RBI ਦੀ ਸਖ਼ਤੀ: BSE, Groww ਤੇ Angel One ਦੇ ਸ਼ੇਅਰਾਂ 'ਚ ਵੱਡੀ ਗਿਰਾਵਟ, ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦੇ ਡੁੱਬੇ ਕਰੋੜਾਂ ਰੁਪਏ

ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਸੋਮਵਾਰ 16 ਫਰਵਰੀ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਕਾਰੋਬਾਰ ਦੌਰਾਨ ਕੈਪੀਟਲ ਮਾਰਕੀਟ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਇਹ ਗਿਰਾਵਟ ਭਾਰਤੀ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ (RBI) ਵੱਲੋਂ ਕੈਪੀਟਲ ਮਾਰਕੀਟ ਇੰਟਰਮੀਡੀਅਰੀਜ਼ ਲਈ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਨਵੇਂ ਨਿਯਮਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਈ ਹੈ। RBI ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਹਫ਼ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਲਈ ਕਰਜ਼ੇ ਦੇ ਨਿਯਮ ਸਖ਼ਤ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਹਨ, ਜੋ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਤੇ ਕਮੋਡਿਟੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਪ੍ਰਾਇਟਰੀ ਟ੍ਰੇਡਿੰਗ (Proprietary Trading) ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਗਾਹਕਾਂ ਨੂੰ ਲੇਵਰੇਜ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਕਦਮ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਸੱਟੇਬਾਜ਼ੀ (Speculative Market) ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰਨ ਲਈ ਚੁੱਕਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਕੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਪ੍ਰੋਪ੍ਰਾਇਟਰੀ ਟ੍ਰੇਡਿੰਗ?

ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਵਿੱਤੀ ਕੰਪਨੀ ਗਾਹਕਾਂ ਦੇ ਪੈਸੇ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਮੁਨਾਫ਼ਾ ਕਮਾਉਣ ਲਈ ਆਪਣੇ ਖ਼ੁਦ ਦੇ ਪੈਸੇ ਨਾਲ ਸਟਾਕ, ਬਾਂਡ, ਕਰੰਸੀ ਜਾਂ ਡੈਰੀਵੇਟਿਵਜ਼ ਵਿੱਚ ਵਪਾਰ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਪ੍ਰੋਪ੍ਰਾਇਟਰੀ ਟ੍ਰੇਡਿੰਗ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਨਵਾਂ ਨਿਯਮ ਕਦੋਂ ਤੋਂ ਲਾਗੂ ਹੋਵੇਗਾ?

ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਦੇਰ ਰਾਤ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ ਨੇ ਬਿਆਨ ਜਾਰੀ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਕਿਓਰਿਟੀਜ਼ ਫਰਮਾਂ ਨੂੰ ਸਾਰੀਆਂ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਸਹੂਲਤਾਂ ਲਈ ਕੋਲੈਟਰਲ (ਜ਼ਮਾਨਤ) ਦੇਣੀ ਪਵੇਗੀ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, ਆਪਣੇ ਖ਼ੁਦ ਦੇ ਖਾਤੇ 'ਤੇ ਟ੍ਰੇਡਿੰਗ ਜਾਂ ਬ੍ਰੋਕਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਨਿਵੇਸ਼ ਲਈ ਕਰਜ਼ਾ ਦੇਣ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਹੋਵੇਗੀ। ਇਹ ਨਿਯਮ 1 ਅਪ੍ਰੈਲ 2026 ਤੋਂ ਲਾਗੂ ਹੋਣਗੇ।

ਕੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਅੰਕੜੇ?

ਮਾਰਕੀਟ ਡੇਟਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਨੈਸ਼ਨਲ ਸਟਾਕ ਐਕਸਚੇਂਜ (NSE) 'ਤੇ ਇਕੁਇਟੀ ਆਪਸ਼ਨ ਟਰਨਓਵਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਪ੍ਰਾਇਟਰੀ ਟ੍ਰੇਡਿੰਗ ਫਰਮਾਂ ਦਾ ਹਿੱਸਾ 50% ਤੋਂ ਵੱਧ ਰਿਹਾ। ਕੈਸ਼ ਇਕੁਇਟੀ ਟ੍ਰੇਡਿੰਗ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਲਗਪਗ 30% ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਪਿਛਲੇ 21 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਪੱਧਰ ਹੈ।

ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਗਿਰਾਵਟ (ਸਵੇਰੇ 10 ਵਜੇ ਤੱਕ):

BSE: 7 ਫੀਸਦੀ ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ

ਐਂਜਲ ਵਨ (Angel One): 4.08 ਫੀਸਦੀ ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ

ਗਰੋ (Groww): 3.5 ਫੀਸਦੀ ਦੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀ

ਵਾਲਿਊਮ 'ਤੇ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਸਰ

ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹਨਾਂ ਸਖ਼ਤ ਨਿਯਮਾਂ ਕਾਰਨ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਟ੍ਰੇਡਿੰਗ ਵਾਲਿਊਮ (ਵਪਾਰ ਦੀ ਮਾਤਰਾ) ਘਟ ਸਕਦੀ ਹੈ। RBI ਨੇ ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਟ੍ਰਾਂਜੈਕਸ਼ਨ ਟੈਕਸ ਵਿੱਚ ਵਾਧੇ ਤੋਂ ਕੁਝ ਦਿਨ ਬਾਅਦ ਲਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਹਲਚਲ ਤੇਜ਼ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।