ਨੈਨੀਤਾਲ ਝੀਲ ਬਣੀ ਡੈਥ ਪੁਆਇੰਟ, 20 ਤੋਂ ਵੱਧ ਲਾਸ਼ਾਂ ਬਰਾਮਦ; ਸੁਰੱਖਿਆ 'ਤੇ ਗੰਭੀਰ ਸਵਾਲ
ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਜੀਵਨਦਾਤਾ ਅਤੇ ਰੋਜ਼ੀ-ਰੋਟੀ ਦਾ ਮੁੱਖ ਸਰੋਤ ਨੈਨੀ ਝੀਲ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਜਲ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਜਵਾਨ ਦੇ ਭਰੋਸੇ ਹੈ। ਉਸ ਜਵਾਨ ਦੀ ਡਿਊਟੀ ਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਟ੍ਰੈਫਿਕ ਵਿਵਸਥਾ 'ਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਝੀਲ ਦੇ ਕੰਢੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇ ਪੁਖ਼ਤਾ ਇੰਤਜ਼ਾਮ ਨਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਕੁਝ ਚੋਣਵੀਆਂ ਥਾਵਾਂ 'ਡੈਥ ਪੁਆਇੰਟ' ਬਣਦੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
Publish Date: Sat, 27 Jun 2026 10:49 AM (IST)
Updated Date: Sat, 27 Jun 2026 10:50 AM (IST)

ਕਿਸ਼ੋਰ ਜੋਸ਼ੀ, ਨੈਨੀਤਾਲ - ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਜੀਵਨਦਾਤਾ ਅਤੇ ਰੋਜ਼ੀ-ਰੋਟੀ ਦਾ ਮੁੱਖ ਸਰੋਤ ਨੈਨੀ ਝੀਲ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਜਲ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਜਵਾਨ ਦੇ ਭਰੋਸੇ ਹੈ। ਉਸ ਜਵਾਨ ਦੀ ਡਿਊਟੀ ਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਟ੍ਰੈਫਿਕ ਵਿਵਸਥਾ 'ਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਝੀਲ ਦੇ ਕੰਢੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇ ਪੁਖ਼ਤਾ ਇੰਤਜ਼ਾਮ ਨਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਕੁਝ ਚੋਣਵੀਆਂ ਥਾਵਾਂ 'ਡੈਥ ਪੁਆਇੰਟ' ਬਣਦੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਨੈਨੀ ਝੀਲ 'ਚ ਸਾਲ-ਦਰ-ਸਾਲ ਛਾਲ ਮਾਰਨ, ਜਾਂ ਝੀਲ 'ਚ ਡਿੱਗ ਕੇ ਡੁੱਬਣ ਕਾਰਨ ਮੌਤ ਹੋਣ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਲਗਾਤਾਰ ਵਧ ਰਹੇ ਹਨ। ਕਈ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਪੁਲਿਸ ਵੱਲੋਂ ਬਣਾਈ ਗਈ ਜਲ ਪੁਲਿਸ ਚੌਕੀ ਹੁਣ ਬੰਦ ਪਈ ਹੈ।
ਲੋਕ ਭਵਨ ਨੇੜੇ ਤਾਇਨਾਤ SDRF ਯੂਨਿਟ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਨੂੰ ਇਸ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਦੱਸਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ 'ਚ ਡੇਢ ਦਰਜਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਲਾਸ਼ਾਂ ਝੀਲ 'ਚੋਂ ਬਰਾਮਦ ਹੋ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ। ਸਿਰਫ਼ ਤਿੰਨ ਜਾਂ ਚਾਰ ਅਜਿਹੇ ਮਾਮਲੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ 'ਚ ਕਿਸ਼ਤੀ ਚਾਲਕਾਂ (ਮਲਾਹਾਂ) ਅਤੇ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਝੀਲ 'ਚ ਕੁੱਦਣ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਬਚਾ ਕੇ ਨਵਾਂ ਜੀਵਨ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਪਾਸ਼ਾਨ ਦੇਵੀ ਮੰਦਰ ਦੇ ਕੋਲੋਂ ਲੈ ਕੇ ਵਿਚਕਾਰ ਤੱਕ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਡੂੰਘਾਈ
ਨੈਸ਼ਨਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਹਾਈਡ੍ਰੋਲੋਜੀ, ਦੇਹਰਾਦੂਨ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ ਝੀਲ ਦੀ ਔਸਤ ਡੂੰਘਾਈ 16.90 ਮੀਟਰ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ 1989 'ਚ 18.52 ਮੀਟਰ ਸੀ। ਝੀਲ ਦੀ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਡੂੰਘਾਈ 2018 'ਚ 27.15 ਮੀਟਰ, ਚੌੜਾਈ 450 ਮੀਟਰ ਅਤੇ ਸਤਹੀ ਖੇਤਰਫਲ 9.46 ਵਰਗ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਹੈ। ਪਾਸ਼ਾਨ ਦੇਵੀ ਮੰਦਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਝੀਲ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਤੱਕ ਦੇ ਹਿੱਸੇ 'ਚ ਡੂੰਘਾਈ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ।
ਡੂੰਘਾਈ ਵੱਧ ਹੋਣ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹੋਣ ਕਾਰਨ, ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਲੋਕ ਪਾਸ਼ਾਨ ਦੇਵੀ ਮੰਦਰ ਦੇ ਕੋਲੋਂ ਹੀ ਝੀਲ 'ਚ ਕੁੱਦ ਕੇ ਖ਼ੁਦਕੁਸ਼ੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਅਜਿਹੇ 'ਚ ਸਥਾਨਕ ਲੋਕ ਇਸ ਜਗ੍ਹਾ 'ਤੇ ਪੱਕੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜਲ ਪੁਲਿਸ ਤਾਇਨਾਤ ਕਰਨ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਥਾਂ 'ਤੇ ਚਬੂਤਰਾ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇ ਹੋਰ ਪ੍ਰਬੰਧ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵੀ ਅਜਿਹੇ ਮਾਮਲਿਆਂ 'ਚ ਕਮੀ ਨਹੀਂ ਆ ਰਹੀ।
'ਠੰਢੀ ਸੜਕ' ਖੇਤਰ 'ਚ ਤੜਕੇ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਸ਼ਾਮ ਤੱਕ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ ਰਹਿਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵੀ ਇਹ ਘਟਨਾਵਾਂ ਰੁਕ ਨਹੀਂ ਰਹੀਆਂ। ਤੱਲੀਤਾਲ ਥਾਣਾ ਖੇਤਰ 'ਚ ਪਿਛਲੇ ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ 'ਚ ਝੀਲ 'ਚੋਂ ਸੱਤ ਲਾਸ਼ਾਂ ਬਰਾਮਦ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਮੱਲੀਤਾਲ ਕੋਤਵਾਲੀ ਖੇਤਰ ਦੇ ਅਧੀਨ ਪਿਛਲੇ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ 'ਚ 11 ਲਾਸ਼ਾਂ ਮਿਲੀਆਂ ਹਨ। ਲਾਸ਼ਾਂ 'ਚ ਕਿਸ਼ੋਰ-ਕਿਸ਼ੋਰੀਆਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਬਜ਼ੁਰਗ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਪਿਥੌਰਾਗੜ੍ਹ ਅਤੇ ਹਲਦਵਾਨੀ ਦੇ ਮਾਨਸਿਕ ਤਣਾਅ (ਡਿਪਰੈਸ਼ਨ) ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਝੀਲ 'ਚ ਛਾਲ ਮਾਰ ਕੇ ਆਪਣੀ ਜੀਵਨ ਲੀਲਾ ਸਮਾਪਤ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਝੀਲ 'ਚੋਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਮਿਲੀਆਂ ਲਾਸ਼ਾਂ:
15 ਫਰਵਰੀ 2021: 76 ਸਾਲਾ ਫਿਦਾ ਹੁਸੈਨ, ਨਿਵਾਸੀ ਬੇਲੂਵਾਖਾਨ।
26 ਫਰਵਰੀ 2021: ਹੁਮਾਯੂੰ, ਨਿਵਾਸੀ ਨੈਨੀਤਾਲ।
15 ਜੁਲਾਈ 2021: ਐੱਨ.ਐੱਸ. ਰਾਣਾ, ਨਿਵਾਸੀ ਰੈਮਜੇ ਰੋਡ।
11 ਨਵੰਬਰ 2021: ਕੁਲਦੀਪ ਆਗਰੀ, ਨਿਵਾਸੀ ਮਨੋਰਾ।
ਸਾਲ 2022 'ਚ: 54 ਸਾਲਾ ਰਾਜੇਸ਼ ਨਿਵਾਸੀ ਸੁੱਖਾਤਾਲ, 17 ਸਾਲਾ ਦੀਪਿਕਾ, ਅਤੇ ਟਕਾਨਾ ਰੋਡ (ਪਿਥੌਰਾਗੜ੍ਹ) ਦੀ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ 46 ਸਾਲਾ ਭਾਵਨਾ ਜੋਸ਼ੀ।
ਸਾਲ 2023 'ਚ: ਕੈਂਟ ਖੇਤਰ ਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ 28 ਸਾਲਾ ਵਿਕਾਸ, ਮੇਹਰਾਗਾਂਵ ਦਾ 35 ਸਾਲਾ ਲਲਿਤ, ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਨਿਵਾਸੀ 30 ਸਾਲਾ ਨਾਸਿਰ।
ਸਾਲ 2025 'ਚ: ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਅੰਜਲੀ। ਜਨਵਰੀ 2026 'ਚ ਸਥਾਨਕ ਨਿਵਾਸੀ ਰੋਹਨ। ਤੱਲੀਤਾਲ ਖੇਤਰ 'ਚ ਜੂਨ 2025 'ਚ ਪਾਸ਼ਾਨ ਦੇਵੀ ਮੰਦਰ ਦੇ ਕੋਲੋਂ 13 ਸਾਲਾ ਕਿਸ਼ੋਰੀ, ਅਤੇ ਸਤੰਬਰ 'ਚ ਸ਼ੇਰਵੁੱਡ ਖੇਤਰ ਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਅਨਿਲ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਤੱਲੀਤਾਲ ਖੇਤਰ 'ਚ ਪਿਛਲੇ ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ 'ਚ ਸੱਤ ਲਾਸ਼ਾਂ ਬਰਾਮਦ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ।
"ਨੈਨੀ ਝੀਲ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਇੱਕ ਜਲ ਪੁਲਿਸ ਕਰਮਚਾਰੀ ਤਾਇਨਾਤ ਹੈ, ਨਾਲ ਹੀ ਲੋਕ ਭਵਨ ਦੇ ਨੇੜੇ ਐੱਸ.ਡੀ.ਆਰ.ਐੱਫ. ਦੀ ਯੂਨਿਟ ਵੀ ਹੈ, ਜਿਸ 'ਚ ਗੋਤਾਖੋਰ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਪਹਿਲਾਂ ਜਲ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਜਵਾਨਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੁੰਦੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਐੱਸ.ਡੀ.ਆਰ.ਐੱਫ. ਦੇ ਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਘਟਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਪੁਲਿਸ ਵੱਲੋਂ ਹੁਣ ਝੀਲ ਦੇ ਕੰਢੇ ਗਸ਼ਤ ਵਧਾਈ ਜਾਵੇਗੀ ਅਤੇ ਅਜਿਹੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਯੋਗ ਕਦਮ ਚੁੱਕੇ ਜਾਣਗੇ।" — ਡਾ. ਜਗਦੀਸ਼ ਚੰਦਰ, ਐੱਸ.ਪੀ. (SP), ਨੈਨੀਤਾਲ