- ਸ਼ਹਿਰ ਚੁਣੋ
- ਈ-ਪੇਪਰ
- ਵੈੱਬ ਸਟੋਰੀਜ਼
ਅਮਰਨਾਥ ਯਾਤਰਾ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦਿਲ ਦੇ ਮਰੀਜ਼ ਜ਼ਰੂਰ ਕਰਵਾਉਣ ਜਾਂਚ, ਡਾਕਟਰ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਯਾਤਰਾ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਦਾ ਸਹੀ ਤਰੀਕਾ
ਜੀ.ਐੱਮ.ਸੀ. ਜੰਮੂ ’ਚ ਦਿਲ ਦੇ ਰੋਗ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਐੱਚ.ਓ.ਡੀ. (HOD) ਡਾ. ਸੁਸ਼ੀਲ ਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸ੍ਰੀ ਅਮਰਨਾਥ ਯਾਤਰਾ ਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾਵਾਂ ’ਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਪਰ ਸਮੁੰਦਰ ਤਲ ਤੋਂ ਲਗਪਗ 3,880 ਮੀਟਰ ਦੀ ਉਚਾਈ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਪਵਿੱਤਰ ਗੁਫਾ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣਾ ਸਰੀਰਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਾਫ਼ੀ ਚੁਣੌਤੀਪੂਰਨ ਹੈ।
Posted By Anuradha Bains
Publish Date: Mon, 13 Jul 2026 03:04 PM (IST)
Updated Date: Mon, 13 Jul 2026 03:06 PM (IST)
ਰਾਜ ਬਿਊਰੋ, ਜੰਮੂ। ਜੀ.ਐੱਮ.ਸੀ. ਜੰਮੂ ’ਚ ਦਿਲ ਦੇ ਰੋਗ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਐੱਚ.ਓ.ਡੀ. (HOD) ਡਾ. ਸੁਸ਼ੀਲ ਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸ੍ਰੀ ਅਮਰਨਾਥ ਯਾਤਰਾ ਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾਵਾਂ ’ਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਪਰ ਸਮੁੰਦਰ ਤਲ ਤੋਂ ਲਗਪਗ 3,880 ਮੀਟਰ ਦੀ ਉਚਾਈ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਪਵਿੱਤਰ ਗੁਫਾ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣਾ ਸਰੀਰਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਾਫ਼ੀ ਚੁਣੌਤੀਪੂਰਨ ਹੈ।
ਘੱਟ ਆਕਸੀਜਨ, ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਠੰਡ, ਔਖੀ ਚੜ੍ਹਾਈ, ਡੀਹਾਈਡ੍ਰੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਸਰੀਰਕ ਮਿਹਨਤ ਕਾਰਨ ਦਿਲ 'ਤੇ ਵਾਧੂ ਦਬਾਅ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਦਿਲ ਦੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਲਈ ਗੰਭੀਰ ਖਤਰਾ ਪੈਦਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਰਾਮ ਮੰਦਰ, ਪੁਰਾਣੀ ਮੰਡੀ ’ਚ ਅਮਰਨਾਥ ਯਾਤਰਾ 'ਤੇ ਆਏ ਸਾਧੂਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰਨਾਂ ਦੇ ਸਿਹਤ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਡਾ. ਸੁਸ਼ੀਲ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਕੋਰੋਨਰੀ ਆਰਟਰੀ ਦੀ ਬੀਮਾਰੀ, ਹਾਈ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ, ਹਾਰਟ ਫੇਲ੍ਹ ਹੋਣਾ, ਦਿਲ ਦੀ ਅਨਿਯਮਿਤ ਧੜਕਣ, ਪਲਮੋਨਰੀ ਹਾਈਪਰਟੈਨਸ਼ਨ, ਵਾਲਵ ਸੰਬੰਧੀ ਰੋਗ, ਸ਼ੂਗਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਯਾਤਰਾ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਡਾਕਟਰੀ ਜਾਂਚ ਜ਼ਰੂਰ ਕਰਵਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕਈ ਵਾਰ ਸਿਹਤਮੰਦ ਦਿਖਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਲੁਕੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਦਿਲ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਯਾਤਰਾ ਦੌਰਾਨ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਡਾ. ਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਆਧੁਨਿਕ ਹਾਰਟ ਕੇਅਰ ਹੁਣ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਸਿਹਤ ਮੁਲਾਂਕਣ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਮਰ, ਸਰੀਰਕ ਸਮਰੱਥਾ, ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਮੌਜੂਦ ਦਿਲ ਦੀ ਬੀਮਾਰੀ, ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ, ਸ਼ੂਗਰ, ਕਿਡਨੀ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਅਤੇ ਮੌਜੂਦਾ ਦਵਾਈਆਂ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਮਰੀਜ਼ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਲਈ ਯੋਗਤਾ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਸਮਾਂ ਰਹਿੰਦੇ ਇਲਾਜ ਵਿੱਚ ਜ਼ਰੂਰੀ ਬਦਲਾਅ ਕਰਕੇ ਸੰਭਾਵਿਤ ਜੋਖਮਾਂ ਨੂੰ ਕਾਫ਼ੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਘਟਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਯਾਤਰੀਆਂ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸਲਾਹ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਯਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਯਾਤਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੀਆਂ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ, ਨਿਯਮਿਤ ਦਵਾਈਆਂ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਲੈਣ, ਲੋੜੀਂਦੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਦਵਾਈਆਂ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਰੱਖਣ, ਭਰਪੂਰ ਪਾਣੀ ਪੀਣ, ਸੰਤੁਲਿਤ ਭੋਜਨ ਖਾਣ, ਸਿਗਰਟਨੋਸ਼ੀ ਅਤੇ ਸ਼ਰਾਬ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿਣ, ਨਿਯਮਿਤ ਪੈਦਲ ਚੱਲਣ ਅਤੇ ਸਾਹ ਲੈਣ ਦੀਆਂ ਕਸਰਤਾਂ ਨਾਲ ਸਰੀਰਕ ਸਮਰੱਥਾ ਵਧਾਉਣ ਅਤੇ ਠੰਡ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਢੁਕਵੇਂ ਗਰਮ ਕੱਪੜੇ ਪਹਿਨਣ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੇਕਰ ਯਾਤਰਾ ਦੌਰਾਨ ਛਾਤੀ ਵਿੱਚ ਦਰਦ, ਸਾਹ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਤਕਲੀਫ਼, ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਥਕਾਵਟ, ਚੱਕਰ ਆਉਣੇ, ਬੇਹੋਸ਼ੀ, ਲਗਾਤਾਰ ਧੜਕਣ ਤੇਜ਼ ਹੋਣੀ, ਭੁਲੇਖੇ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਜਾਂ ਬੁੱਲ੍ਹ ਅਤੇ ਉਂਗਲਾਂ ਨੀਲੀਆਂ ਪੈਣ ਵਰਗੇ ਲੱਛਣ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ਤਾਂ ਤੁਰੰਤ ਡਾਕਟਰੀ ਸਹਾਇਤਾ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਚਾਈ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇਲਾਜ ਵਿੱਚ ਦੇਰੀ ਜਾਨਲੇਵਾ ਸਾਬਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਡਾ. ਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਨਿਯਮਿਤ ਕਸਰਤ, ਸੰਤੁਲਿਤ ਖੁਰਾਕ, ਭਾਰ ਕੰਟਰੋਲ, ਕੋਲੈਸਟ੍ਰੋਲ ਅਤੇ ਬਲੱਡ ਸ਼ੂਗਰ 'ਤੇ ਕੰਟਰੋਲ, ਤਣਾਅ ਪ੍ਰਬੰਧਨ, ਯੋਗਾ ਅਤੇ ਮੈਡੀਟੇਸ਼ਨ ਵਰਗੇ ਉਪਾਅ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਦਿਲ ਦੇ ਰੋਗਾਂ ਤੋਂ ਬਚਾਉਂਦੇ ਹਨ ਬਲਕਿ ਅਮਰਨਾਥ ਯਾਤਰਾ ਵਰਗੀਆਂ ਔਖੀਆਂ ਯਾਤਰਾਵਾਂ ਲਈ ਸਰੀਰਕ ਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ ਵੀ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਆਸਥਾ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਸਿਹਤ ਪ੍ਰਤੀ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਅਤੇ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰਾਨਾ ਤਿਆਰੀ ਵੀ ਉਨੀ ਹੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਯਾਤਰਾ ਨੂੰ ਮਿਲੇਗਾ ਉਤਸ਼ਾਹ
ਰਾਮ ਮੰਦਰ, ਪੁਰਾਣੀ ਮੰਡੀ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮਹੰਤ ਰਮੇਸ਼ਵਰ ਦਾਸ ਨੇ ਡਾ. ਸੁਸ਼ੀਲ ਸ਼ਰਮਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਟੀਮ ਦਾ ਧੰਨਵਾਦ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਕੈਂਪ ਨਾਲ ਸਥਾਨਕ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਅਮਰਨਾਥ ਯਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਦਿਲ ਦੀ ਮਾਹਿਰ ਜਾਂਚ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਸੰਬੰਧੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮਿਲੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਯਾਤਰਾ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹ ਮਿਲੇਗਾ।
ਇਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਗੁਲਾਮ ਅਲੀ ਖਟਾਨਾ, ਸਾਬਕਾ ਮੇਅਰ ਰਾਜਿੰਦਰ ਸ਼ਰਮਾ, ਸਾਬਕਾ ਐਮ.ਐਲ.ਸੀ. ਸਰਦਾਰ ਚਰਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਖਾਲਸਾ, ਮਹੰਤ ਰੋਮਿਲ ਸ਼ਰਮਾ ਅਤੇ ਰਾਕੇਸ਼ ਸ਼ਰਮਾ ਸਮੇਤ ਕਈ ਪਤਵੰਤੇ ਹਾਜ਼ਰ ਸਨ। ਸਾਰਿਆਂ ਨੇ ਡਾ. ਸੁਸ਼ੀਲ ਸ਼ਰਮਾ ਵੱਲੋਂ ਦਿਲ ਦੀਆਂ ਮਾਹਿਰ ਇਲਾਜ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਮਾਜ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਦੇ ਯਤਨਾਂ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕੀਤੀ।
ਕੈਂਪ ਵਿੱਚ ਡਾ. ਆਦਰਸ਼ ਸ਼ਰਮਾ, ਡਾ. ਦਿਵਿਆਂਸ਼ੀ ਸ਼ਰਮਾ ਅਤੇ ਡਾ. ਆਦਿਸ਼ਵਰ ਵਰਮਾ ਸਮੇਤ ਹੋਰ ਡਾਕਟਰਾਂ ਨੇ ਵੀ ਆਪਣੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਪੈਰਾਮੈਡੀਕਲ ਸਟਾਫ਼ ਅਤੇ ਵਾਲੰਟੀਅਰਾਂ ਨੇ ਕੈਂਪ ਨੂੰ ਸਫਲ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।