ਜੈੱਨ ਜ਼ੀ ਲਈ ਕਰੀਅਰ ਦੇ ਬਦਲੇ ਮਾਨੇ: ਵੱਡੇ ਅਹੁਦੇ ਦੀ ਬਜਾਏ 74 ਫ਼ੀਸਦ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਬਿਹਤਰ ਕੰਮ-ਜੀਵਨ ਤਵਾਜ਼ਨ

ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ (ਪੀਟੀਆਈ) : ਜੈਨਰੇਸ਼ਨ ਜ਼ੈੱਡ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਜੈੱਨ ਜ਼ੀ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਲਈ ਕਰੀਅਰ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੁਣ ਸਿਰਫ ਵੱਡਾ ਅਹੁਦਾ, ਮੋਟੀ ਤਨਖਾਹ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਕੰਪਨੀ ਵਿਚ ਉੱਚ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣਾ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਗਿਆ। ਇਸ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨ ਕੰਮ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ ਵਿਚਾਲੇ ਤਵਾਜ਼ਨ ਨੂੰ ਵੱਧ ਮਹੱਤਵ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਨਵੀਂ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ 74 ਫੀਸਦ ਜੈੱਨ ਜ਼ੀ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੇ ਵੱਡਾ ਅਹੁਦਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਕੰਮ-ਜੀਵਨ ਤਵਾਜ਼ਨ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ 65 ਫੀਸਦ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸਫਲ ਕਰੀਅਰ ਲਈ ਐਗਜ਼ਿਕਿਊਟਿਵ ਲੀਡਰ ਬਣਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਗਲੋਬਲ ਸਿੱਖਿਆ ਕੰਪਨੀ ਐਮਰਿਟਸ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ‘ਭਾਰਤ ਦੀ ਜੈੱਨ ਜ਼ੈੱਡ ਆਉਟਲੁੱਕ 2026: ਸਿੱਖਿਆ, ਖ਼ਾਹਿਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਕਾਮਯਾਬੀ ਦਾ ਨਵਾਂ ਮੁਲਾਂਕਣ’ ਨੋ ਕੈਪ ਜੈਨਰੇਸ਼ਨ' ਵਿਚ ਇਹ ਗੱਲ ਸਾਹਮਣੇ ਲਿਆਂਦੀ ਹੈ। ਰਿਪੋਰਟ 15 ਤੋਂ 28 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਦੇ 1,010 ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੇ ਸਰਵੇਖਣ ’ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹੈ। ਸਰਵੇਖਣ ਵਿਚ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰ ਰਹੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ, ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿਚ ਦਾਖ਼ਲਾ ਲੈਣ ਦੇ ਗੇੜ ਵਿਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਅਤੇ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ ਜੈੱਨ ਜ਼ੀ ਦੇ ਨਜ਼ਰੀਏ ਵਿਚ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਪੌੜੀ ਬਾਰੇ ਬਦਲਾਅ ਆਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਪੀੜ੍ਹੀ ਨੇ ਨੌਕਰੀ ਦੀ ਅਸੁਰੱਖਿਆ, ਛਾਂਟੀ ਅਤੇ ਵੀਜ਼ਾ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਬੇਯਕੀਨੀ ਨੂੰ ਨੇੜਿਓਂ ਦੇਖਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਕਰੀਅਰ ਵਿਚ ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਕੰਮ ਵਿਚਾਲੇ ਤਵਾਜ਼ਨ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।

ਵਿਦੇਸ਼ ’ਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦੀ ਖਿੱਚ ਘਟੀ : ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਨ ਦਾ ਰਵਾਇਤੀ ਬਦਲ ਵੀ ਜੈੱਨ ਜ਼ੀ ਦੇ ਲਈ ਪਹਿਲਾਂ ਜਿੰਨਾ ਆਕਰਸ਼ਕ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਗਿਆ ਹੈ। ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ’ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ 48 ਫੀਸਦ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਇਕ ਸਾਲ ਵਿਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦਿਲਚਸਪੀ ਘਟੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦੇ ਵੱਧਦੇ ਖ਼ਰਚ, ਵੀਜ਼ਾ ਦੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਅਤੇ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦੇ ਬਾਅਦ ਉੱਥੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਬਾਰੇ ਬੇਯਕੀਨੀ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਹਨ। ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਗਿਰਾਵਟ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦੀ ਦਿਲਚਸਪੀ ਵਿਚ ਕਮੀ ਦੇਖੀ ਗਈ ਹੈ।

ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ, ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਰਹਿ ਕੇ ਆਲਮੀ ਪੱਧਰ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦਾ ਬਦਲ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪ੍ਰੀ-ਕਾਲਜ ਸਮੂਹ ਦੇ 87 ਫੀਸਦ ਅਤੇ ਹੋਰ 92 ਫੀਸਦ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਕਿਸੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰੈਂਕਿੰਗ ਵਾਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿਚ ਪੜ੍ਹਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਜਾਂ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤਿਆਰ ਹਨ। ਇੰਫੈਕਸ਼ਨ ਸਮੂਹ ਦੇ 69 ਫੀਸਦ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੇ ਵੀਜ਼ਾ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਬੇਯਕੀਨੀਆਂ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਵਿਦੇਸ਼ ਜਾਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਉਪਲਬਧ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦੇਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਭਾਰਤ ’ਚ ਪੜ੍ਹਾਈ, ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਕੈਂਪਸ ਦਾ ਅਨੁਭਵ : ਰਿਪੋਰਟ ਵਿਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਆਨ-ਕੈਂਪਸ ਪੜ੍ਹਾਈ ਹੁਣ ਵੀ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਚੋਣ ਹੈ ਪਰ ‘ਪਾਥਵੇਅ ਮਾਡਲ’ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਮਕਬੂਲ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿਚ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਮੁੱਖ ਕੈਂਪਸ ਵਿਚ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਬਿਤਾਉਣ ਜਾਂ ਸੈਮੈਸਟਰ ਐਕਸਚੇਂਜ ਦਾ ਮੌਕਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪ੍ਰੀ-ਕਾਲਜ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਵਿਚ 27 ਫੀਸਦ ਅਤੇ ਸੰਕ੍ਰਮਣ (ਇੰਫੈਕਸ਼ਨ) ਸਮੂਹ ਵਿਚ 39 ਫੀਸਦ ਨੇ ਇਸ ਮਾਡਲ ਵਿਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਦਿਖਾਈ। ਐਮਰਿਟਸ ਦੇ ਸਹਿ-ਸੰਸਥਾਪਕ ਅਤੇ ਸੀਈਓ ਅਸ਼ਵਿਨ ਡਮੇਰਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੱਕ ਕਰੀਅਰ ਦਾ ਰਸਤਾ ਕਾਫੀ ਸਾਫ਼ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਚੰਗੇ ਨੰਬਰ, ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ, ਮੈਡੀਕਲ, ਸੀਏ, ਸਰਕਾਰੀ ਨੌਕਰੀ ਜਾਂ ਐੱਮਬੀਏ ਅਤੇ ਫਿਰ ਕਰੀਅਰ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਹੁਣ ਇਹ ਰਸਤਾ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਬਦਲ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਅਤੇ ਏਆਈ ਕਾਰਨ ਕੰਮ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਬਦਲਾਅ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਲਈ ਬਦਲਦੇ ਹੁਨਰ ਅਤੇ ਮੌਕਿਆਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਰਿਪੋਰਟ ਦਾ ਟੀਚਾ ਵੀ ਇਹ ਸਮਝਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜੈੱਨ ਜ਼ੀ ਸਿੱਖਿਆ, ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਅਤੇ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਬਦਲਦੀ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇਖ ਰਹੀ ਹੈ।