- ਸ਼ਹਿਰ ਚੁਣੋ
- ਈ-ਪੇਪਰ
- ਵੈੱਬ ਸਟੋਰੀਜ਼
- ਸ਼ਹਿਰ ਚੁਣੋ
- ਈ-ਪੇਪਰ
- ਵੈੱਬ ਸਟੋਰੀਜ਼
26/11 ਵਰਗੀ ਇੱਕ ਹੋਰ ਸਾਜ਼ਿਸ਼? ਸਮੁੰਦਰੀ ਘੁਸਪੈਠ, ਮਾਰਸ਼ਲ ਆਰਟਸ ਤੇ ਏਆਈ..., LeT ਦੇ ਅਪਗ੍ਰੇਡ ਨਾਲ ਵਧੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਚਿੰਤਾ
ਪਾਕਿਸਤਾਨ-ਅਧਾਰਤ ਅੱਤਵਾਦੀ ਸੰਗਠਨ ਅਕਸਰ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਅਸ਼ਾਂਤੀ ਭੜਕਾਉਣ ਲਈ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ਾਂ ਰਚਦੇ ਹਨ ਤੇ ਭਾਰਤ ਨੇ ਲਗਾਤਾਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ਾਂ ਦਾ ਢੁਕਵਾਂ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
Posted By Balvir Pall
Publish Date: Tue, 14 Jul 2026 08:25 PM (IST)
Updated Date: Tue, 14 Jul 2026 08:27 PM (IST)
ਡਿਜੀਟਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ : ਪਾਕਿਸਤਾਨ-ਅਧਾਰਤ ਅੱਤਵਾਦੀ ਸੰਗਠਨ ਅਕਸਰ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਅਸ਼ਾਂਤੀ ਭੜਕਾਉਣ ਲਈ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ਾਂ ਰਚਦੇ ਹਨ ਤੇ ਭਾਰਤ ਨੇ ਲਗਾਤਾਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ਾਂ ਦਾ ਢੁਕਵਾਂ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਭਾਰਤ ਲਈ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਹੈ ਕਿ ਲਸ਼ਕਰ-ਏ-ਤੋਇਬਾ (LeT) ਆਪਣੇ ਕੈਡਰਾਂ ਨੂੰ ਕਈ ਨਵੇਂ ਹੁਨਰਾਂ ਵਿਚ ਸਿਖਲਾਈ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਮਾਰਸ਼ਲ ਆਰਟਸ, ਸਮੁੰਦਰੀ ਘੁਸਪੈਠ ਅਤੇ ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ (AI) ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।
ਸਮੁੰਦਰੀ ਘੁਸਪੈਠ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰ ਰਹੇ ਅੱਤਵਾਦੀ
ਇੱਕ ਵੀਡੀਓ ਵਿਚ ਲਸ਼ਕਰ-ਏ-ਤੋਇਬਾ ਦੇ ਕਮਾਂਡਰ ਰਾਣਾ ਮੁਹੰਮਦ ਅਸ਼ਫਾਕ - ਭਾਰਤ ਦੇ ਮੋਸਟ ਵਾਂਟੇਡ ਅੱਤਵਾਦੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ- ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਵੀਮਿੰਗ ਪੂਲ ਵਿਚ ਦਾਖਲ ਹੁੰਦੇ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਸੁਰੱਖਿਆ ਏਜੰਸੀ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਅਸ਼ਫਾਕ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਹੇਠ, ਸੰਗਠਨ ਦੇ ਅੱਤਵਾਦੀਆਂ ਨੂੰ ਸਮੁੰਦਰੀ ਘੁਸਪੈਠ ਤੇ ਦੇਸ਼ ਨਿਕਾਲਾ, ਪ੍ਰਤੀਕੂਲ ਸਥਿਤੀਆਂ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਨੂੰ ਅੰਜਾਮ ਦੇਣ ਲਈ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।
2008 ਵਿਚ ਸਮੁੰਦਰ ਰਾਹੀਂ ਅੱਤਵਾਦੀਆਂ ਨੇ ਕੀਤੀ ਘੁਸਪੈਠ
ਇਹ ਖ਼ਤਰਾ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਲਸ਼ਕਰ ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਘਾਤਕ ਅੱਤਵਾਦੀ ਹਮਲਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਨੂੰ- 26 ਨਵੰਬਰ, 2008 ਨੂੰ- ਸਮੁੰਦਰੀ ਰਸਤੇ ਰਾਹੀਂ ਅੰਜਾਮ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਅਜਮਲ ਕਸਾਬ ਅਤੇ ਹੋਰ ਅੱਤਵਾਦੀ ਇੱਕ ਮੱਛੀ ਫੜਨ ਵਾਲੀ ਕਿਸ਼ਤੀ ਨੂੰ ਹਾਈਜੈਕ ਕਰ ਕੇ ਭਾਰਤ 'ਚ ਦਾਖਲ ਹੋਏ ਅਤੇ ਬਾਅਦ 'ਚ ਮੁੰਬਈ ਪਹੁੰਚਣ ਲਈ ਫੁੱਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਰਬੜ ਦੀਆਂ ਕਿਸ਼ਤੀਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ।
ਕੁਝ ਸਿਖਲਾਈ ਮੰਗਲਾ ਡੈਮ 'ਤੇ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ, ਉਹੀ ਜਗ੍ਹਾ ਜਿੱਥੇ ਕਸਾਬ ਅਤੇ ਹੋਰ ਹਮਲਾਵਰਾਂ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਸਿਖਲਾਈ ਲਈ ਸੀ।
ਕਈ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿਚ ਅੱਤਵਾਦੀ ਸਿਖਲਾਈ
ਇੱਕ ਹੋਰ ਵੀਡੀਓ ਵਿਚ, ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਜੂਡੋ, ਕਰਾਟੇ, ਤਾਈਕਵਾਂਡੋ ਅਤੇ ਕੁਸ਼ਤੀ ਵਿਚ ਸਿਖਲਾਈ ਲੈਂਦੇ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਮਰਕਜ਼ੀ ਮੁਸਲਿਮ ਲੀਗ (PMML) ਰਾਹੀਂ ਕਈ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿਚ ਸਰੀਰਕ ਅਤੇ ਤਕਨੀਕੀ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਦੇਸ਼ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਹੁਨਰਮੰਦ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਟੀਮ ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ। ਲਸ਼ਕਰ ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਅੱਤਵਾਦੀ ਵੀ ਅਕਸਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਿਖਲਾਈ ਕੇਂਦਰਾਂ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਜੋ ਲਸ਼ਕਰ ਦੇ ਮਿਸ਼ਨ ਲਈ ਭਰਤੀਆਂ ਨੂੰ ਮਨੋਬਲ ਵਧਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ ਅਤੇ ਭਰਤੀਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ।
ਏਆਈ 'ਤੇ ਅੱਤਵਾਦੀਆਂ ਦਾ ਧਿਆਨ
ਏਜੰਸੀ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਤੋਂ ਪਤਾ ਚੱਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਲਸ਼ਕਰ-ਏ-ਤੋਇਬਾ ਦੇ ਨਵੇਂ ਭਰਤੀਆਂ ਨੂੰ ਆਧੁਨਿਕ ਤਕਨਾਲੋਜੀਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵਿੱਚ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ (AI) ਟੂਲ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਇੱਕ ਵੀਡੀਓ ਵਿਚ, ਰਾਣਾ ਮੁਹੰਮਦ ਅਸ਼ਫਾਕ ਨੂੰ ਇਹ ਕਹਿੰਦੇ ਸੁਣਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਦੁਸ਼ਮਣ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਅੱਗੇ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ, ਮੁਜਾਹਿਦੀਨ ਨੂੰ ਵੀ ਆਧੁਨਿਕ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਣਾ ਅਤੇ ਵਰਤਣਾ ਸਿੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਸੁਝਾਅ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਏਆਈ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਵਿਚ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਭਾਗੀਦਾਰ ਔਰਤਾਂ ਹਨ।
ਉਸਨੇ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਏਜੰਸੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿਚ ਇਹਨਾਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ 'ਤੇ ਨੇੜਿਓਂ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸੰਭਾਵੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਚੁਣੌਤੀ ਵਜੋਂ ਦੇਖ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।