- ਸ਼ਹਿਰ ਚੁਣੋ
- ਈ-ਪੇਪਰ
- ਵੈੱਬ ਸਟੋਰੀਜ਼
'ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਦੇ ਝਗੜੇ ’ਚ ਬੱਚਿਆਂ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਨੁਕਸਾਨ', ਚਾਈਲਡ ਕਸਟਡੀ ਮਾਮਲੇ ’ਚ ਦਿੱਲੀ ਹਾਈਕੋਰਟ ਦੀ ਅਹਿਮ ਟਿੱਪਣੀ
ਦਿੱਲੀ ਹਾਈਕੋਰਟ ਨੇ ਇੱਕ ਚਾਈਲਡ ਕਸਟਡੀ (ਬੱਚੇ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ/ਸੰਭਾਲ) ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਸੁਣਵਾਈ ਦੌਰਾਨ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪਤੀ-ਪਤਨੀ ਵਿਚਕਾਰ ਚੱਲ ਰਹੇ ਝਗੜੇ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨੁਕਸਾਨ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਉਠਾਉਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਕਸਟਡੀ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬੇਲੋੜੀ ਦੇਰੀ ਜਾਂ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਦੂਜੇ ਮਾਪੇ ਨੂੰ ਸੌਂਪਣ ਵਿੱਚ ਟਾਲਮਟੋਲ ਕਰਨ ਨਾਲ ਨਾਬਾਲਗ ਨੂੰ ਮਾਨਸਿਕ ਅਤੇ ਸਰੀਰਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਾੜਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਝੱਲਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
Posted By Anuradha Bains
Publish Date: Sat, 27 Jun 2026 04:29 PM (IST)
Updated Date: Sat, 27 Jun 2026 04:31 PM (IST)
ਡਿਜੀਟਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ। ਦਿੱਲੀ ਹਾਈਕੋਰਟ ਨੇ ਇੱਕ ਚਾਈਲਡ ਕਸਟਡੀ (ਬੱਚੇ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ/ਸੰਭਾਲ) ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਸੁਣਵਾਈ ਦੌਰਾਨ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪਤੀ-ਪਤਨੀ ਵਿਚਕਾਰ ਚੱਲ ਰਹੇ ਝਗੜੇ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨੁਕਸਾਨ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਉਠਾਉਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਕਸਟਡੀ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬੇਲੋੜੀ ਦੇਰੀ ਜਾਂ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਦੂਜੇ ਮਾਪੇ ਨੂੰ ਸੌਂਪਣ ਵਿੱਚ ਟਾਲਮਟੋਲ ਕਰਨ ਨਾਲ ਨਾਬਾਲਗ ਨੂੰ ਮਾਨਸਿਕ ਅਤੇ ਸਰੀਰਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਾੜਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਝੱਲਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਹਾਈਕੋਰਟ ਨੇ ਫੈਮਿਲੀ ਕੋਰਟ ਦੇ ਉਸ ਹੁਕਮ ਨੂੰ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਗਰਮੀਆਂ ਦੀਆਂ ਛੁੱਟੀਆਂ ਦੌਰਾਨ ਨਾਬਾਲਗ ਬੱਚੀ ਦੀ ਅੰਤਰਿਮ ਕਸਟਡੀ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਦੇਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਬਾਰ-ਬਾਰ ਅਦਾਲਤ ਦੇ ਚੱਕਰ ਲਗਾਉਣਾ ਬੱਚੇ ਲਈ ਨੁਕਸਾਨਦੇਹ
ਜਸਟਿਸ ਤੇਜਸ ਕਰੀਆ ਅਤੇ ਜਸਟਿਸ ਮਧੂ ਜੈਨ ਦੇ ਬੈਂਚ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕਸਟਡੀ ਦੇ ਵਿਵਾਦਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪਹਿਲੂ ਬੱਚੇ ਦੀ ਭਲਾਈ ਹੈ। ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਮੰਨਿਆ ਕਿ ਜਦੋਂ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਆਪਣੇ ਝਗੜੇ ਕਾਰਨ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਦੂਜੇ ਮਾਪੇ ਕੋਲ ਨਹੀਂ ਭੇਜਦੇ, ਤਾਂ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀ ਕੀਮਤ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਚੁਕਾਉਣੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ।
ਅਜਿਹੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਅਦਾਲਤ ਦਾ ਰੁਖ ਕਰਨਾ ਵੀ ਬੱਚੇ ਦੇ ਮਾਨਸਿਕ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਸੰਤੁਲਨ ਲਈ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਦੋਵਾਂ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਨਾਲ ਸਮਾਂ ਬਿਤਾਉਣ ਦਾ ਹੈ ਅਧਿਕਾਰ
ਬੈਂਚ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹੁਕਮ ’ਚ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਹਰੇਕ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਦੋਵਾਂ ਨਾਲ ਸਿਹਤਮੰਦ ਅਤੇ ਸਾਰਥਕ ਸਬੰਧ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਹੈ। ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੇਕਰ ਛੁੱਟੀਆਂ ਦੌਰਾਨ ਕਸਟਡੀ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਦੇਰੀ ਕਰਨ ਦੀ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ ਨੂੰ ਬੜ੍ਹਾਵਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਇਸ ਨਾਲ ਬੱਚੇ ਦੇ ਹਿੱਤਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਦੋਵਾਂ ਮਾਪਿਆਂ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਸਬੰਧਾਂ 'ਤੇ ਵੀ ਮਾੜਾ ਅਸਰ ਪਵੇਗਾ।
ਮਾਂ ਨੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਯੋਗਤਾ 'ਤੇ ਚੁੱਕੇ ਸਨ ਸਵਾਲ
ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਮਾਂ ਨੇ ਫੈਮਿਲੀ ਕੋਰਟ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਿ ਪਿਤਾ ਪਹਿਲਾਂ ਤੈਅ ਮੁਲਾਕਾਤ ਸਬੰਧੀ ਸ਼ਰਤਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕੇ ਸਨ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਇਕੱਲੇ ਬੱਚੀ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹਨ।
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਹਾਈਕੋਰਟ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਲੀਲਾਂ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ। ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਖ਼ੁਦ ਮਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਕੋਈ ਇਤਰਾਜ਼ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿ ਪਿਤਾ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਦੌਰਾਨ ਬੱਚੀ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕਰਨ। ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਇਹ ਤਰਕ ਸਹੀ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਕਿ ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਪਿਤਾ ਉਸਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਣਗੇ।
ਫੈਮਿਲੀ ਕੋਰਟ ਦਾ ਹੁਕਮ ਬਰਕਰਾਰ
ਸਭ ਧਿਰਾਂ ਦੀਆਂ ਦਲੀਲਾਂ ਸੁਣਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦਿੱਲੀ ਹਾਈਕੋਰਟ ਨੇ ਮਾਂ ਦੀ ਅਪੀਲ ਖਾਰਜ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਫੈਮਿਲੀ ਕੋਰਟ ਦੇ ਉਸ ਹੁਕਮ ਨੂੰ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਿਆ, ਜਿਸ ਦੇ ਤਹਿਤ ਗਰਮੀਆਂ ਦੀਆਂ ਛੁੱਟੀਆਂ ਦੌਰਾਨ ਨਾਬਾਲਗ ਬੱਚੀ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਅੰਤਰਿਮ ਕਸਟਡੀ ਵਿੱਚ ਭੇਜਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ।