- ਸ਼ਹਿਰ ਚੁਣੋ
- ਈ-ਪੇਪਰ
- ਵੈੱਬ ਸਟੋਰੀਜ਼
ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲਾਂ 'ਚ AI ਦਾ ਵੱਡਾ ਕਦਮ: ਬਿਨਾਂ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਦੇ 'ਪੜ੍ਹਾਈ' ਐਪ ਰਾਹੀਂ ਬੱਚੇ ਸਿੱਖਣਗੇ ਉਚਾਰਨ ਤੇ ਗਣਿਤ ਦੇ ਗੁਰ
ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲਾਂ 'ਚ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਹੁਣ ਸਿਰਫ਼ ਕਿਤਾਬ, ਕਾਪੀ ਅਤੇ ਜਮਾਤ ਤੱਕ ਹੀ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ ਰਹੇਗੀ। ਮੋਬਾਈਲ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ 'ਪੜ੍ਹਾਈ' ਐਪ ਰਾਹੀਂ ਬੱਚੇ ਘਰ ਬੈਠੇ ਬਿਨਾਂ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਦੇ ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਗਣਿਤ ਦੀ ਬੁਨਿਆਦੀ ਸਮਝ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਨਗੇ। AI (ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ) 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਇਹ ਐਪ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਪੜ੍ਹਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ, ਉਚਾਰਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਣ ਦੀ ਗਤੀ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਅਨੁਸਾਰ ਸਿੱਖਣ 'ਚ ਮਦਦ ਕਰੇਗਾ।
Posted By Sunita
Publish Date: Tue, 30 Jun 2026 03:41 PM (IST)
Updated Date: Tue, 30 Jun 2026 03:42 PM (IST)
ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਕੁਮਾਰ, ਸਮਸਤੀਪੁਰ : ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲਾਂ 'ਚ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਹੁਣ ਸਿਰਫ਼ ਕਿਤਾਬ, ਕਾਪੀ ਅਤੇ ਜਮਾਤ ਤੱਕ ਹੀ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ ਰਹੇਗੀ। ਮੋਬਾਈਲ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ 'ਪੜ੍ਹਾਈ' ਐਪ ਰਾਹੀਂ ਬੱਚੇ ਘਰ ਬੈਠੇ ਬਿਨਾਂ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਦੇ ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਗਣਿਤ ਦੀ ਬੁਨਿਆਦੀ ਸਮਝ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਨਗੇ। AI (ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ) 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਇਹ ਐਪ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਪੜ੍ਹਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ, ਉਚਾਰਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਣ ਦੀ ਗਤੀ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਅਨੁਸਾਰ ਸਿੱਖਣ 'ਚ ਮਦਦ ਕਰੇਗਾ।
ਪਾਇਲਟ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੇ ਤਹਿਤ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਤਾਜਪੁਰ ਅਤੇ ਮੋਰਵਾ ਬਲਾਕ ਦੇ ਚੋਣਵੇਂ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲਾਂ 'ਚ 'ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਇਨ ਟੀਚਿੰਗ ਐਟ ਦੀ ਰਾਈਟ ਲੈਵਲ' ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਮਾਰਚ 2027 ਤੱਕ ਚਲਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਹ 'ਪ੍ਰਥਮ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ' ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਲਾਗੂ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਸ ਮੁਹਿੰਮ 'ਚ ਤੀਜੀ ਤੋਂ ਪੰਜਵੀਂ ਜਮਾਤ ਤੱਕ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।
ਕਮਜ਼ੋਰ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਹੋਵੇਗੀ ਆਸਾਨ
ਹਰ ਬੱਚੇ ਦੀ ਸਿੱਖਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਵੱਖਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਕੁਝ ਬੱਚੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਸਿੱਖਦੇ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਕੁਝ ਨੂੰ ਵਾਧੂ ਅਭਿਆਸ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। 'ਪੜ੍ਹਾਈ' ਐਪ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਦਾ ਅਸਲ ਸਮੇਂ 'ਚ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕਰਕੇ ਇਹ ਦੱਸੇਗਾ ਕਿ ਕਿਸ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਭਾਸ਼ਾ ਜਾਂ ਗਣਿਤ 'ਚ ਵਧੇਰੇ ਸਹਾਇਤਾ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਨੂੰ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਸਿੱਖਣ ਦੇ ਪੱਧਰ ਅਨੁਸਾਰ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਨ ਦੇਣ 'ਚ ਸਹੂਲਤ ਹੋਵੇਗੀ।
ਐਪ ਦੱਸੇਗਾ ਕਿੱਥੇ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ ਗਲਤੀ
AI 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਇਹ ਐਪ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਪੜ੍ਹਨ ਵਾਲੀ ਸਮੱਗਰੀ ਉਪਲਬਧ ਕਰਵਾਏਗਾ, ਸਗੋਂ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਪੜ੍ਹਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਵੀ ਕਰੇਗਾ। ਬੱਚਾ ਜਦੋਂ ਪਾਠ ਪੜ੍ਹੇਗਾ, ਤਾਂ ਐਪ ਉਸ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣ ਕੇ ਉਚਾਰਨ, ਪੜ੍ਹਨ ਦੀ ਗਤੀ ਅਤੇ ਗਲਤੀਆਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕਰੇਗਾ।
ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ 'ਅਸਰ' ਟੂਲ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਗਣਿਤ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਵੀ ਇਸ 'ਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਬੁਨਿਆਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਮੁਹਾਰਤ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਅਗਲੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦੀ ਨੀਂਹ ਵੀ ਪੱਕੀ ਹੋਵੇਗੀ।
ਘਰ 'ਚ ਵੀ ਮਿਲੇਗਾ ਅਭਿਆਸ ਦਾ ਮੌਕਾ
ਸਿੱਖਿਆ ਵਿਭਾਗ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸ ਐਪ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਸਕੂਲ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦਾ ਬਦਲ ਬਣਨਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਵਾਧੂ ਅਭਿਆਸ ਦਾ ਮੌਕਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਬੱਚੇ ਆਪਣੀ ਸਹੂਲਤ ਅਨੁਸਾਰ ਘਰ 'ਚ ਅਭਿਆਸ ਕਰ ਸਕਣਗੇ।
ਇਸ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਲਾਭ ਮਿਲੇਗਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਾਧੂ ਪੜ੍ਹਾਈ ਲਈ ਸਹਿਯੋਗ ਨਹੀਂ ਮਿਲ ਪਾਉਂਦਾ। ਨਾਲ ਹੀ ਅਧਿਆਪਕ ਅਤੇ ਮਾਪੇ ਵੀ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਸਿੱਖਣ ਦੀ ਅਸਲ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਸਮਝ ਸਕਣਗੇ।
"ਇਹ ਪਹਿਲ ਬੁਨਿਆਦੀ ਸਾਖਰਤਾ ਅਤੇ ਸੰਖਿਆਤਮਕਤਾ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ 'ਚ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਦਮ ਹੈ। ਡਿਜੀਟਲ ਸਾਧਨਾਂ ਨੂੰ ਜਮਾਤ-ਆਧਾਰਿਤ ਸਿੱਖਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਸਿੱਖਣ ਦੇ ਪੱਧਰ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕਰਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਅਨੁਸਾਰ ਗਰੁੱਪ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਉਚਿਤ ਵਿਦਿਅਕ ਸਹਿਯੋਗ ਦੇਣ 'ਚ ਇਹ ਲਾਭਦਾਇਕ ਸਾਬਤ ਹੋਵੇਗੀ।"
— ਸੁਧੀਰ ਕੁਮਾਰ, ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਕੋਆਰਡੀਨੇਟਰ, ਪ੍ਰਥਮ
"ਜੇਕਰ 'ਪੜ੍ਹਾਈ' ਐਪ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਸਫ਼ਲ ਰਿਹਾ, ਤਾਂ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦੇ ਮੁਲਾਂਕਣ, ਅਭਿਆਸ ਅਤੇ ਸੁਧਾਰ ਦੀ ਪੂਰੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਡਿਜੀਟਲ ਆਧਾਰ ਮਿਲੇਗਾ। ਇਹ ਪਹਿਲ ਭਵਿੱਖ 'ਚ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲਾਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀ 'ਚ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਬਦਲਾਅ ਲਿਆ ਸਕਦੀ ਹੈ।"
— ਜਮਾਲੁਦੀਨ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਅਫ਼ਸਰ (ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸਰਵ ਸਿੱਖਿਆ ਅਭਿਆਨ), ਸਿੱਖਿਆ ਵਿਭਾਗ, ਸਮਸਤੀਪੁਰ