ਪਤੀ ਦੇ ਘਰ ਛੱਡਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਤਨੀ ਨਣਦ ਦੀ ਸੰਪਤੀ 'ਤੇ ਨਹੀਂ ਰੱਖ ਸਕਦੀ ਕਬਜ਼ਾ, ਦਿੱਲੀ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦਾ ਅਹਿਮ ਫ਼ੈਸਲਾ
ਆਪਣੀ ਨਣਦ ਦੀ ਜਾਇਦਾਦ 'ਤੇ ਅਧਿਕਾਰ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਔਰਤ ਦੀ ਦਲੀਲ ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੇ ਖਾਰਜ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਆਪਣੀ ਭੈਣ ਦੀ ਜਾਇਦਾਦ ਛੱਡ ਕੇ ਚਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਆਪਣੀ ਨਣਦ ਦੀ ਜਾਇਦਾਦ 'ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਬਰਕਰਾਰ ਨਹੀਂ ਰੱਖ ਸਕਦੀ।
Publish Date: Thu, 18 Jun 2026 06:48 PM (IST)
Updated Date: Thu, 18 Jun 2026 06:49 PM (IST)

ਵਿਨੀਤ ਟਰਪਾਠੀ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ। ਆਪਣੀ ਨਣਦ ਦੀ ਜਾਇਦਾਦ 'ਤੇ ਅਧਿਕਾਰ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਔਰਤ ਦੀ ਦਲੀਲ ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੇ ਖਾਰਜ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਆਪਣੀ ਭੈਣ ਦੀ ਜਾਇਦਾਦ ਛੱਡ ਕੇ ਚਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਆਪਣੀ ਨਣਦ ਦੀ ਜਾਇਦਾਦ 'ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਬਰਕਰਾਰ ਨਹੀਂ ਰੱਖ ਸਕਦੀ।
ਜਸਟਿਸ ਨੀਨਾ ਬੰਸਲ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀ ਬੈਂਚ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਪੀਲਕਰਤਾ (ਔਰਤ) ਦਾ ਪਤੀ ਆਪਣੀ ਭੈਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਾਲ ਉਸ ਜਾਇਦਾਦ 'ਤੇ ਰਹਿ ਰਿਹਾ ਸੀ ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਭੈਣ ਵੱਲੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਉੱਥੇ ਰਹਿਣ ਤੋਂ ਮਨ੍ਹਾ ਕਰਨ 'ਤੇ ਉਸ ਨੇ ਜਾਇਦਾਦ ਖਾਲੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀ, ਤਾਂ ਅਪੀਲ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਔਰਤ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਕਿਸੇ ਘੁਸਪੈਠੀਏ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਜਾਂਦੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਜਾਇਦਾਦ ਖਾਲੀ ਕਰਨੀ ਪਵੇਗੀ।
ਬੈਂਚ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪਤੀ-ਪਤਨੀ ਦੇ ਆਪਸੀ ਝਗੜੇ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਉਸ ਨਣਦ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਿਲਣੀ ਚਾਹੀਦੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਨੇਕ ਨੀਅਤ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਜਾਇਦਾਦ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਰਾਹਤ ਨਾ ਦੇਣ ਦੇ ਟ੍ਰਾਇਲ ਕੋਰਟ ਦੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਔਰਤ ਦੀ ਅਪੀਲ ਪਟੀਸ਼ਨ ਖਾਰਜ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।
ਵਿਰਸੇ ਵਿੱਚ ਮਿਲੀ ਜਾਇਦਾਦ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਸੀ ਵਿਵਾਦ
ਇਹ ਵਿਵਾਦ ਵਿਰਸੇ ਵਿੱਚ ਮਿਲੀ ਇੱਕ ਜਾਇਦਾਦ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਭੈਣ ਨੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਰਹਿਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ (ਅਪੀਲਕਰਤਾ) ਵੀ ਉੱਥੇ ਰਹਿਣ ਲੱਗ ਪਈ। ਪ੍ਰਤੀਵਾਦੀ ਔਰਤ (ਭੈਣ) ਨੇ ਦਲੀਲ ਦਿੱਤੀ ਸੀ ਕਿ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਦੇ ਭਰਾ ਅਤੇ ਭਰਜਾਈ ਵਿੱਚ ਝਗੜੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਏ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਆਖਰਕਾਰ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਜਾਇਦਾਦ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਦੀ ਦਿੱਤੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਖ਼ਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਜਾਇਦਾਦ ਖਾਲੀ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ।
ਭੈਣ ਦੇ ਕਹਿਣ 'ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਭਰਾ ਜਾਇਦਾਦ ਛੱਡ ਕੇ ਚਲਿਆ ਗਿਆ ਪਰ ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਔਰਤ ਉੱਥੇ ਹੀ ਡਟੀ ਰਹੀ ਅਤੇ ਸਹੁਰੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਦੇ ਆਪਣੇ ਅਧਿਕਾਰ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦੀ ਰਹੀ। ਟ੍ਰਾਇਲ ਕੋਰਟ ਨੇ ਨਣਦ ਦੇ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਲਾਜ਼ਮੀ ਅਤੇ ਸਥਾਈ ਹੁਕਮ ਪਾਸ ਕਰਦਿਆਂ ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਔਰਤ ਨੂੰ ਜਾਇਦਾਦ ਖਾਲੀ ਕਰਨ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਔਰਤ ਦੀ ਦਲੀਲ ਸੀ— ਜਾਇਦਾਦ ਉਸ ਦਾ ਸਾਂਝਾ ਘਰ ਹੈ
ਔਰਤ ਨੇ ਦਲੀਲ ਦਿੱਤੀ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਜਾਇਦਾਦ ਉਸ ਦਾ ਸਾਂਝਾ ਘਰ ਹੈ ਅਤੇ ਟ੍ਰਾਇਲ ਕੋਰਟ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਰਹਿਣ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਦੇ ਦਾਅਵੇ ਨੂੰ ਖਾਰਜ ਕਰਕੇ ਗਲਤੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਸ ਦਲੀਲ ਨੂੰ ਖਾਰਜ ਕਰਦਿਆਂ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੀ ਬੈਂਚ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਉਸ ਜਾਇਦਾਦ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਆਈ ਸੀ, ਜਦਕਿ ਉਸ ਦਾ ਪਤੀ ਖ਼ੁਦ ਵੀ ਉੱਥੇ ਆਪਣੀ ਭੈਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਾਲ ਰਹਿ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਬੈਂਚ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਟ੍ਰਾਇਲ ਕੋਰਟ ਨੇ ਬਿਲਕੁਲ ਸਹੀ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨਾਲ ਉਸ ਜਾਇਦਾਦ ਵਿੱਚ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਾਲ ਰਹਿਣ ਆਈ ਸੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਜਦੋਂ ਜਾਇਦਾਦ ਖਾਲੀ ਕਰਨ ਲਈ ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਦੇ ਪਤੀ ਨੇ ਘਰ ਖਾਲੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਤਾਂ ਔਰਤ ਦਾ ਉੱਥੇ ਰਹਿਣ ਦਾ ਕੋਈ ਅਧਿਕਾਰ, ਹੱਕ ਜਾਂ ਹਿੱਤ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ।