- ਸ਼ਹਿਰ ਚੁਣੋ
- ਈ-ਪੇਪਰ
- ਵੈੱਬ ਸਟੋਰੀਜ਼
- ਸ਼ਹਿਰ ਚੁਣੋ
- ਈ-ਪੇਪਰ
- ਵੈੱਬ ਸਟੋਰੀਜ਼
ਅਟਲ ਟਨਲ ’ਤੇ ਸਮਰੱਥਾ ਤੋਂ ਦੁੱਗਣਾ ਹੋਇਆ ਟ੍ਰੈਫਿਕ, ਹੁਣ ਪਹਾੜਾਂ ’ਤੇ ਮੰਡਰਾਉਣ ਲੱਗਾ ਖ਼ਤਰਾ; CEC ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਨੇ ਉਡਾਈ ਨੀਂਦ
ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਉੱਚੇ ਪਹਾੜੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਟ੍ਰੈਫਿਕ ਕਾਰਨ ਵਾਤਾਵਰਨ, ਪਾਣੀ ਦੀ ਨਿਕਾਸੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣਕ ਤੰਤਰ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਅਟਲ ਟਨਲ ਦੀ ਮੂਲ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਸਮਰੱਥਾ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਲਗਭਗ 4,500 ਵਾਹਨਾਂ ਦੀ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ 3,000 ਹਲਕੇ ਅਤੇ 1,500 ਭਾਰੀ ਵਾਹਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਪਰ ਪੀਕ ਸੀਜ਼ਨ ਦੌਰਾਨ ਵਾਹਨਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 11,000 ਤੋਂ ਵੀ ਪਾਰ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।
Posted By Neha Diwan
Publish Date: Wed, 04 Nov 2026 11:46 AM (IST)
Updated Date: Wed, 04 Nov 2026 11:48 AM (IST)
ਹੰਸਰਾਜ ਸੈਣੀ, ਮੰਡੀ। ਮਨਾਲੀ, ਲਾਹੌਲ-ਸਪੀਤੀ ਕੌਰੀਡੋਰ ਅਤੇ ਅਟਲ ਟਨਲ ’ਤੇ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਦੀ ਵਧਦੀ ਭੀੜ ਵਾਤਾਵਰਨ ਅਤੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਲਈ ਖ਼ਤਰਾ ਬਣ ਰਹੀ ਹੈ।
ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੀ ਕੇਂਦਰੀ ਅਧਿਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਮੇਟੀ (CEC) ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ, ਅਟਲ ਟਨਲ ਆਪਣੀ ਨਿਰਧਾਰਤ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਸਮਰੱਥਾ ਤੋਂ ਕਿਤੇ ਵੱਧ ਵਾਹਨਾਂ ਦਾ ਬੋਝ ਝੱਲ ਰਹੀ ਹੈ।
ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਉੱਚੇ ਪਹਾੜੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਟ੍ਰੈਫਿਕ ਕਾਰਨ ਵਾਤਾਵਰਨ, ਪਾਣੀ ਦੀ ਨਿਕਾਸੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣਕ ਤੰਤਰ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਅਟਲ ਟਨਲ ਦੀ ਮੂਲ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਸਮਰੱਥਾ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਲਗਭਗ 4,500 ਵਾਹਨਾਂ ਦੀ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ 3,000 ਹਲਕੇ ਅਤੇ 1,500 ਭਾਰੀ ਵਾਹਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਪਰ ਪੀਕ ਸੀਜ਼ਨ ਦੌਰਾਨ ਵਾਹਨਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 11,000 ਤੋਂ ਵੀ ਪਾਰ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।
2024 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦਿਨ ਦੌਰਾਨ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ 6,459 ਵਾਹਨ ਦਰਜ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ, ਜਦਕਿ 13 ਅਪ੍ਰੈਲ 2025 ਨੂੰ ਇਹ ਅੰਕੜਾ ਵਧ ਕੇ 10,356 ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। 27 ਜੂਨ 2026 ਨੂੰ ਪੀਕ ਟ੍ਰੈਫਿਕ 6,584 ਵਾਹਨ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਹ ਗਿਣਤੀ ਵੀ ਟਨਲ ਦੀ ਨਿਰਧਾਰਤ ਸਮਰੱਥਾ ਤੋਂ ਕਾਫ਼ੀ ਵੱਧ ਹੈ।
ਤਿੰਨ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਥਾਨਾਂ—ਅਟਲ ਟਨਲ, ਮਨਾਲੀ ਅਤੇ ਖਜਿਆਰ—’ਤੇ ਕੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ 2025 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦਿਨ ਦੌਰਾਨ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ 15,628 ਵਾਹਨ ਦਰਜ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ। ਇਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਅਟਲ ਟਨਲ ਕੌਰੀਡੋਰ ’ਤੇ ਵਾਹਨਾਂ ਦਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਇਕੱਠਾ ਹੋਣਾ ਸੀ।
ਮਨਾਲੀ ਅਤੇ ਖਜਿਆਰ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਰਿਹਾ ਹੈ ਟ੍ਰੈਫਿਕ ਦਾ ਰੁਝਾਨ
ਮਨਾਲੀ ਵਿੱਚ ਪਿਛਲੇ ਚਾਰ ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ ਪੀਕ ਡੇਅ ਟ੍ਰੈਫਿਕ 3,950 ਤੋਂ 4,360 ਵਾਹਨਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸਥਿਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜੂਨ 2026 ਵਿੱਚ ਇਹ ਅੰਕੜਾ 3,953 ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਦਾ ਇਹ ਮਤਲਬ ਨਹੀਂ ਕਿ ਸੈਰ-ਸਪਾਟੇ ਦਾ ਦਬਾਅ ਘੱਟ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਟ੍ਰੈਫਿਕ ਦਾ ਰੁਖ਼ ਹੁਣ ਅਟਲ ਟਨਲ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਵਾਲੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵੱਲ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।
ਖਜਿਆਰ ਵਰਗੇ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਉੱਚੇ ਪਹਾੜੀ ਘਾਹ ਦੇ ਮੈਦਾਨਾਂ ਵਾਲੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਪੀਕ ਟ੍ਰੈਫਿਕ 2023 ਦੇ 862 ਵਾਹਨਾਂ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ 2026 ਵਿੱਚ 1,012 ਵਾਹਨਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਇਹ ਲਗਭਗ 17 ਫ਼ੀਸਦੀ ਵਾਧਾ ਹੈ, ਜੋ ਵਾਤਾਵਰਣਕ ਨਜ਼ਰੀਏ ਤੋਂ ਚਿੰਤਾਜਨਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਵੱਡੇ ਖ਼ਤਰੇ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਨ ’ਤੇ ਪੈ ਰਿਹਾ ਅਸਰ
ਅਟਲ ਟਨਲ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਸਿਰਿਆਂ ਅਤੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਵਾਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਲੰਬੀਆਂ ਕਤਾਰਾਂ ਕਾਰਨ ਪਾਰਕਿੰਗ, ਠੋਸ ਕੂੜੇ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਅਤੇ ਸੀਵਰੇਜ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ’ਤੇ ਭਾਰੀ ਦਬਾਅ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਵਾਹਨਾਂ ਦਾ ਧੂੰਆਂ ਅਤੇ ਜਾਮ ਕਾਰਨ ਵਧਦਾ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਪਹਾੜੀ ਢਲਾਣਾਂ, ਜਲ ਸਰੋਤਾਂ ਅਤੇ ਜੈਵ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਬਚਾਅ ਲਈ ਉਪਾਅ ਅਤੇ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ਾਂ ’ਤੇ ਜ਼ੋਰ
ਮਾਹਿਰਾਂ ਨੇ ਗੰਭੀਰ ਸਥਿਤੀ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਲਈ ਕਈ ਕਦਮ ਚੁੱਕਣ ਦੀ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਅਟਲ ਟਨਲ ਦੀ ਨਿਰਧਾਰਤ ਸਮਰੱਥਾ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਾਹਨਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ ਰੋਕਣ ਲਈ ਸਖ਼ਤ ਐਂਟਰੀ ਸੀਮਾ ਤੈਅ ਕਰਨ ’ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਇਲਾਕੇ ’ਤੇ ਪੈ ਰਹੇ ਵਾਤਾਵਰਣਕ ਦਬਾਅ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕਰਨ ਅਤੇ ਟ੍ਰੈਫਿਕ ਨੂੰ ਇੱਕੋ ਕੌਰੀਡੋਰ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਰੱਖਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਬਦਲਵੇਂ ਰਸਤਿਆਂ ਵੱਲ ਮੋੜਨ ਦੀ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਗ਼ੈਰਕਾਨੂੰਨੀ ਪਾਰਕਿੰਗ ’ਤੇ ਰੋਕ ਲਗਾਉਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਟਨਲ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਪੋਰਟਲਾਂ ’ਤੇ ਕੂੜਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਅਤੇ ਸਫ਼ਾਈ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਨ ਲਈ ਵੀ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਕਮੇਟੀ ਨੇ 23 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਸੌਂਪੀ ਰਿਪੋਰਟ
ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਰਿਪੋਰਟ 23 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਸੌਂਪੀ ਹੈ। ਸੂਬੇ ਦੇ ਵਾਤਾਵਰਣਕ ਤੰਤਰ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਹੋ ਰਹੇ ਬਦਲਾਅ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੰਗਠਨਾਂ ਨੇ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਪਟੀਸ਼ਨ ਦਾਇਰ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਜਾਂਚ ਲਈ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ’ਤੇ CEC ਨੇ 20 ਅਗਸਤ ਨੂੰ ਉੱਚ ਪੱਧਰੀ ਕਮੇਟੀ ਦਾ ਗਠਨ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ’ਤੇ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਇਸ ਮਹੀਨੇ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਸੁਣਵਾਈ ਦੌਰਾਨ ਫ਼ੈਸਲਾ ਲਵੇਗਾ।