- ਸ਼ਹਿਰ ਚੁਣੋ
- ਈ-ਪੇਪਰ
- ਵੈੱਬ ਸਟੋਰੀਜ਼
- ਸ਼ਹਿਰ ਚੁਣੋ
- ਈ-ਪੇਪਰ
- ਵੈੱਬ ਸਟੋਰੀਜ਼
ਕਿਉਂ ਹਮੇਸ਼ਾ 99, 199 ਜਾਂ 999 ਰੁਪਏ ਹੀ ਰੱਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਪ੍ਰੋਡਕਟ ਦੀ ਕੀਮਤ? ਸਮਝੋ ਇਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਦੀ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਸਾਈਕੋਲੋਜੀ
ਅਸੀਂ ਜਦੋਂ ਵੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਆਨਲਾਈਨ ਸ਼ਾਪਿੰਗ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਤਾਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੇ ਭਾਅ ਹਮੇਸ਼ਾ 1 ਰੁਪਏ ਘੱਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ ਤਾਂ ਇਸ 'ਤੇ ਮੀਮਜ਼ ਤੱਕ ਬਣਾਏ ਜਾਣ ਲੱਗੇ ਹਨ ਪਰ ਕੀ ਕਦੇ ਸੋਚਿਆ ਹੈ ਕਿ ਆਖ਼ਿਰ ਕਿਉਂ ਸਿਰਫ਼ 1 ਰੁਪਿਆ ਘੱਟ ਕਰਕੇ ਭਾਅ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ? ਇਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਦਾ ਲਾਜਿਕ ਕੀ ਹੈ? ਜੇ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਆਓ ਇਸ ਬਾਰੇ ਜਾਣੀਏ।
Posted By Anuradha Bains
Publish Date: Fri, 31 Jul 2026 01:38 PM (IST)
Updated Date: Fri, 31 Jul 2026 01:41 PM (IST)
ਲਾਈਫਸਟਾਈਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ। ਅਸੀਂ ਜਦੋਂ ਵੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਆਨਲਾਈਨ ਸ਼ਾਪਿੰਗ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਤਾਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੇ ਭਾਅ ਹਮੇਸ਼ਾ 1 ਰੁਪਏ ਘੱਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ ਤਾਂ ਇਸ 'ਤੇ ਮੀਮਜ਼ ਤੱਕ ਬਣਾਏ ਜਾਣ ਲੱਗੇ ਹਨ ਪਰ ਕੀ ਕਦੇ ਸੋਚਿਆ ਹੈ ਕਿ ਆਖ਼ਿਰ ਕਿਉਂ ਸਿਰਫ਼ 1 ਰੁਪਿਆ ਘੱਟ ਕਰਕੇ ਭਾਅ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ? ਇਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਦਾ ਲਾਜਿਕ ਕੀ ਹੈ? ਜੇ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਆਓ ਇਸ ਬਾਰੇ ਜਾਣੀਏ।
ਬਰਾਂਡਸ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਡਕਟਸ ਦੀ ਕੀਮਤ 99, 199 ਜਾਂ 999 ਰੁਪਏ ਹੀ ਕਿਉਂ ਰੱਖਦੇ ਹਨ?
ਅਸੀਂ ਇਸ ਨੂੰ ਹਾਸੇ ਵਿੱਚ ਲੈਂਦੇ ਹਾਂ ਪਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ ਹੈਰਾਨੀ ਹੋਵੇਗੀ ਕਿ ਇਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਡੂੰਘੀ ਸਾਈਕੋਲੋਜੀ (ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ) ਅਤੇ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਦਾ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਖੇਡ ਛੁਪਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਆਮ ਖ਼ਰੀਦਦਾਰ ਸਮਝ ਹੀ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦੇ। ਇਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਇਹ ਮੁੱਖ ਵਜ੍ਹਾ ਹਨ:
ਸਾਈਕੋਲੋਜੀਕਲ ਕਾਰਨ (ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਕਾਰਨ)
ਬਿਜ਼ਨਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਡੂੰਘੇ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਨੂੰ ਫਾਲੋ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਮੁਤਾਬਕ ਭਾਵੇਂ ਕੀਮਤ 1 ਰੁਪਿਆ ਘੱਟ ਹੋਵੇ ਪਰ ਉਹ ਦੇਖਣ ਵਿੱਚ 1000 ਜਾਂ 2000 ਵਰਗੇ ਚਾਰ ਸੰਖਿਆਵਾਂ ਵਾਲੇ ਨੰਬਰ ਤੋਂ ਘੱਟ ਹੀ ਲੱਗਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਨੂੰ ਉਦਾਹਰਣ ਨਾਲ ਸਮਝੀਏ ਤਾਂ 999 ਗਾਹਕ ਨੂੰ 900 ਦੇ ਕਰੀਬ ਅਤੇ 1000 ਤੋਂ ਦੂਰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂਕਿ ਅਸਲ੍ਹੀਅਤ ਇਸ ਦੇ ਬਿਲਕੁਲ ਉਲਟ ਹੈ। ਗਾਹਕ ਨੂੰ ਅਜਿਹਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਕੋਈ ਵੀ ਚੀਜ਼ ਚਾਰ ਡਿਗਰੀ ਤੋਂ ਘੱਟ ਵਿੱਚ ਹੀ ਖ਼ਰੀਦ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਇਹ ਟ੍ਰਿਕ ਉਸ ਨੂੰ ਬਚਤ ਵਾਲੀ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੋਵੇਂ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਸੇਲ ਜਾਂ ਸਸਤੇ ਹੋਣ ਦਾ ਭਰਮ
ਦੁਕਾਨਾਂ 'ਤੇ ਲੱਗੇ ਵੱਡੇ-ਵੱਡੇ ਪੋਸਟਰਾਂ ਅਤੇ ਬੈਨਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਵੈੱਬਸਾਈਟ 'ਤੇ ਭਾਰੀ ਡਿਸਕਾਊਂਟ ਵਾਲੀ ਸੇਲ ਦਾ ਫਲੈਸ਼ ਗਾਹਕ ਨੂੰ ਚੀਜ਼ ਖ਼ਰੀਦਣ ਲਈ ਮਜ਼ਬੂਰ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਖ਼ਾਸਕਰ, ਜੇਕਰ ਉਸ ਵਿੱਚ 4 ਡਿਗਰੀ ਨੂੰ 3 ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਜਿਵੇਂ- 1500 ਦੀ ਚੀਜ਼ 999 ਵਿੱਚ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, 20% ਜਾਂ 50% ਵੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਲੁਭਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਲੈਫਟ ਡਿਜਿਟ ਇਫੈਕਟ ਥਿਊਰੀ (Left Digit Effect Theory)
ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਲੈਫਟ ਡਿਜਿਟ ਇਫੈਕਟ ਥਿਊਰੀ ਦਾ ਨਾਮ ਸੁਣਿਆ ਹੈ? ਜੇ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਇਹ ਵੀ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਦਰਅਸਲ, ਇਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਇੱਕ ਥਿਊਰੀ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਲੋਕ ਹਮੇਸ਼ਾ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸੱਜੇ ਤੋਂ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਚਲਦਿਆਂ ਪਹਿਲਾ ਅੰਕ ਦਿਮਾਗ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਯਾਦ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਦੁਕਾਨਦਾਰ ਨੂੰ ਫ਼ਾਇਦਾ
ਕਈ ਵਾਰ ਗਾਹਕ ਸਾਮਾਨ ਖ਼ਰੀਦਣ ਸਮੇਂ ਬਾਕੀ ਬਚੇ 1 ਜਾਂ 2 ਰੁਪਏ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ। ਕਈ ਵਾਰ ਤਾਂ ਲੋਕ ਹਿਚਕਿਚਾਹਟ ਵਿੱਚ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਪੈਸੇ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਮੰਗਦੇ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਟ੍ਰਿਕ ਦੁਕਾਨਦਾਰ ਨੂੰ ਫ਼ਾਇਦਾ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ ਇਹ ਕੰਪਨੀਆਂ 99, 999 ਵਰਗੇ ਪ੍ਰਾਈਜ਼ ਟੈਗ ਕਿਉਂ ਨਾ ਰੱਖਣ? ਮੁਨਾਫ਼ਾ ਛੋਟਾ ਹੀ ਸਹੀ ਪਰ ਫ਼ਾਇਦੇਮੰਦ ਤਾਂ ਹੈ।