ਭਾਰਤ ਦੀ ਨਵੀਂ ਰਿਫਾਈਨਰੀ ਨਾਲ ਪੈਟਰੋਲ, ਡੀਜ਼ਲ ਤੇ ਗੈਸ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਹੋਵੇਗੀ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ

ਜਾਗਰਣ ਬਿਊਰੋ, ਬਾੜਮੇਰ : ਯੂਕਰੇਨ-ਰੂਸ ਜੰਗ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਸੰਕਟ ਨੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਪੈਟਰੋਲੀਅਮ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ‘ਤੇ ਸਵਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਹਨ। ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਅਤੇ ਈਂਧਨ ਦੀ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰੀ ਉਪਲਬਧਤਾ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਉਤਪਾਦਨ ਅਤੇ ਨਿਰਯਾਤ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਇਸ ਪ੍ਰਸੰਗ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਆਪਣੀ ਰਿਫਾਈਨਿੰਗ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਵੱਲ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵੱਧ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਬਾੜਮੇਰ (ਪਚਪਦਰਾ, ਬਾਲੋਤਰਾ) ਵਿੱਚ HPCL ਰਾਜਸਥਾਨ ਰਿਫਾਈਨਰੀ ਲਿਮਿਟੇਡ (HRRL) ਦੀ ਨਵੀਂ ਗ੍ਰੀਨਫੀਲਡ ਰਿਫਾਈਨਰੀ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਕਰਨਗੇ।

ਇਹ ਇੰਡੀਅਨ ਆਇਲ (IOC) ਦੀ ਪਰਾਦੀਪ ਰਿਫਾਈਨਰੀ (2016) ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਗ੍ਰੀਨਫੀਲਡ ਰਿਫਾਈਨਰੀ ਅਤੇ ਪੈਟਰੋਕੈਮੀਕਲ ਕੰਪਲੈਕਸ ਹੈ। ਇਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੀ ਸਾਲਾਨਾ ਰਿਫਾਈਨਿੰਗ ਸਮਰੱਥਾ 90 ਲੱਖ ਮੈਟ੍ਰਿਕ ਟਨ ਅਤੇ ਪੈਟਰੋਕੈਮੀਕਲ ਉਤਪਾਦਨ ਸਮਰੱਥਾ 24 ਲੱਖ ਮੈਟ੍ਰਿਕ ਟਨ ਹੈ। ਇਸ ‘ਤੇ ਕੁੱਲ 79,459 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੀ ਲਾਗਤ ਆਈ ਹੈ।

ਇਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਦੀ ਪੈਟਰੋਲ, ਡੀਜ਼ਲ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪੈਟਰੋਲੀਅਮ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਅਤੇ ਨਿਰਯਾਤ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਵ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ।

ਪੈਟਰੋਲੀਅਮ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਗੈਸ ਮੰਤਰੀ ਹਰਦੀਪ ਸਿੰਘ ਪੁਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਸਮੇਂ ਇਹ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ 1976 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੋਈ ਵੱਡੀ ਗ੍ਰੀਨਫੀਲਡ ਰਿਫਾਈਨਰੀ ਨਹੀਂ ਬਣੀ, ਜਦਕਿ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਕਈ ਰਿਫਾਈਨਰੀਆਂ ਬੰਦ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਚੀਨ ਦੇ ਸ਼ੈਂਡੋਂਗ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਛੋਟੀਆਂ ਰਿਫਾਈਨਰੀਆਂ ਬੰਦ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।

ਅਜਿਹੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ HRRL ਦੀ ਇਹ ਵਿਸ਼ਵ-ਪੱਧਰੀ ਰਿਫਾਈਨਰੀ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਊਰਜਾ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਆਤਮਨਿਰਭਰ ਬਣਾਉਣ ਵੱਲ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਦਮ ਮੰਨੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।

ਅੱਗੇ ਦੀ ਯੋਜਨਾ

ਭਾਰਤ ਬਾੜਮੇਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਰਾਮਾਯਪੱਟਨਮ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ BPCL-OIL ਰਿਫਾਈਨਰੀ, ਗੁਜਰਾਤ ਵਿੱਚ ONGC ਦੀ ਸੰਭਾਵਿਤ ਗ੍ਰੀਨਫੀਲਡ ਰਿਫਾਈਨਰੀ ਅਤੇ ਬਰੌਨੀ, ਨੁਮਾਲੀਗੜ੍ਹ ਅਤੇ ਪਾਣੀਪਤ ਵਰਗੀਆਂ ਮੌਜੂਦਾ ਰਿਫਾਈਨਰੀਆਂ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਵਧਾਉਣ ‘ਤੇ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਦੇਸ਼ ਦਾ ਟੀਚਾ 2028 ਤੱਕ ਕੁੱਲ ਰਿਫਾਈਨਿੰਗ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਲਗਭਗ 31 ਕਰੋੜ ਮੈਟ੍ਰਿਕ ਟਨ ਸਾਲਾਨਾ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਣਾ ਹੈ। ਇਸ ਵੇਲੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ 23 ਰਿਫਾਈਨਰੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੁੱਲ ਸਮਰੱਥਾ 25.8 ਕਰੋੜ ਮੈਟ੍ਰਿਕ ਟਨ ਸਾਲਾਨਾ ਹੈ।