- ਸ਼ਹਿਰ ਚੁਣੋ
- ਈ-ਪੇਪਰ
- ਵੈੱਬ ਸਟੋਰੀਜ਼
- ਸ਼ਹਿਰ ਚੁਣੋ
- ਈ-ਪੇਪਰ
- ਵੈੱਬ ਸਟੋਰੀਜ਼
ਭਾਰਤ 'ਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਘਟ ਰਿਹਾ ਧਰਤੀ ਹੇਠਲਾ ਪਾਣੀ, ਦੁਨੀਆ ਦੇ 34% ਕੇਂਦਰਾਂ 'ਚ ਗਹਿਰਾਇਆ ਸੰਕਟ; ਇਕ ਸਾਲ 'ਚ 9 ਫ਼ੀਸਦੀ ਦੀ ਆਈ ਗਿਰਾਵਟ
ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਪਿਛਲੇ ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ ਧਰਤੀ ਹੇਠਲੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਖ਼ਰਾਬ ਹੋਈ ਹੈ। ਮੌਜੂਦਾ ਸਮੇਂ 'ਚ ਦੁਨੀਆ ਦੇ 65 ਫ਼ੀਸਦੀ ਧਰਤੀ ਹੇਠਲੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕੇਂਦਰਾਂ 'ਤੇ ਪਾਣੀ ਦਾ ਪੱਧਰ ਆਮ ਹੱਦ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਚਲਾ ਗਿਆ ਹੈ।
Posted By Seema Anand
Publish Date: Sun, 20 Sep 2026 03:36 PM (IST)
Updated Date: Sun, 20 Sep 2026 03:38 PM (IST)
ਡਿਜੀਟਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ : ਦੁਨੀਆ ਭਰ 'ਚ ਧਰਤੀ ਹੇਠਲੇ ਪਾਣੀ ਦਾ ਸੰਕਟ ਲਗਾਤਾਰ ਗੰਭੀਰ ਹੁੰਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸਾਲ 2025 'ਚ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ 'ਤੇ 34 ਫ਼ੀਸਦੀ ਧਰਤੀ ਹੇਠਲੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕੇਂਦਰਾਂ 'ਤੇ ਪਾਣੀ ਦਾ ਪੱਧਰ ਆਮ ਨਾਲੋਂ ਹੇਠਾਂ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜਦਕਿ 2024 'ਚ ਇਹ ਅੰਕੜਾ 25 ਫ਼ੀਸਦੀ ਸੀ।
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਹਿਜ਼ ਇੱਕ ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇਸ ਸੰਕਟ 'ਚ 9 ਫ਼ੀਸਦੀ ਦਾ ਵਾਧਾ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦੇ ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮੀ ਇਲਾਕਿਆਂ 'ਚ ਵੀ ਸਥਿਤੀ ਚਿੰਤਾਜਨਕ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਧਰਤੀ ਹੇਠਲੇ ਪਾਣੀ ਦਾ ਪੱਧਰ ਆਮ ਨਾਲੋਂ ਕਾਫ਼ੀ ਹੇਠਾਂ ਪਹੁੰਚ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।
ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ 'ਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਿਗੜੇ ਹਾਲਾਤ
ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਪਿਛਲੇ ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ ਧਰਤੀ ਹੇਠਲੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਖ਼ਰਾਬ ਹੋਈ ਹੈ। ਮੌਜੂਦਾ ਸਮੇਂ 'ਚ ਦੁਨੀਆ ਦੇ 65 ਫ਼ੀਸਦੀ ਧਰਤੀ ਹੇਠਲੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕੇਂਦਰਾਂ 'ਤੇ ਪਾਣੀ ਦਾ ਪੱਧਰ ਆਮ ਹੱਦ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਚਲਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸਾਲ 2022 ਤੋਂ 2025 ਦੇ ਦਰਮਿਆਨ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਅਮਰੀਕਾ, ਯੂਰਪ, ਮੈਕਸੀਕੋ, ਚਿਲੀ, ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਅਤੇ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ 'ਚ ਧਰਤੀ ਹੇਠਲੇ ਪਾਣੀ 'ਚ ਭਾਰੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਗਲੋਬਲ ਵਾਰਮਿੰਗ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਕਾਰਨ ਪਿਛਲੇ ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ 'ਚ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰਾਂ ਤੋਂ 1400 ਗੀਗਾਟਨ ਬਰਫ਼ ਪਿਘਲ ਕੇ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ 'ਚ ਪਾਣੀ ਦੀ ਕਮੀ ਅਤੇ ਇਸ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਕਾਰਨ ਹੋਈਆਂ ਕੁੱਲ ਮੌਤਾਂ 'ਚੋਂ 80 ਫ਼ੀਸਦੀ ਮੌਤਾਂ ਏਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਅਫ਼ਰੀਕਾ 'ਚ ਦਰਜ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ।
ਉੱਥੇ ਹੀ ਸਾਲ 2021 ਤੋਂ 2025 ਦੇ ਚਾਰ ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ ਗੰਗਾ ਅਤੇ ਸਿੰਧੂ ਦਰਿਆ ਦੇ ਉੱਪਰੀ ਬੇਸਿਨ ਖੇਤਰਾਂ 'ਚ ਧਰਤੀ ਹੇਠਾਂ ਜਮ੍ਹਾਂ ਪਾਣੀ 'ਚ ਲਗਾਤਾਰ ਕਮੀ ਦੇਖੀ ਗਈ ਹੈ।
ਦਰਿਆਵਾਂ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਸੁੱਕਾ ਸਾਲ ਰਿਹਾ 2025
ਸਾਲ 2025 ਦਰਿਆਵਾਂ ਦੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਵਹਾਅ ਦੇ ਲਿਹਾਜ਼ ਨਾਲ ਵੀ ਬੇਹੱਦ ਪ੍ਰਤੀਕੂਲ ਸਾਬਤ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਦੁਨੀਆ ਦੇ 36 ਫ਼ੀਸਦੀ ਦਰਿਆਈ ਖੇਤਰਾਂ 'ਚ ਪਾਣੀ ਦਾ ਵਹਾਅ ਆਮ ਨਾਲੋਂ ਘੱਟ ਰਿਹਾ।
ਅੰਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਸਾਲ 1991 ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ 2025 ਤੱਕ ਦੀ ਮਿਆਦ 'ਚ ਇਹ ਦਰਿਆਵਾਂ ਲਈ ਹੁਣ ਤੱਕ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਸੁੱਕਾ ਸਾਲ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।