ਰਾਤ 10 ਤੋਂ ਸਵੇਰ 6 ਵਜੇ ਤੱਕ ਟ੍ਰੇਨ ’ਚ ਮਨ੍ਹਾਂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਇਹ 5 ਕੰਮ, ਬਿਨਾਂ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਤੁਹਾਡਾ ਸਫ਼ਰ ਰਾਤ 10 ਵੱਜਦਿਆਂ ਹੀ ਟ੍ਰੇਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦਾ ਮਾਹੌਲ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ ਨਿਯਮ ਹੈ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਤੁਸੀਂ ਨਾ ਤਾਂ ਮੋਬਾਈਲ 'ਤੇ ਉੱਚੀ-ਉੱਚੀ ਗੱਲ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਬਿਨਾਂ ਈਅਰਫੋਨ ਲਾਏ ਸਪੀਕਰ 'ਤੇ ਵੀਡੀਓ ਜਾਂ ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਚਲਾ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਦੋਸਤਾਂ ਨਾਲ ਗਰੁੱਪ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਹੱਸੀ-ਮਜ਼ਾਕ ਕਰਨ 'ਤੇ ਵੀ ਪਾਬੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਦੂਜੇ ਯਾਤਰੀ ਦੀ ਨੀਂਦ ਖਰਾਬ ਨਾ ਹੋਵੇ।
Publish Date: Thu, 06 Aug 2026 04:45 PM (IST)
Updated Date: Thu, 06 Aug 2026 04:47 PM (IST)
ਲਾਈਫਸਟਾਈਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ। ਭਾਰਤੀ ਰੇਲਵੇ ਤੋਂ ਹਰ ਦਿਨ ਲੱਖਾਂ ਯਾਤਰੀ ਆਪਣੀ ਮੰਜ਼ਿਲ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ। ਲੰਬੀ ਦੂਰੀ ਦੀਆਂ ਟ੍ਰੇਨਾਂ ’ਚ ਰਾਤ ਬਿਤਾਉਣਾ ਇੱਕ ਆਮ ਗੱਲ ਹੈ ਪਰ ਜ਼ਰਾ ਸੋਚੋ, ਤੁਸੀਂ ਦਿਨਭਰ ਦੀ ਥਕਾਵਟ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਗੂੜ੍ਹੀ ਨੀਂਦ ’ਚ ਹੋਵੋ ਅਤੇ ਕੋਈ ਨੇੜਲੀ ਸੀਟ 'ਤੇ ਬੈਠ ਕੇ ਤੇਜ਼ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਗਾਣੇ ਸੁਣਨ ਲੱਗੇ ਜਾਂ ਫੋਨ 'ਤੇ ਉੱਚੀ ਬੋਲ ਕੇ ਗੱਲ ਕਰਨ ਲੱਗੇ?
ਦਰਅਸਲ, ਅਜਿਹੀਆਂ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀਆਂ ਤੋਂ ਯਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਰੇਲਵੇ ਨੇ ਰਾਤ 10 ਵਜੇ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਸਵੇਰ 6 ਵਜੇ ਤੱਕ ਲਈ ਖ਼ਾਸ 'ਨਾਈਟ ਜਰਨੀ ਰੂਲਜ਼' (ਰਾਤ ਦੇ ਸਫ਼ਰ ਦੇ ਨਿਯਮ) ਲਾਗੂ ਕੀਤੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਹਰ ਟ੍ਰੇਨ ਯਾਤਰੀ ਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹੋਣੀ ਹੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਆਓ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ।
ਸ਼ੋਰ-ਸ਼ਰਾਬਾ ਕਰਨ ਦੀ ਬਿਲਕੁਲ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਰਾਤ 10 ਵੱਜਦਿਆਂ ਹੀ ਟ੍ਰੇਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦਾ ਮਾਹੌਲ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ ਨਿਯਮ ਹੈ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਤੁਸੀਂ ਨਾ ਤਾਂ ਮੋਬਾਈਲ 'ਤੇ ਉੱਚੀ-ਉੱਚੀ ਗੱਲ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਬਿਨਾਂ ਈਅਰਫੋਨ ਲਾਏ ਸਪੀਕਰ 'ਤੇ ਵੀਡੀਓ ਜਾਂ ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਚਲਾ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਦੋਸਤਾਂ ਨਾਲ ਗਰੁੱਪ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਹੱਸੀ-ਮਜ਼ਾਕ ਕਰਨ 'ਤੇ ਵੀ ਪਾਬੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਦੂਜੇ ਯਾਤਰੀ ਦੀ ਨੀਂਦ ਖਰਾਬ ਨਾ ਹੋਵੇ।
ਮੇਨ ਲਾਈਟ ਬੰਦ ਕਰਨਾ ਹੈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਕਈ ਵਾਰ ਅਜਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ कि ਕੋਈ ਇੱਕ ਯਾਤਰੀ ਦੇਰ ਰਾਤ ਤੱਕ ਕਿਤਾਬ ਪੜ੍ਹਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਪੂਰੇ ਕੇਬਿਨ ਦੀ ਵੱਡੀ ਲਾਈਟ ਜਗਾ ਕੇ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਹੋਰ ਯਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸੌਣ ਵਿੱਚ ਦਿੱਕਤ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਰੇਲਵੇ ਦੇ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਰਾਤ 10 ਵਜੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੋਚ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਮੇਨ ਲਾਈਟਾਂ ਬੁਝਾ ਦੇਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ। ਰਾਤ ਦੇ ਸਮੇਂ ਸਿਰਫ਼ 'ਨਾਈਟ ਬਲਬ' ਹੀ ਜਗ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਨੇ ਪੜ੍ਹਨਾ ਹੀ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੀ ਸੀਟ ਦੀ ਪਰਸਨਲ ਰੀਡਿੰਗ ਲਾਈਟ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਮਿਡਲ ਬਰਥ ਲਈ ਰੇਲਵੇ ਦਾ ਕੀ ਹੈ ਨਿਯਮ? ਲੋਅਰ ਅਤੇ ਮਿਡਲ ਬਰਥ ਵਾਲੇ ਯਾਤਰੀਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸੀਟ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਬਹਿਸ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਲਈ ਰੇਲਵੇ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਫ਼ ਨਿਯਮ ਹੈ। ਮਿਡਲ ਬਰਥ ਵਾਲਾ ਯਾਤਰੀ ਆਪਣੀ ਸੀਟ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਰਾਤ 10 ਵਜੇ ਤੋਂ ਸਵੇਰ 6 ਵਜੇ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹੀ ਖੋਲ੍ਹ ਕੇ ਨੀਂਦ ਲੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸਵੇਰ 6 ਵਜੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਮਿਡਲ ਬਰਥ ਨੂੰ ਹੇਠਾਂ ਕਰਨਾ ਹੀ ਹੋਵੇਗਾ, ਤਾਂ ਜੋ ਬਾਕੀ ਲੋਕ ਲੋਅਰ ਬਰਥ 'ਤੇ ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਬੈਠ ਸਕਣ।
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਤ 10 ਵਜੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲੋਅਰ ਬਰਥ ਵਾਲੇ ਯਾਤਰੀ ਨੂੰ ਵੀ ਸੌਣ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਦੇਣੀ ਹੋਵੇਗੀ, ਉਹ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਬੈਠਣ ਲਈ ਮਜ਼ਬੂਰ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ।
ਟਿਕਟ ਚੈਕਿੰਗ ਲਈ ਰਾਤ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਜਗਾ ਸਕਦਾ ਸਟਾਫ਼ ਯਾਤਰੀਆਂ ਦੀ ਚੰਗੀ ਨੀਂਦ ਦਾ ਖ਼ਿਆਲ ਰੱਖਦਿਆਂ ਰੇਲਵੇ ਨੇ ਆਪਣੇ ਟਿਕਟ ਚੈਕਿੰਗ ਸਟਾਫ਼ ਨੂੰ ਵੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਦੱਸ ਦੇਈਏ, ਕੋਈ ਵੀ ਟੀ.ਟੀ.ਈ. (TTE) ਰਾਤ 10 ਵਜੇ ਤੋਂ ਸਵੇਰ 6 ਵਜੇ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਤੁਹਾਡੀ ਟਿਕਟ ਚੈੱਕ ਕਰਨ ਲਈ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨੀਂਦ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਉਠਾ ਸਕਦਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਰਾਤ 10 ਵਜੇ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਜਿਹੜੇ ਯਾਤਰੀ ਰਾਤ 10 ਵਜੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਟ੍ਰੇਨ ਵਿੱਚ ਚੜ੍ਹੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਟਿਕਟ ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਚੈੱਕ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਰਾਤ 10 ਵਜੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹਾਕਰ ਜਾਂ ਵੈਂਡਰ ਵੀ ਟ੍ਰੇਨ ’ਚ ਉੱਚੀ-ਉੱਚੀ ਚੀਕ ਕੇ ਕੋਈ ਸਾਮਾਨ ਨਹੀਂ ਵੇਚ ਸਕਦੇ ਪਰ ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਯਾਤਰੀ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਈ-ਕੈਟਰਿੰਗ ਰਾਹੀਂ ਖਾਣਾ ਬੁੱਕ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਡਿਲਿਵਰੀ ਸੀਟ 'ਤੇ ਜ਼ਰੂਰ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।
ਕੋਈ ਨਿਯਮ ਤੋੜੇ, ਤਾਂ ਤੁਰੰਤ ਕਰੋ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਯਾਤਰੀ ਰਾਤ 10 ਵਜੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਅਣਦੇਖੀ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਉਸ ਨਾਲ ਬਹਿਸ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਤੁਰੰਤ ਟ੍ਰੇਨ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਆਰ.ਪੀ.ਐੱਫ. (RPF), ਟੀ.ਟੀ.ਈ. ਜਾਂ ਕੋਚ ਅਟੈਂਡੈਂਟ ਤੋਂ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਰੇਲਵੇ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਐਪ 'RailMadad' ਜਾਂ ਹੈਲਪਲਾਈਨ ਨੰਬਰ 139 ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਕੇ ਵੀ ਮਦਦ ਮੰਗੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਨਿਯਮ ਦਾ ਪਾਲਣ ਨਾ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ 'ਤੇ ਰੇਲਵੇ ਜੁਰਮਾਨਾ ਵੀ ਲਗਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।