ਦੀਵਾਲੀ ਲਈ ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਪਵੇਗੀ ਸਫ਼ਾਈ, ਜਾਪਾਨੀਆਂ ਦੀਆਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਆਦਤਾਂ ਨੂੰ ਬਣਾਓ ਰੁਟੀਨ; ਚਮਕਦਾ ਰਹੇਗਾ ਘਰ
ਦੀਵਾਲੀ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ 10-15 ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਫ਼-ਸਫ਼ਾਈ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕਈ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਤਾਂ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਵਾਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਿਨਾਂ ਦੌਰਾਨ ਹੀ ਸਫ਼ਾਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਜਾਪਾਨ ਵਿੱਚ ਡੂੰਘੀ ਸਫ਼ਾਈ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਾਰ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉੱਥੋਂ ਦੇ ਘਰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਚਮਕਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਕੀ ਹੈ? ਦਰਅਸਲ, ਉੱਥੇ ਘਰ ਨੂੰ ਸਾਫ਼-ਸੁਥਰਾ ਰੱਖਣ ਲਈ ਇੱਕ ਵੱਖਰਾ ਤਰੀਕਾ ਅਪਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਆਪਣੇ ਘਰ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਚਮਕਦਾ ਹੋਇਆ ਦੇਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਜਾਪਾਨੀਆਂ ਦੇ ਇਹ ਤਰੀਕੇ ਤੁਹਾਡੇ ਕੰਮ ਆ ਸਕਦੇ ਹ
Publish Date: Sat, 17 Oct 2026 01:40 PM (IST)
Updated Date: Sat, 17 Oct 2026 01:41 PM (IST)
ਲਾਈਫਸਟਾਈਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ - ਦੀਵਾਲੀ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ 10-15 ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਫ਼-ਸਫ਼ਾਈ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕਈ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਤਾਂ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਵਾਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਿਨਾਂ ਦੌਰਾਨ ਹੀ ਸਫ਼ਾਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਜਾਪਾਨ ਵਿੱਚ ਡੂੰਘੀ ਸਫ਼ਾਈ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਾਰ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉੱਥੋਂ ਦੇ ਘਰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਚਮਕਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਕੀ ਹੈ? ਦਰਅਸਲ, ਉੱਥੇ ਘਰ ਨੂੰ ਸਾਫ਼-ਸੁਥਰਾ ਰੱਖਣ ਲਈ ਇੱਕ ਵੱਖਰਾ ਤਰੀਕਾ ਅਪਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਆਪਣੇ ਘਰ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਚਮਕਦਾ ਹੋਇਆ ਦੇਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਜਾਪਾਨੀਆਂ ਦੇ ਇਹ ਤਰੀਕੇ ਤੁਹਾਡੇ ਕੰਮ ਆ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਮੁੱਖ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ’ਤੇ ਹੀ ਜੁੱਤੇ ਉਤਾਰੋ ਜਾਪਾਨ ਵਿੱਚ ‘ਗੇਨਕਨ’ ਦੀ ਰਵਾਇਤ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਘਰ ਦੇ ਮੁੱਖ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ’ਤੇ ਹੀ ਜੁੱਤੇ ਉਤਾਰ ਦੇਣਾ, ਤਾਂ ਜੋ ਬਾਹਰਲੀ ਗੰਦਗੀ ਘਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਨਾ ਆਵੇ। ਜਾਪਾਨੀ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਦੇ ਨੇੜੇ ਜੁੱਤੀਆਂ ਰੱਖਣ ਲਈ ਰੈਕ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਜੁੱਤੇ ਉਤਾਰ ਕੇ ਹੀ ਅੰਦਰ ਦਾਖ਼ਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਛੋਟੀਆਂ-ਛੋਟੀਆਂ ਆਦਤਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣਾ ਸਿਖਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਗ਼ੈਰ-ਜ਼ਰੂਰੀ ਚੀਜ਼ਾਂ ਘਰ ਵਿੱਚੋਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢੋ ਜਾਪਾਨ ਵਿੱਚ ‘ਦਾਨਸ਼ਾਰੀ’ ਵਰਗੇ ਸਿਧਾਂਤ ਨੂੰ ਵੀ ਅਪਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜੀਵਨਸ਼ੈਲੀ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਜਿਹਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਝਿਜਕ ਛੱਡ ਦਿਓ। ਇਹ ਸਿਧਾਂਤ ਸਾਨੂੰ ਭੌਤਿਕ ਚੀਜ਼ਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਮੋਹ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋਣ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਕਈ ਵਾਰ ਲੋਕ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਇਸ ਲਈ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੁੱਟਦੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਕੋਈ ਭਾਵਨਾ ਜਾਂ ਯਾਦ ਜੁੜੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਸਫ਼ਾਈ ਨੂੰ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੀ ਰਸਮ ਬਣਾਓ ਸਾਡੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਫ਼ਾਈ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਇੱਕ ਕੰਮ ਵਜੋਂ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਈ ਵਾਰ ਬੋਝ ਜਾਂ ਦਬਾਅ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ, ਜਾਪਾਨ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਸਫ਼ਾਈ ਨੂੰ ਇੱਕ ਰਸਮ ਵਾਂਗ ਦੇਖਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਪਿੱਛੇ ਮਨ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਡੂੰਘੀ ਭਾਵਨਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਸਫ਼ਾਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਵੇਰ ਦੀ ਰੁਟੀਨ ਦਾ ਅਹਿਮ ਹਿੱਸਾ ਹੈ।
ਬਾਥਰੂਮ ਲਈ ਵੱਖਰੀਆਂ ਚੱਪਲਾਂ ਰੱਖੋ ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ ਕਿ ਕੀਟਾਣੂ ਅਤੇ ਗੰਦਗੀ ਘਰ ਦੇ ਹੋਰ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਨਾ ਫੈਲਣ, ਤਾਂ ਬਾਥਰੂਮ ਲਈ ਵੱਖਰੀਆਂ ਚੱਪਲਾਂ ਰੱਖ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਜਾਪਾਨ ਵਿੱਚ ਘਰ ਨੂੰ ਸਾਫ਼-ਸੁਥਰਾ ਰੱਖਣ ਲਈ ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸਫ਼ਾਈ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਸਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡੋ ਇਕੱਲੇ ਹੀ ਸਾਰੀ ਸਫ਼ਾਈ ਕਰਨ ਲੱਗ ਜਾਣਾ ਕਈ ਵਾਰ ਥਕਾਵਟ ਭਰਿਆ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਘਰ ਦੇ ਹੋਰ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸਫ਼ਾਈ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਦਿਓ। ਛੋਟੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਅਨੁਸਾਰ ਸਫ਼ਾਈ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਛੋਟੇ-ਛੋਟੇ ਕੰਮ ਸੌਂਪੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਹਰ ਰੋਜ਼ ਥੋੜ੍ਹਾ-ਥੋੜ੍ਹਾ ਸਮਾਂ ਦਿਓ ਜਾਪਾਨ ਵਿੱਚ ‘ਸੋਜੀ’ ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਸਿਧਾਂਤ ਵੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਮੁਤਾਬਕ ਹਫ਼ਤੇ, ਮਹੀਨੇ ਜਾਂ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਸਾਰੀ ਸਫ਼ਾਈ ਇਕੱਠਿਆਂ ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਲਗਭਗ 15 ਮਿੰਟ ਸਫ਼ਾਈ ਲਈ ਕੱਢਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਮੰਨ ਲਓ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਹਰ ਹਫ਼ਤੇ ਬਾਥਰੂਮ ਦੀ ਸਫ਼ਾਈ ਕਰਦੇ ਹੋ। ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਹਰ ਰੋਜ਼ 10 ਮਿੰਟ ਕੱਢ ਕੇ ਉਸ ਦੀ ਸਫ਼ਾਈ ਕਰਦੇ ਰਹੋ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਸੋਈ ਵਿੱਚ ਖਾਣਾ ਬਣਾਉਣ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਸਲੈਬ ਸਾਫ਼ ਕਰ ਦਿਓ। ਇਸ ਨਾਲ ਗੰਦਗੀ ਇਕੱਠੀ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸਫ਼ਾਈ ਕਰਨਾ ਬੋਝ ਨਹੀਂ ਲੱਗੇਗਾ।
ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਾਰ ਵੱਡੀ ਸਫ਼ਾਈ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਸੀਂ ਦੀਵਾਲੀ ’ਤੇ ਘਰ ਦੀ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਸਫ਼ਾਈ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਪਾਨ ਵਿੱਚ ਨਵੇਂ ਸਾਲ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ‘ਓਸੋਜੀ’ ਯਾਨੀ ਵੱਡੀ ਸਫ਼ਾਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਕੰਮ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਉੱਥੋਂ ਦੀ ਇੱਕ ਰਵਾਇਤੀ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਮਹੱਤਤਾ ਵਾਲੀ ਰਸਮ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਸਾਡੇ ਇੱਥੇ ਦੀਵਾਲੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਘਰ ਦੀ ਸਫ਼ਾਈ ਕਰਨ ਦੀ ਰਵਾਇਤ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਤਰੀਕਾ ਨਵੀਂ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਅਤੇ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਮਾਹੌਲ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਲਈ ਅਪਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।