ਪਹਿਲਾਂ ਕੁਝ ਸੰਪਾਦਕਾਂ ਦਾ ਸਮੂਹ ਤੇ ਹੁਣ ਦਰਸ਼ਕ ਤੈਅ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਏਜੰਡਾ: ਰੁਬਿਕਾ ਲਿਆਕਤ

ਨੇਮਿਸ਼ ਹੇਮੰਤ, ਜਾਗਰਣ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਹਿੰਦੀ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਦੇ 200 ਸਾਲ ਪੂਰੇ ਹੋਣ ਦੇ ਮੌਕੇ 'ਤੇ ਕਰਵਾਈ ਗਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਚਰਚਾ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਪ੍ਰਿੰਟ, ਟੀਵੀ ਅਤੇ ਮੀਡੀਆ ਸਿੱਖਿਆ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਦਿੱਗਜ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ, ਤਾਂ ਚਰਚਾ ਮੀਡੀਆ ਦੇ ਬਦਲਦੇ ਸਰੂਪ, ਉਸਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਬਣਾਏ ਜਾਂਦੇ 'ਗੋਦੀ ਮੀਡੀਆ' ਦੇ ਨੈਰੇਟਿਵ ਕਾਰਨ ਸਾਖ 'ਤੇ ਉੱਠਦੇ ਸਵਾਲਾਂ ਅਤੇ ਨਵੀਆਂ ਤਕਨੀਕਾਂ ਦੀਆਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਤੋਂ ਹੁੰਦੇ ਹੋਏ ਹੋਰਨਾਂ ਪਹਿਲੂਆਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਪਣੇ ਘੇਰੇ ਵਿੱਚ ਸਮੇਟੇ ਹੋਏ ਸੀ। ਮੰਚ 'ਤੇ ਜਦੋਂ ਟੀਵੀ ਦੀ ਬੇਬਾਕ ਪੱਤਰਕਾਰ ਰੁਬਿਕਾ ਲਿਆਕਤ ਅਤੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਪ੍ਰਿੰਟ ਮੀਡੀਆ ਨੂੰ ਡੂੰਘਾਈ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਦੈਨਿਕ ਜਾਗਰਣ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਸੰਪਾਦਕ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਤ੍ਰਿਪਾਠੀ ਮੌਜੂਦ ਹੋਣ ਅਤੇ ਮੰਚ ਸੰਚਾਲਨ ਪ੍ਰਖਰ ਪੱਤਰਕਾਰ ਹਰਸ਼ਵਰਧਨ ਤ੍ਰਿਪਾਠੀ ਦੇ ਹੱਥ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਹਰ ਨੁਕਤੇ 'ਤੇ ਬੇਬਾਕੀ ਨਾਲ ਗੱਲ ਹੋਣੀ ਲਾਜ਼ਮੀ ਸੀ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਭਾਰਤੀ ਜਨ ਸੰਚਾਰ ਸੰਸਥਾਨ (IIMC) ਦੀ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਜਨਰਲ ਡਾ. ਪ੍ਰਗਿਆ ਪਾਲੀਵਾਲ ਗੌੜ ਨੇ ਵਿਦਿਅਕ ਸੰਸਥਾ ਦੇ ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਆ ਰਹੇ ਬਦਲਾਵਾਂ ਤੋਂ ਬਾਖ਼ੂਬੀ ਜਾਣੂ ਕਰਵਾਇਆ।

ਚਰਚਾ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਦਿਆਂ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਾਠੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪੱਤਰਕਾਰ ਸ਼ਬਦ ਨੂੰ ਹੁਣ 'ਸੰਵਾਦੀ' ਵਜੋਂ ਮੁੜ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ 'ਉਦੰਤ ਮਾਰਤੰਡ' ਅਤੇ 'ਦੈਨਿਕ ਜਾਗਰਣ' ਦੋਵੇਂ ਇੱਕੋ ਗੋਤਰ ਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਇੱਕ ਚੜ੍ਹਦੇ ਸੂਰਜ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜਗਾਉਣ ਦਾ। ਹਿੰਦੀ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਨੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਲੜਾਈ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਤੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਪਰ ਅੱਜ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਲੋੜ ਵੈਚਾਰਿਕ ਸਪਸ਼ਟਤਾ ਅਤੇ ਆਤਮ-ਨਿਯੰਤਰਣ ਦੀ ਹੈ। ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਨਿਰਪੱਖਤਾ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਈ ਵਾਰ ਭੁਲੇਖਾ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਕੋਈ ਵੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਰਪੱਖ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ। ਪੱਤਰਕਾਰ ਦਾ ਆਪਣਾ ਵੈਚਾਰਿਕ ਆਧਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਿਸ ਦੀ ਵੈਚਾਰਿਕ ਰੀੜ੍ਹ ਦੀ ਹੱਡੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੈ, ਉਹ ਕਿਸੇ ਕਿਸਮ ਦਾ ਦਬਾਅ ਮਹਿਸੂਸ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।

ਰੁਬਿਕਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪਹਿਲਾਂ ਕੁਝ ਸੰਪਾਦਕ ਮਿਲ ਕੇ ਮੀਡੀਆ ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਏਜੰਡਾ ਤੈਅ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਪਰ ਹੁਣ ਇਸ ਨੂੰ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਮੀਡੀਆ ਅਤੇ ਦਰਸ਼ਕ ਤੈਅ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਅੱਜ ਦੇ ਦਰਸ਼ਕ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਲੋਂ ਕਿਤੇ ਵੱਧ ਜਾਗਰੂਕ ਹਨ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤੱਥਾਂ ਦੀ ਗਲਤੀ 'ਤੇ ਤੁਰੰਤ ਸਵਾਲ ਚੁੱਕਦੇ ਹਨ। ਟੀਵੀ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਹੁਣ ਸੈਂਸਰਸ਼ਿਪ ਨਹੀਂ, ਬਲਕਿ ਭਰੋਸੇਯੋਗਤਾ ਦਾ ਘਟਣਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਲਈ ਉਹ ਲੋਕ ਹੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਹਨ, ਜੋ ਮੁੱਖ ਮੁੱਦਿਆਂ ਤੋਂ ਹਟ ਕੇ ਕਦੇ ਟੀਵੀ ਚੈਨਲਾਂ 'ਤੇ ਸੱਪ, ਸਵਰਗ ਦੀ ਪੌੜੀ, ਔਘੜ ਅਤੇ ਸ਼ਮਸ਼ਾਨ ਦੇ ਸ਼ੋਅ ਚਲਾਉਂਦੇ ਸਨ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਪੱਤਰਕਾਰ ਆਪਣੇ ਦੇਸ਼, ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹਿੱਤਾਂ ਦੇ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਪੱਖਪਾਤੀ ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਡਾ. ਪ੍ਰਗਿਆ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅੱਜ ਪ੍ਰਿੰਟ, ਟੀਵੀ ਅਤੇ ਡਿਜੀਟਲ ਵਿਚਕਾਰਲੀਆਂ ਸਰਹੱਦਾਂ ਲਗਭਗ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਮਲਟੀਮੀਡੀਆ ਅਤੇ ਨਵੀਆਂ ਤਕਨੀਕਾਂ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕਰਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਅੱਜ ਮੀਡੀਆ ਸਿੱਖਿਆ ਕੇਵਲ ਰਵਾਇਤੀ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਗਈ ਹੈ, ਬਲਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ (AI), ਡਿਜੀਟਲ ਮੀਡੀਆ ਅਤੇ ਕਨਵਰਜੈਂਸ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਨੂੰ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।