ਨੈਸ਼ਨਲ ਐਵਾਰਡ ਜੇਤੂ ਕੇਰਲ ਦੀ ਮਹਿਲਾ ਅਧਿਆਪਕਾ ਬਣੀ ਸਫ਼ਾਈ ਮੁਲਾਜ਼ਮ, ਆਖ਼ਰ ਕੀ ਹੈ ਇਸ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ?

ਡਿਜੀਟਲ ਡੈਸਕ, ਤਿਰੂਵਨੰਤਪੁਰਮ: ਕੇਰਲ ਦੀ ਕੇਆਰ ਊਸ਼ਾ ਕੁਮਾਰੀ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਅਧਿਆਪਕਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਮਰਪਣ ਦੂਜਿਆਂ ਲਈ ਮਿਸਾਲ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ। ਤਿਰੂਵਨੰਤਪੁਰਮ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਅਗਸਤਿਆਮਲਾਈ ਬਾਇਓਸਫੀਅਰ ਰਿਜ਼ਰਵ ਦੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਕੁੰਨਾਥਮਲਾ ਪਿੰਡ ਦੇ ਅਗਸਤਿਆ ਮਲਟੀ ਗ੍ਰੇਡ ਲਰਨਿੰਗ ਸੈਂਟਰ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 20 ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਆਦਿਵਾਸੀ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਾਇਆ। ਉੱਥੇ ਪਹਿਲੀ ਤੋਂ ਚੌਥੀ ਜਮਾਤ ਤੱਕ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇਣ ਦੀ ਪੂਰੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੋਢਿਆਂ 'ਤੇ ਸੀ।

ਊਸ਼ਾ ਕੁਮਾਰੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਸਵੇਰੇ ਕਰੀਬ 7:30 ਵਜੇ ਅੰਬੂਰੀ ਸਥਿਤ ਆਪਣੇ ਘਰ ਤੋਂ ਦੋਪਹੀਆ ਵਾਹਨ 'ਤੇ ਕੁੰਬਿੱਕਲ ਕਦਵੂ ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਤੱਕ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਲੱਕੜ ਦੀ ਕਿਸ਼ਤੀ ਰਾਹੀਂ ਨਦੀ ਪਾਰ ਕਰਦੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਸੰਘਣੇ ਜੰਗਲਾਂ ਤੇ ਪਥਰੀਲੀਆਂ ਪਹਾੜੀਆਂ ਵਿਚਕਾਰੋਂ 8 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਪੈਦਲ ਚੱਲ ਕੇ ਸਕੂਲ ਪਹੁੰਚਦੀ ਸੀ। ਕਈ ਵਾਰ ਕਿਸ਼ਤੀ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲਾ ਕੋਈ ਨਾ ਹੋਣ 'ਤੇ ਉਹ ਖ਼ੁਦ ਹੀ ਕਿਸ਼ਤੀ ਚਲਾ ਕੇ ਨਦੀ ਪਾਰ ਕਰਦੀ ਸੀ।

ਪੜ੍ਹਾਉਣ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਡ-ਡੇ ਮੀਲ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਵੀ ਖ਼ੁਦ ਸੰਭਾਲਦੀ ਸੀ

ਸਾਲ 1999 ਤੋਂ ਅਧਿਆਪਨ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਊਸ਼ਾ ਕੁਮਾਰੀ 2002 ਵਿੱਚ ਕੁੰਨਾਥਮਲਾ ਕੇਂਦਰ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਸੀ। ਉਸ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਉਹ ਇਕੱਲੀ ਅਧਿਆਪਕਾ ਸੀ। ਉਹ ਗਣਿਤ, ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ, ਖੇਤਰੀ ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਨ ਅਧਿਐਨ ਵਰਗੇ ਸਾਰੇ ਵਿਸ਼ੇ ਖ਼ੁਦ ਪੜ੍ਹਾਉਂਦੀ ਸੀ।

ਪੜ੍ਹਾਉਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਸਕੂਲ ਦਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨਿਕ ਕੰਮ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਮਿਡ-ਡੇ ਮੀਲ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਵੀ ਉਹੀ ਕਰਦੀ ਸੀ। ਸੀਮਤ ਬਜਟ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਦੇ ਵੀ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਜਾਂ ਖਾਣੇ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਕਮੀ ਨਹੀਂ ਆਉਣ ਦਿੱਤੀ।

ਦਰਜਨਾਂ ਐਵਾਰਡ ਮਿਲਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਨੌਕਰੀ ਰਹੀ ਠੇਕੇ 'ਤੇ

ਆਦਿਵਾਸੀ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਧਾਰਾ ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਲਈ ਊਸ਼ਾ ਕੁਮਾਰੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਦਰਜਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੂਬਾਈ ਅਤੇ ਕੌਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਔਖੇ ਸਫ਼ਰ ਵੱਲ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਦੇ ਮੀਡੀਆ ਦਾ ਧਿਆਨ ਵੀ ਗਿਆ। ਇਸ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਰਥਿਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨਹੀਂ ਮਿਲ ਸਕੀ।

20 ਸਾਲ ਤੱਕ ਪੜ੍ਹਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨੌਕਰੀ ਠੇਕੇ 'ਤੇ ਹੀ ਰਹੀ। ਕਈ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੱਕ ਤਨਖ਼ਾਹ ਨਾ ਮਿਲਣ ਅਤੇ ਨੌਕਰੀ ਪੱਕੀ ਨਾ ਹੋਣ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮਾਰਚ 2020 ਵਿੱਚ ਸਕੂਲ ਦੇ ਬਾਹਰ ਭੁੱਖ ਹੜਤਾਲ ਵੀ ਕੀਤੀ ਸੀ।

ਸਕੂਲ ਬੰਦ ਹੋਏ ਤਾਂ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਫੜਾ ਦਿੱਤਾ ਝਾੜੂ

ਮਾਰਚ 2022 ਵਿੱਚ ਕੇਰਲ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਸਹੂਲਤਾਂ ਦੇਣ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦਿਆਂ ਸੂਬੇ ਭਰ ਦੇ 271 ਮਲਟੀ ਗ੍ਰੇਡ ਲਰਨਿੰਗ ਸੈਂਟਰ ਬੰਦ ਕਰਨ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਨਾਲ 344 ਇਕੱਲੇ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਦਾ ਭਵਿੱਖ ਅਧਰ ਵਿੱਚ ਲਟਕ ਗਿਆ।

ਮੁੜ ਵਸੇਬਾ ਯੋਜਨਾ ਤਹਿਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਜਰਬੇਕਾਰ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਰਟ-ਟਾਈਮ ਜਾਂ ਫੁੱਲ-ਟਾਈਮ ਸਫ਼ਾਈ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦੇ ਅਹੁਦਿਆਂ 'ਤੇ ਤਾਇਨਾਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੱਕ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਚਾਕ ਫੜ ਕੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਾਉਣ ਵਾਲੀ ਊਸ਼ਾ ਕੁਮਾਰੀ ਨੂੰ 1 ਜੂਨ 2022 ਨੂੰ ਤਿਰੂਵਨੰਤਪੁਰਮ ਦੇ ਪੀਐੱਸਐੱਨਐੱਮ ਸਰਕਾਰੀ ਹਾਇਰ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਸਫ਼ਾਈ ਕਰਮਚਾਰੀ ਦਾ ਅਹੁਦਾ ਸੰਭਾਲਣਾ ਪਿਆ।

ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਮ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਯਾਦ ਸਤਾਉਂਦੀ ਹੈ

ਊਸ਼ਾ ਕੁਮਾਰੀ ਨੇ ਇਸ ਬਦਲਾਅ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਇੱਜ਼ਤ ਅਤੇ ਸਵੈਮਾਣ ਨਾਲ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਸੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਵੇਂ ਕੰਮ ਤੋਂ ਕੋਈ ਸ਼ਰਮ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਤਨਖ਼ਾਹ ਦੀ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਝੱਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਨੌਕਰੀ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਰਥਿਕ ਸਹਾਰਾ ਮਿਲਿਆ ਹੈ।

ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਮੰਨਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀ ਬਹੁਤ ਯਾਦ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿ ਪੈਨਸ਼ਨ ਅਤੇ ਸੀਨੀਆਰਤਾ ਤੈਅ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ 23 ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਅਧਿਆਪਨ ਤਜਰਬੇ ਨੂੰ ਵੀ ਗਿਣਿਆ ਜਾਵੇ।