ਹੁਣ ਬਿਨਾਂ ਚੀਰ-ਫਾੜ ਸਿਰਫ਼ 10 ਮਿੰਟਾਂ ’ਚ ਹੋਵੇਗਾ ਪੋਸਟਮਾਰਟਮ, KEM ਹਸਪਤਾਲ ’ਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਜਾ ਰਹੀ ਹਾਈਟੈੱਕ ਵਰਚੁਅਲ ਆਟੋਪਸੀ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਆਰਥਿਕ ਰਾਜਧਾਨੀ ਮੁੰਬਈ ਦੀ ਸਿਹਤ ਸੇਵਾ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਸਹੂਲਤ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਹੁਣ ਸਰੀਰ ਅੰਦਰ ਗੋਲੀ ਦੇ ਲੰਘਣ ਦਾ ਰਸਤਾ, ਚਾਕੂ ਦੇ ਜ਼ਖ਼ਮ ਦੀ ਡੂੰਘਾਈ ਜਾਂ ਕੋਈ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਫ੍ਰੈਕਚਰ ਬਿਨਾਂ ਸਰੀਰ ’ਤੇ ਇੱਕ ਵੀ ਚੀਰਾ ਲਗਾਏ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕੇਗਾ।
Publish Date: Sun, 01 Nov 2026 11:29 AM (IST)
Updated Date: Sun, 01 Nov 2026 11:30 AM (IST)
ਡਿਜੀਟਲ ਡੈਸਕ, ਮੁੰਬਈ। ਦੇਸ਼ ਦੀ ਆਰਥਿਕ ਰਾਜਧਾਨੀ ਮੁੰਬਈ ਦੀ ਸਿਹਤ ਸੇਵਾ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਸਹੂਲਤ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਹੁਣ ਸਰੀਰ ਅੰਦਰ ਗੋਲੀ ਦੇ ਲੰਘਣ ਦਾ ਰਸਤਾ, ਚਾਕੂ ਦੇ ਜ਼ਖ਼ਮ ਦੀ ਡੂੰਘਾਈ ਜਾਂ ਕੋਈ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਫ੍ਰੈਕਚਰ ਬਿਨਾਂ ਸਰੀਰ ’ਤੇ ਇੱਕ ਵੀ ਚੀਰਾ ਲਗਾਏ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕੇਗਾ।
ਪਰੇਲ ਸਥਿਤ ਨਗਰ ਨਿਗਮ ਦੇ ਕੇਈਐੱਮ (ਕਿੰਗ ਐਡਵਰਡ ਮੈਮੋਰੀਅਲ) ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹਾਈਟੈੱਕ 'ਵਰਚੁਅਲ ਆਟੋਪਸੀ' ਸੈਂਟਰ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਫੋਰੈਂਸਿਕ ਮਾਹਿਰ ਰਵਾਇਤੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਦੀ ਚੀਰ-ਫਾੜ ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਸਕੈਨ ਅਤੇ 3D ਤਸਵੀਰਾਂ ਰਾਹੀਂ ਮ੍ਰਿਤਕ ਦੇਹ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰ ਸਕਣਗੇ।
17 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੀ ਲਾਗਤ ਨਾਲ ਬਣੇਗਾ ਕੰਪਲੈਕਸ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ (30 ਅਕਤੂਬਰ) ਨੂੰ ਬੀਐੱਮਸੀ ਨੇ 17 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੀ ਲਾਗਤ ਨਾਲ ਬਣਨ ਵਾਲੇ ਆਧੁਨਿਕ ਮੁਰਦਾਘਰ ਕੰਪਲੈਕਸ ਲਈ ਟੈਂਡਰ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਕੰਪਲੈਕਸ ਗਰਾਊਂਡ ਫਲੋਰ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਪੰਜ ਮੰਜ਼ਿਲਾਂ ਦਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ’ਤੇ 'ਨਾਨ-ਇਨਵੇਸਿਵ' ਯਾਨੀ ਬਿਨਾਂ ਚੀਰਾ ਲਗਾਏ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਪੋਸਟਮਾਰਟਮ ’ਤੇ ਧਿਆਨ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।
ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ ਖ਼ਾਸ? ਇਸ ਸੈਂਟਰ ਵਿੱਚ ਅਡਵਾਂਸ ਇਮੇਜਿੰਗ ਤਕਨੀਕ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਇਸ ਨਾਲ ਮਾਹਿਰਾਂ ਨੂੰ ਸਰੀਰ ਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਜ਼ਖ਼ਮਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨ ਅਤੇ ਹਿੰਸਕ ਜਾਂ ਸ਼ੱਕੀ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਦੇ ਕਾਰਨ ਅਤੇ ਹਾਲਾਤ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲੇਗੀ। ਇਹ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦਾ ਆਪਣੀ ਕਿਸਮ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸੈਂਟਰ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਭਾਯਖਲਾ ਸਥਿਤ ਸਰਕਾਰੀ ਜੇਜੇ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਵੀ ਅਜਿਹੀ ਸਹੂਲਤ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਹੈ।
2021 ਵਿੱਚ ਏਮਜ਼ ਤੋਂ ਹੋਈ ਸੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਏਮਜ਼ (AIIMS) ਨੇ ਮਾਰਚ 2021 ਵਿੱਚ 'ਵਰਚੁਅਲ ਆਟੋਪਸੀ' ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਇਸ ਨੂੰ 'ਵਰਟੋਪਸੀ' ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਏਮਜ਼ ਦੀ ਟੀਮ ਦੇ ਖੋਜ ਪੱਤਰ ਮੁਤਾਬਕ, ਉੱਥੇ ਲੱਗਾ ਸੀਟੀ ਸਕੈਨਰ ਕੁਝ ਹੀ ਸਕਿੰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰੀਰ ਦੀਆਂ 25,000 ਤਸਵੀਰਾਂ ਲੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਪੂਰੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 10 ਮਿੰਟ ਲੱਗਦੇ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਰਵਾਇਤੀ ਪੋਸਟਮਾਰਟਮ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਤੋਂ ਛੇ ਘੰਟੇ ਤੱਕ ਦਾ ਸਮਾਂ ਲੱਗ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਕਨੀਕ ਨਾਲ ਪੁਲਿਸ ਨੂੰ ਵੀ ਜਾਂਚ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਮਦਦ ਮਿਲੇਗੀ।
11 ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਤਿਆਰ ਹੋਵੇਗਾ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ
ਕੇਈਐੱਮ ਹਸਪਤਾਲ ਦਾ ਇਹ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ 'ਟਰਨਕੀ' ਆਧਾਰ ’ਤੇ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਲਈ 5 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰੀ-ਟੈਂਡਰ ਮੀਟਿੰਗ ਰੱਖੀ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਬੋਲੀਆਂ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਵਾਉਣ ਦੀ ਆਖ਼ਰੀ ਤਾਰੀਖ਼ 19 ਨਵੰਬਰ ਹੈ।
ਹਸਪਤਾਲ ਦੇ ਡੀਨ ਡਾ. ਹਰੀਸ਼ ਪਾਠਕ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਟੈਂਡਰ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਪੂਰੀ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ 11 ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਤਿਆਰ ਹੋ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਡਾ. ਹਰੀਸ਼ ਪਾਠਕ ਇਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੇ ਇੰਚਾਰਜ ਹਨ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਫੋਰੈਂਸਿਕ ਮਾਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹਨ।