ਟ੍ਰੇਨ ’ਚ ਇਕੱਲੀ ਮਹਿਲਾ ਲਈ ਕਿਵੇਂ ਤੈਅ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਸੀਟ? ਟਿਕਟ ਬੁੱਕ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਾਣ ਲਓ ਇਹ ਗੱਲਾਂ
ਵੈਸੇ ਤਾਂ ਰੇਲਵੇ ਹਰ ਯਾਤਰੀ ਦਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਲਈ ਕੁਝ ਅਜਿਹੀਆਂ ਖ਼ਾਸ ਸਹੂਲਤਾਂ ਵੀ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਬਾਰੇ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹੈ।
Publish Date: Mon, 12 Oct 2026 12:38 PM (IST)
Updated Date: Mon, 12 Oct 2026 12:41 PM (IST)
ਲਾਈਫਸਟਾਈਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ : ਭਾਰਤੀ ਰੇਲਵੇ ਰਾਹੀਂ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਲੱਖਾਂ ਲੋਕ ਆਪਣੀ ਮੰਜ਼ਿਲ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ। ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਦੇ ਸਫ਼ਰ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਤੇ ਆਰਾਮਦਾਇਕ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਰੇਲਵੇ ਕਈ ਕਦਮ ਚੁੱਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਲੇਡੀਜ਼ ਕੋਚ ਤੇ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਲਈ ਰਾਖਵੀਆਂ ਸੀਟਾਂ। ਪਰ ਕੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ ਕਿ ਟਿਕਟ ਬੁਕਿੰਗ ਸਿਸਟਮ ’ਚ ਇਕੱਲੀਆਂ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਖ਼ਾਸ ਸਹੂਲਤ ਹੋਣ ਦੀ ਗੱਲ ਵੀ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਅੱਜ ਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਯਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਹੀਂ ਹੈ?
ਇਕੱਲੀ ਮਹਿਲਾ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਪੁਰਸ਼ ਯਾਤਰੀਆਂ ਵਾਲੇ ਡੱਬੇ ’ਚ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ ਸੀਟ?
ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਮਹਿਲਾ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਸਾਥੀ ਦੇ IRCTC ਰਾਹੀਂ ਟ੍ਰੇਨ ਦੀ ਟਿਕਟ ਬੁੱਕ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ’ਚ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਬੰਧੀ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਇਕੱਲੀ ਮਹਿਲਾ ਯਾਤਰੀ ਨੂੰ ਅਜਿਹੇ ਕੰਪਾਰਟਮੈਂਟ ’ਚ ਸੀਟ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ, ਜਿੱਥੇ ਬਾਕੀ ਸਾਰੇ ਯਾਤਰੀ ਪੁਰਸ਼ ਹੋਣ।
ਇਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਧਾਰਨ ਉਦਾਹਰਨ ਨਾਲ ਸਮਝੋ। ਮੰਨ ਲਓ ਕਿ ਇੱਕ ਕੈਬਿਨ ’ਚ ਕੁੱਲ ਛੇ ਸੀਟਾਂ ਹਨ। ਜੇ ਪੰਜ ਸੀਟਾਂ ’ਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਟਿਕਟਾਂ ਬੁੱਕ ਹੋ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਛੇਵੀਂ ਖਾਲੀ ਸੀਟ ’ਤੇ ਕਿਸੇ ਇਕੱਲੀ ਮਹਿਲਾ ਨੂੰ ਰਿਜ਼ਰਵੇਸ਼ਨ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਦਾਅਵੇ ਮੁਤਾਬਕ, ਰੇਲਵੇ ਸਿਸਟਮ ਉਸ ਮਹਿਲਾ ਨੂੰ ਅਜਿਹੇ ਕੈਬਿਨ ’ਚ ਸੀਟ ਦੇਵੇਗਾ, ਜਿੱਥੇ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਇੱਕ ਹੋਰ ਮਹਿਲਾ ਯਾਤਰੀ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਸਫ਼ਰ ਕਰ ਰਹੀ ਹੋਵੇ।
ਉਮਰ 45 ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ ਤਾਂ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ ਲੋਅਰ ਬਰਥ
ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਰੇਲਵੇ ਯਾਤਰੀਆਂ ਦੀ ਸਰੀਰਕ ਸਹੂਲਤ ਦਾ ਵੀ ਧਿਆਨ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਸਫ਼ਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਮਹਿਲਾ ਦੀ ਉਮਰ 45 ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਟਿਕਟ ਬੁਕਿੰਗ ਦੌਰਾਨ ਹੇਠਲੀ ਸੀਟ ਯਾਨੀ ਲੋਅਰ ਬਰਥ ਦੇਣ ’ਚ ਤਰਜੀਹ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਹੂਲਤ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਤੇ ਦਿਵਿਆਂਗ ਯਾਤਰੀਆਂ ਲਈ ਵੀ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਕਈ ਵਾਰ ਟਿਕਟ ਬੁੱਕ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਗਲਤੀ ਨਾਲ ਉੱਪਰਲੀ ਬਰਥ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ’ਚ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਉਹ ਟ੍ਰੇਨ ’ਚ ਸਫ਼ਰ ਦੌਰਾਨ ਸਿੱਧੇ ਟੀਟੀਈ (TTE) ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਕੇ ਸੀਟ ਬਦਲਣ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਤੇ ਹੇਠਲੀ ਬਰਥ ਲੈਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਜ਼ਰੂਰੀ ਨੋਟ: ਇਕੱਲੀ ਮਹਿਲਾ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਪੁਰਸ਼ ਯਾਤਰੀਆਂ ਵਾਲੇ ਕੈਬਿਨ ’ਚ ਸੀਟ ਨਾ ਦੇਣ ਸਬੰਧੀ ਦਾਅਵੇ ਦੀ ਅਧਿਕਾਰਤ ਪੁਸ਼ਟੀ ਲੋੜੀਂਦੀ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਲੋਅਰ ਬਰਥ ਮਿਲਣਾ ਉਪਲਬਧਤਾ ਤੇ ਰੇਲਵੇ ਦੇ ਲਾਗੂ ਨਿਯਮਾਂ ’ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।