ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਕੂਲਾਂ ’ਚ ਹੁਣ ਹੋਵੇਗੀ AI ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ, ਕੰਪਿਊਟਰ ਸਾਇੰਸ ਨਾਲ ਜੁੜਨਗੇ ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਦੇ ਨਵੇਂ ਪਾਠਕ੍ਰਮ
ਇਸ ਦੇ ਤਹਿਤ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲਾਂ ’ਚ 'ਕੰਪਿਊਟਰ ਸਾਇੰਸ ਐਂਡ ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ (CSAI) ਬੇਸਿਕ' ਅਤੇ ਸੰਬੰਧਿਤ ਤੇ ਐਸੋਸੀਏਟਿਡ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਛੁਕ ਅਦਾਰਿਆਂ ਲਈ 'CSAI ਐਡਵਾਂਸ' ਪਾਠਕ੍ਰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਬੋਰਡ ਅਨੁਸਾਰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਬਦਲ ਰਹੇ ਤਕਨੀਕੀ ਮਾਹੌਲ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਸਮੇਤ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਦੇ ਵਧਦੇ ਮਹੱਤਵ ਨੂੰ ਦੇਖਦਿਆਂ ਇਹ ਫ਼ੈਸਲਾ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
Publish Date: Sat, 24 Oct 2026 11:22 AM (IST)
Updated Date: Sat, 24 Oct 2026 11:26 AM (IST)
ਅਖਿਲੇਸ਼ ਸਿੰਘ ਯਾਦਵ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ। ਪੰਜਾਬ ਸਕੂਲ ਸਿੱਖਿਆ ਬੋਰਡ (PSEB) ਨੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਆਧੁਨਿਕ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਅੱਠਵੀਂ ਤੋਂ ਬਾਰ੍ਹਵੀਂ ਜਮਾਤ ਤੱਕ ਕੰਪਿਊਟਰ ਸਾਇੰਸ ਵਿਸ਼ੇ ਦੇ ਪਾਠਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ (AI) ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਬੋਰਡ ਵੱਲੋਂ ਜਾਰੀ ਦੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਰਕੂਲਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਅਕਾਦਮਿਕ ਸੈਸ਼ਨ 2026-27 ਤੋਂ ਸਰਕਾਰੀ ਅਤੇ ਬੋਰਡ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਅਤੇ ਐਸੋਸੀਏਟਿਡ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਨਵੀਂ ਵਿਵਸਥਾ ਲਾਗੂ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।
ਇਸ ਦੇ ਤਹਿਤ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲਾਂ ’ਚ 'ਕੰਪਿਊਟਰ ਸਾਇੰਸ ਐਂਡ ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ (CSAI) ਬੇਸਿਕ' ਅਤੇ ਸੰਬੰਧਿਤ ਤੇ ਐਸੋਸੀਏਟਿਡ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਛੁਕ ਅਦਾਰਿਆਂ ਲਈ 'CSAI ਐਡਵਾਂਸ' ਪਾਠਕ੍ਰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਬੋਰਡ ਅਨੁਸਾਰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਬਦਲ ਰਹੇ ਤਕਨੀਕੀ ਮਾਹੌਲ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਸਮੇਤ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਦੇ ਵਧਦੇ ਮਹੱਤਵ ਨੂੰ ਦੇਖਦਿਆਂ ਇਹ ਫ਼ੈਸਲਾ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
27 ਅਕਤੂਬਰ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਰਨਾ ਹੋਵੇਗਾ ਲੌਗਇਨ
ਇਸ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਸਕੂਲ ਪੱਧਰ ਤੋਂ ਹੀ ਨਵੀਆਂ ਤਕਨੀਕਾਂ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ ਦੀਆਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਬੋਰਡ ਵੱਲੋਂ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲਾਂ ਲਈ ਜਾਰੀ ਸਰਕੂਲਰ ਨੰਬਰ 1148 ਅਨੁਸਾਰ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਿੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਹਰਜੋਤ ਸਿੰਘ ਬੈਂਸ ਨੇ 22 ਜੁਲਾਈ 2026 ਨੂੰ 'ਸਰਬੱਤ AI' ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਇਸੇ ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਦੇ ਅੰਤਰਗਤ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਅੱਠਵੀਂ ਤੋਂ ਬਾਰ੍ਹਵੀਂ ਜਮਾਤ ਤੱਕ AI ਅਧਾਰਿਤ ਸਿੱਖਿਆ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।
ਇਸ ਦੇ ਲਈ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲਾਂ ਦੇ ਕੰਪਿਊਟਰ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਨੂੰ 27 ਅਕਤੂਬਰ 2026 ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ https://pseblearn.neeev.ai ਵੈੱਬਸਾਈਟ 'ਤੇ ਲੌਗਇਨ ਕਰਨ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਸੈਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ ਪੰਜ ਘੰਟਿਆਂ ਦੀ ਆਨਲਾਈਨ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਸਿਖਲਾਈ ਪੂਰੀ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਧਿਆਪਕ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ 40-40 ਮਿੰਟ ਦੇ 15 ਪੀਰੀਅਡਾਂ ਵਿੱਚ AI ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇਣਗੇ। ਇਸ ਦੇ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਸਮੱਗਰੀ ਵੀ ਉਪਲਬਧ ਕਰਵਾਈ ਜਾਵੇਗੀ।
AI ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੋਣਗੇ 15 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਅੰਕ
ਬੋਰਡ ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਅਕਾਦਮਿਕ ਸੈਸ਼ਨ 2026-27 ਦੌਰਾਨ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਪਿਊਟਰ ਸਾਇੰਸ ਐਂਡ ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਵਿਸ਼ੇ ਦੀ ਥਿਊਰੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰੈਕਟੀਕਲ ਪ੍ਰੀਖਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ 15 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਅੰਕ AI ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੋਣਗੇ। ਫ਼ਰਵਰੀ-ਮਾਰਚ 2027 ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸਾਲਾਨਾ ਪ੍ਰੀਖਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਸੇ ਵਿਵਸਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣਗੇ। ਨਵੇਂ ਪਾਠਕ੍ਰਮ ਤਹਿਤ ਅੱਠਵੀਂ ਜਮਾਤ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਕੋਡ 826, ਨੌਵੀਂ ਅਤੇ ਦਸਵੀਂ ਦਾ 104 ਅਤੇ ਗਿਆਰ੍ਹਵੀਂ ਤੇ ਬਾਰ੍ਹਵੀਂ ਦਾ 242 ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸਕੂਲਾਂ ਲਈ ਐਡਵਾਂਸਡ ਪਾਠਕ੍ਰਮ
ਬੋਰਡ ਵੱਲੋਂ ਜਾਰੀ ਦੂਜੇ ਸਰਕੂਲਰ ਨੰਬਰ 1147 ਅਨੁਸਾਰ ਸੰਬੰਧਿਤ ਅਤੇ ਐਸੋਸੀਏਟਿਡ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ CSAI ਐਡਵਾਂਸ ਪਾਠਕ੍ਰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਦੀ ਚੋਣ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇੱਛੁਕ ਸਕੂਲਾਂ ਨੂੰ 23 ਅਕਤੂਬਰ 2026 ਤੱਕ ਬੋਰਡ ਦੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਦੇ ਮਾਧਿਅਮ ਨਾਲ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਕਰਵਾਉਣ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਬੋਰਡ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੀ ਜਮਾਤ ਦੇ ਕਈ ਸੈਕਸ਼ਨ ਹਨ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਲੋੜ ਅਨੁਸਾਰ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਜਾਂ ਸਾਰੇ ਸੈਕਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਨਵਾਂ ਵਿਸ਼ਾ ਲਾਗੂ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਜੋ ਸਕੂਲ ਜਾਂ ਸੈਕਸ਼ਨ ਨਵਾਂ ਪਾਠਕ੍ਰਮ ਨਹੀਂ ਅਪਣਾਉਣਗੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਹੀ ਕੰਪਿਊਟਰ ਸਾਇੰਸ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਜਾਰੀ ਰਹੇਗੀ। ਐਡਵਾਂਸ ਪਾਠਕ੍ਰਮ ਲਈ ਅੱਠਵੀਂ ਜਮਾਤ ਦਾ ਨਵਾਂ ਵਿਸ਼ਾ ਕੋਡ 827, ਨੌਵੀਂ ਅਤੇ ਦਸਵੀਂ ਦਾ 105 ਅਤੇ ਗਿਆਰ੍ਹਵੀਂ ਤੇ ਬਾਰ੍ਹਵੀਂ ਦਾ 243 ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਅੰਤਰਗਤ 2 ਨਵੰਬਰ 2026 ਤੋਂ ਵਰਚੁਅਲ ਲਾਈਵ ਕਲਾਸਰੂਮ ਦੇ ਮਾਧਿਅਮ ਨਾਲ ਆਨਲਾਈਨ ਕਲਾਸਾਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਣਗੀਆਂ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਲਾਸਾਂ ਵਿੱਚ AI ਮਾਹਰ ਕੰਪਿਊਟਰ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸਹਿਯੋਗ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨਗੇ।