾਨ ਕਰਨ ਦਾ ਕੋਈ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਫਰਮਾਨ ਜਾਂ ਹੁਕਮ ਜਾਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਆਓ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਰਾਧਾ ਸੁਆਮੀ ਸਤਿਸੰਗ ਬਿਆਸ ਤੇ ਡੇਰਾ ਬਿਆਸ ਨੂੰ ਆਖਰ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ 'ਚ ਅਣਗੌਲਿਆ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ, ਦੀ ਪੂਰੀ ਇਨਸਾਈਡ ਸਟੋਰੀ...
3000 ਏਕੜ 'ਚ ਫੈਲਿਆ ਵਿਸ਼ਾਲ ਕੇਂਦਰ
ਡੇਰਾ ਬਿਆਸ ਦੀ ਅਸਲ ਤਾਕਤ ਉਸ ਦਾ ਅਨੁਸ਼ਾਸਿਤ ਸੰਗਠਨਾਤਮਕ ਢਾਂਚਾ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸਮਾਜਿਕ ਦਾਇਰਾ ਹੈ। ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ 'ਚ ਬਿਆਸ ਦਰਿਆ ਦੇ ਕੰਢੇ ਸਥਿਤ ਡੇਰਾ ਬਾਬਾ ਜੈਮਲ ਸਿੰਘ (ਡੇਰਾ ਬਿਆਸ) ਦਾ ਮੁੱਖ ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ ਲਗਪਗ 3,000 ਏਕੜ ਵਿੱਚ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਆਪਣੇ ਆਪ 'ਚ ਇਕ ਆਤਮ-ਨਿਰਭਰ ਸ਼ਹਿਰ ਵਰਗਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਏਸ਼ੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕਵਰਡ ਸ਼ੈੱਡ (ਲਗਪਗ 32 ਏਕੜ ਤੋਂ ਵੱਧ), ਲਗਪਗ 48 ਏਕੜ 'ਚ ਫੈਲਿਆ ਵਿਸ਼ਾਲ ਲੰਗਰ ਹਾਲ, 1200 ਏਕੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿੱਚ ਕੁਦਰਤੀ ਖੇਤੀ ਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਚੈਰੀਟੇਬਲ ਹਸਪਤਾਲ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
90 ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੇਸ਼ਾਂ 'ਚ ਵਿਸਥਾਰ
ਡੇਰੇ ਦਾ ਦਾਇਰਾ ਸਿਰਫ਼ ਪੰਜਾਬ ਤਕ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਅਮਰੀਕਾ, ਬ੍ਰਿਟੇਨ, ਕੈਨੇਡਾ, ਸਪੇਨ, ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ, ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ, ਜਾਪਾਨ ਅਤੇ ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਸਮੇਤ ਦੁਨੀਆ ਦੇ 90 ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਡੇਰੇ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਅਤੇ ਸਤਿਸੰਗ ਇਕਾਈਆਂ (ਸਾਇੰਸ ਆਫ਼ ਦ ਸੋਲ ਸਟੱਡੀ ਸੈਂਟਰਜ਼) ਸਰਗਰਮ ਹਨ।
ਪੂਰੇ ਦੇਸ਼ 'ਚ ਡੇਰਾ ਬਿਆਸ ਦੇ ਲਗਪਗ 5,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਪ-ਕੇਂਦਰ ਤੇ ਸਤਿਸੰਗ ਘਰ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਵਿਸ਼ਵ ਭਰ 'ਚ ਸੰਬੰਧਿਤ ਕੇਂਦਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿਚ ਹੈ। ਦੇਸ਼-ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਡੇਰਾ ਬਿਆਸ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਅਤੇ ਰਜਿਸਟਰਡ ਸੰਗਤ ਦਾ ਅੰਕੜਾ 2 ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹੁਕਮ ਨਹੀਂ, ਫਿਰ ਵੀ ਅਹਿਮ ਹੈ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ
ਉਂਝ ਤਾਂ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕਈ ਡੇਰੇ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਸਿਆਸੀ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਜ਼ਰੀਏ ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਜਾਰੀ ਕਰਦੇ ਰਹੇ ਹਨ ਜਾਂ ਖੁੱਲ੍ਹੇਆਮ ਸਮਰਥਨ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਕਈ ਵਾਰ ਸਮਾਜਿਕ ਧਰੁਵੀਕਰਨ ਵੀ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ। ਪਰ ਡੇਰਾ ਰਾਧਾ ਸੁਆਮੀ ਸਤਿਸੰਗ ਬਿਆਸ ਨੇ ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ ਹਮੇਸ਼ਾ ਨਿਰਪੱਖਤਾ ਦਾ ਜਨਤਕ ਅਕਸ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਿਆ।
ਡੇਰਾ ਮੁਖੀ ਕਦੇ ਕਿਸੇ ਪਾਰਟੀ ਜਾਂ ਉਮੀਦਵਾਰ ਦੇ ਨਾਮ ਦੀ ਪਰਚੀ ਜਾਰੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਸੰਗਤ 'ਚ ਹਰ ਜਾਤ, ਵਰਗ ਅਤੇ ਸਿਆਸੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਦੇ ਲੋਕ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਨੇਤਾਵਾਂ ਦੀ ਬਿਆਸ ਦੌੜ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਤਿੰਨ ਵੱਡੇ ਸਿਆਸੀ ਕਾਰਨ ਹਨ।
ਮਾਝਾ ਅਤੇ ਦੋਆਬਾ ਦੇ 48 ਹਲਕਿਆਂ 'ਚ ਫੈਸਲਾਕੁਨ ਸਥਿਤੀ
ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਕੁੱਲ 117 ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਸੀਟਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਮਾਝੇ ਦੀਆਂ 25 ਅਤੇ ਦੋਆਬੇ ਦੀਆਂ 23 ਸੀਟਾਂ (ਕੁੱਲ 48 ਸੀਟਾਂ) 'ਤੇ ਡੇਰਾ ਬਿਆਸ ਦਾ ਸਮਾਜਿਕ ਪ੍ਰਭਾਵ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬਿਆਸ ਖੁਦ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦਿਹਾਤੀ ਅਤੇ ਤਰਨਤਾਰਨ-ਕਪੂਰਥਲਾ ਦੀਆਂ ਸਰਹੱਦਾਂ ਨਾਲ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।
ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ, ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ, ਜਲੰਧਰ, ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ, ਕਪੂਰਥਲਾ ਅਤੇ ਨਵਾਂਸ਼ਹਿਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਦੇ ਦਰਜਨਾਂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਖੇਤਰਾਂ 'ਚ ਡੇਰੇ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਸੰਗਤ ਦੀ ਆਬਾਦੀ 15 ਤੋਂ 25 ਫੀਸਦੀ ਤੱਕ ਪ੍ਰਭਾਵ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। ਬਹੁਕੋਣੀ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜਿੱਥੇ ਜਿੱਤ-ਹਾਰ ਦਾ ਅੰਤਰ 2,000 ਤੋਂ 5,000 ਵੋਟਾਂ ਦਾ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਇਹ ਪ੍ਰਭਾਵ ਕਿਸੇ ਵੀ ਉਮੀਦਵਾਰ ਦਾ ਖੇਡ ਬਣਾ ਜਾਂ ਵਿਗਾੜ ਸਕਦਾ ਹੈ।
2027 ਦੀਆਂ ਪੰਜਾਬ ਚੋਣਾਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਿਆਸੀ ਅਖਾੜਾ ਗਰਮਾਇਆ
ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਆਗੂ ਬਿਕਰਮ ਸਿੰਘ ਮਜੀਠੀਆ ਅਤੇ ਸੱਤਾਧਾਰੀ ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਅਤੇ ਭਾਜਪਾ ਦੇ ਹੋਰ ਆਗੂਆਂ ਦੀਆਂ ਬਿਆਸ ਦੀਆਂ ਹਾਲੀਆ ਫੇਰੀਆਂ ਨੇ ਸਿਆਸੀ ਮਾਹੌਲ ਗਰਮਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਸਾਰੀਆਂ ਸਿਆਸੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਡੇਰਾ ਮੁਖੀ ਬਾਬਾ ਗੁਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਢਿੱਲੋਂ ਵੱਲੋਂ ਜਸਦੀਪ ਸਿੰਘ ਗਿੱਲ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕਰਨ ਦੇ ਸੰਗਠਨਾਤਮਕ ਸਥਿਰਤਾ ਦੇ ਸੁਨੇਹੇ 'ਤੇ ਵੀ ਨੇੜਿਓਂ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਦੇ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ 2027 ਦਾ ਦੰਗਲ ਬਹੁਤ ਫਸਵਾਂ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਵਿਚ ਡੇਰਾ ਬਿਆਸ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਸਿਆਸੀ ਨਾਅਰੇ ਦੇ ਵੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸੱਤਾ ਗਲਿਆਰਿਆਂ ਦਾ ਉਹ ਧੁਰਾ ਬਣਿਆ ਰਹੇਗਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਾਧੇ ਬਿਨਾਂ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦੀ ਕੁਰਸੀ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣਾ ਕਿਸੇ ਵੀ ਪਾਰਟੀ ਲਈ ਆਸਾਨ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ।