ਅਲਰਟ! ਕਿਤੇ ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਓਪਨ Wi-Fi ਦੀ ਵਰਤੋਂ? ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਹੋ ਸਕਦੈ ਫ਼ੋਨ ਹੈਕ, ਇੰਝ ਕਰੋ ਬਚਾਅ

ਜਾਗਰਣ ਸੰਵਾਦਦਾਤਾ, ਸ਼ਿਮਲਾ: ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਸਥਾਨਾਂ 'ਤੇ ਓਪਨ ਪਬਲਿਕ ਵਾਈ-ਫਾਈ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਾਈਬਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦਾ ਖਤਰਾ ਵੀ ਡੂੰਘਾ ਹੁੰਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਸ਼ਿਮਲਾ, ਮਨਾਲੀ, ਧਰਮਸ਼ਾਲਾ, ਕਸੌਲੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸੈਲਾਨੀ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਲੋਕ ਮੁਫ਼ਤ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਲਈ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਨੈੱਟਵਰਕ ਨਾਲ ਜੁੜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨਿੱਜੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਚੋਰੀ ਹੋਣ ਦਾ ਜੋਖਮ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਾਈਬਰ ਮਾਹਿਰਾਂ ਅਤੇ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਅਜਿਹੇ ਨੈੱਟਵਰਕ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਾਵਧਾਨੀ ਵਰਤਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਅਸੁਰੱਖਿਅਤ ਵਾਈ-ਫਾਈ ਨੈੱਟਵਰਕ ਸਾਈਬਰ ਅਪਰਾਧੀਆਂ ਲਈ ਆਸਾਨ ਸਾਧਨ ਬਣ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।

ਫ਼ੋਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਹੈਕ

ਓਪਨ ਨੈੱਟਵਰਕ 'ਤੇ ਕਨੈਕਟ ਹੁੰਦੇ ਹੀ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਦੀਆਂ ਆਨਲਾਈਨ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਹੈਕਰ ਪਾਸਵਰਡ, ਬੈਂਕਿੰਗ ਜਾਣਕਾਰੀ, ਈਮੇਲ, OTP, ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਅਕਾਊਂਟ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਡਾਟਾ ਤੱਕ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਪਹੁੰਚ ਬਣਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਸ਼ਿਮਲਾ ਦੇ ਮਾਲ ਰੋਡ, ਰਿਜ ਮੈਦਾਨ, ਬੱਸ ਅੱਡਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜਨਤਕ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਬਿਨਾਂ ਜਾਂਚ ਕੀਤੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਉਪਲਬਧ ਨੈੱਟਵਰਕ ਨਾਲ ਜੁੜਨ ਦੀ ਆਦਤ ਆਮ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।

ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਸਾਂਝੇ ਕਰਨਾ ਜੋਖਮ ਭਰਿਆ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਮਾਮੂਲੀ ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਨਾਲ ਬੈਂਕ ਖਾਤੇ ਵਿੱਚੋਂ ਪੈਸੇ ਕਢਵਾਉਣੇ, ਪਛਾਣ ਦੀ ਚੋਰੀ ਅਤੇ ਸਾਈਬਰ ਠੱਗੀ ਵਰਗੇ ਗੰਭੀਰ ਮਾਮਲੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਸੂਬਾ ਪੁਲਿਸ ਇਸ ਸਬੰਧੀ ਸਾਈਬਰ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਮੁਹਿੰਮ ਚਲਾ ਰਹੀ ਹੈ।

ਵਰਤੋਂ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਆਮ ਬ੍ਰਾਊਜ਼ਿੰਗ ਤੱਕ ਹੀ ਸੀਮਤ ਰੱਖੋ

ਮੁਫ਼ਤ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸਿਰਫ਼ ਆਮ ਬ੍ਰਾਊਜ਼ਿੰਗ ਤੱਕ ਹੀ ਸੀਮਤ ਰੱਖਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਜ਼ਰੂਰੀ ਕੰਮਾਂ ਲਈ ਮੋਬਾਈਲ ਡਾਟਾ ਜਾਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਪਾਸਵਰਡ ਵਾਲੇ ਨੈੱਟਵਰਕ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨਾ ਹੀ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਪਾਸਵਰਡ, ਟੂ-ਸਟੈਪ ਵੈਰੀਫਿਕੇਸ਼ਨ (Two-step verification) ਅਤੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਨੈੱਟਵਰਕ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।

ਜੇਕਰ ਡਿਵਾਈਸ ਦਾ 'ਆਟੋ ਕਨੈਕਟ' ਫੀਚਰ ਚਾਲੂ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਮੋਬਾਈਲ ਆਪਣੇ ਆਪ ਓਪਨ ਨੈੱਟਵਰਕ ਨਾਲ ਜੁੜ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਡਾਟਾ ਸੁਰੱਖਿਆ ਖਤਰੇ ਵਿੱਚ ਪੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸ਼ੱਕੀ ਲਿੰਕਾਂ 'ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰਨਾ, ਫਰਜ਼ੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟਾਂ ਖੋਲ੍ਹਣਾ ਅਤੇ ਐਪਲੀਕੇਸ਼ਨ ਡਾਊਨਲੋਡ ਕਰਨਾ ਜੋਖਮ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ।

"ਜਾਗਰੂਕ ਨਾਗਰਿਕ ਹੀ ਸਾਈਬਰ ਅਪਰਾਧ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਅਪੀਲ ਹੈ ਕਿ ਮੁਫ਼ਤ ਵਾਈ-ਫਾਈ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸੋਚ-ਸਮਝ ਕੇ ਕਰਨ। ਆਪਣੀ ਨਿੱਜੀ ਜਾਣਕਾਰੀ, ਬੈਂਕਿੰਗ ਵੇਰਵਿਆਂ ਅਤੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਖਾਤਿਆਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਪਹਿਲ ਦੇਣ।"

— ਅਸ਼ੋਕ ਤਿਵਾਰੀ, ਡੀਜੀਪੀ।

ਇਹ ਸਾਵਧਾਨੀਆਂ ਵਰਤੋ:

ਓਪਨ ਵਾਈ-ਫਾਈ 'ਤੇ ਬੈਂਕਿੰਗ ਅਤੇ ਪੇਮੈਂਟ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਚੋ।

ਅਣਜਾਣ ਨੈੱਟਵਰਕ ਨਾਲ ਕਨੈਕਟ ਨਾ ਕਰੋ।

ਮੋਬਾਈਲ ਦਾ 'ਆਟੋ ਕਨੈਕਟ' ਫੀਚਰ ਬੰਦ ਰੱਖੋ।

ਮਜ਼ਬੂਤ ਪਾਸਵਰਡ ਅਤੇ ਟੂ-ਸਟੈਪ ਵੈਰੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰੋ।