- ਸ਼ਹਿਰ ਚੁਣੋ
- ਈ-ਪੇਪਰ
- ਵੈੱਬ ਸਟੋਰੀਜ਼
- ਸ਼ਹਿਰ ਚੁਣੋ
- ਈ-ਪੇਪਰ
- ਵੈੱਬ ਸਟੋਰੀਜ਼
ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਰਸਤਾ ਲੱਭਣ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਖੋਲ੍ਹਦੇ ਹੋ GPS? ਸਾਇੰਸ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿਉਂ ਖੁਦ ਰਸਤਾ ਲੱਭਣਾ ਹੈ ਬੈਸਟ
ਸਮਾਰਟਫੋਨ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਸਭ ਚੀਜ਼ਾਂ ਇੰਨੀਆਂ ਆਸਾਨ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ ਕਿ ਅਸੀਂ ਸ਼ਾਰਟਕੱਟ ਦੇ ਆਦੀ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਾਂ। ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਵੀ ਅਸੀਂ ਕਿਸੇ ਨਵੀਂ ਜਗ੍ਹਾ 'ਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਾਂ ਤਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਗੂਗਲ ਮੈਪ (Google Maps) ਖੋਲ੍ਹਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਉਹ ਤਾਂ ਰਸਤਾ ਦੱਸ ਹੀ ਦੇਵੇਗਾ। ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਸਾਡਾ ਦਿਮਾਗ ਆਪਣੀ ਪੂਰੀ ਸਮਰੱਥਾ ਨਾਲ ਕੰਮ ਹੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਪਾਉਂਦਾ।
Posted By Anuradha Bains
Publish Date: Sat, 18 Jul 2026 12:40 PM (IST)
Updated Date: Sat, 18 Jul 2026 12:42 PM (IST)
ਲਾਈਫਸਟਾਈਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ। ਸਮਾਰਟਫੋਨ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਸਭ ਚੀਜ਼ਾਂ ਇੰਨੀਆਂ ਆਸਾਨ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ ਕਿ ਅਸੀਂ ਸ਼ਾਰਟਕੱਟ ਦੇ ਆਦੀ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਾਂ। ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਵੀ ਅਸੀਂ ਕਿਸੇ ਨਵੀਂ ਜਗ੍ਹਾ 'ਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਾਂ ਤਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਗੂਗਲ ਮੈਪ (Google Maps) ਖੋਲ੍ਹਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਉਹ ਤਾਂ ਰਸਤਾ ਦੱਸ ਹੀ ਦੇਵੇਗਾ। ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਸਾਡਾ ਦਿਮਾਗ ਆਪਣੀ ਪੂਰੀ ਸਮਰੱਥਾ ਨਾਲ ਕੰਮ ਹੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਪਾਉਂਦਾ।
ਪਰ ਗੱਲ ਸਿਰਫ਼ ਦਿਮਾਗ ਦੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਇਸ ਨਾਲ ਭਾਰੀ ਨੁਕਸਾਨ ਵੀ ਉਠਾਉਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਯਾਦਦਾਸ਼ਤ ਦਾ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋਣਾ ਅਤੇ ਸੋਚਣ-ਸਮਝਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਘਟਦੇ ਜਾਣਾ। ਪਰ ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਬਿਨਾਂ ਜੀਪੀਐਸ (GPS) ਦੇ ਖੁਦ ਰਸਤੇ ਲੱਭਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਸਾਇੰਸ ਵੀ ਮੰਨਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਉਸਦੇ ਦਿਮਾਗ ਦੇ 'ਹਿਪੋਕੈਂਪਸ' (Hippocampus) ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਐਕਟਿਵ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਆਓ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਕੀ ਹੈ ਹਿਪੋਕੈਂਪਸ ਅਤੇ ਕਿਵੇਂ ਖੁਦ ਰਸਤਾ ਲੱਭਣਾ ਇਸ ਨੂੰ ਐਕਟਿਵ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਕੀ ਹੈ ਹਿਪੋਕੈਂਪਸ?
ਇਹ ਦਿਮਾਗ ਦਾ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਹਿੱਸਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਕੰਮ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਹੈ। ਹਿਪੋਕੈਂਪਸ ਸਾਨੂੰ ਸਿੱਖਣ ਅਤੇ ਚੀਜ਼ਾਂ ਯਾਦ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਕੰਮ ਸ਼ਾਰਟ ਟਰਮ ਮੈਮੋਰੀ (ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਯਾਦਦਾਸ਼ਤ) ਨੂੰ ਲਾਂਗ ਟਰਮ ਮੈਮੋਰੀ (ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਯਾਦਦਾਸ਼ਤ) ਵਿੱਚ ਬਦਲਣਾ ਹੈ।
ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, ਇਹ ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਬਾਰੇ ਜਾਣਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਦੂਜਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਵੀ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਘਟ ਰਹੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਲਈ ਕਿੰਨੇ ਐਕਟਿਵ ਹੋ। ਵਰਬਲ ਮੈਮੋਰੀ (ਬੋਲਚਾਲ ਦੀ ਯਾਦਦਾਸ਼ਤ) ਵਧਾਉਣਾ ਵੀ ਹਿਪੋਕੈਂਪਸ ਦਾ ਹੀ ਕੰਮ ਹੈ।
ਰਸਤਾ ਲੱਭਣ ਨਾਲ ਹਿਪੋਕੈਂਪਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਐਕਟਿਵ
ਇਸ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਕਾਲਜ ਲੰਡਨ ਦੇ ਨਿਊਰੋਲੋਜਿਸਟਸ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਕਿਸੇ ਨਵੇਂ ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਾਂ ਤਾਂ ਸਾਡਾ ਦਿਮਾਗ ਉਸ ਵਾਤਾਵਰਣ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਲਈ ਐਕਟਿਵ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਇਕੱਠੀ ਕਰਨ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਆਓ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ GPS ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਰਸਤਾ ਲੱਭਣ ਦੇ ਫਾਇਦੇ:
GPS ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਰਸਤਾ ਲੱਭਣ ਦੇ ਫਾਇਦੇ
ਮਾਨਸਿਕ ਨਕਸ਼ਾ: ਦਿਮਾਗ ਇੱਕ ਮਾਨਸਿਕ ਨਕਸ਼ਾ ਤਿਆਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਯਾਦ ਨੂੰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਦਿਮਾਗ ਵਿੱਚ ਸਟੋਰ ਕਰ ਸਕੇ। ਸੌਖੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਸਮਝੀਏ ਤਾਂ ਇਸ ਨਾਲ ਵਿਜ਼ੂਅਲ ਮੈਮੋਰੀ (ਦੇਖ ਕੇ ਯਾਦ ਰੱਖਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ) ਵਧਦੀ ਹੈ।
ਡਿਮੈਂਸ਼ੀਆ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਘੱਟ: ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਉਮਰ ਵਧਦੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਲੋਕ ਚੀਜ਼ਾਂ ਭੁੱਲਣ ਲੱਗਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਨੂੰ ਹੀ ਡਿਮੈਂਸ਼ੀਆ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਨਵੀਂਆਂ ਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਐਕਸਪਲੋਰ ਕਰਨ ਨਾਲ ਇਹ ਖ਼ਤਰਾ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਾਬਲਮ ਸਾਲਵਿੰਗ ਸਕਿੱਲਜ਼: ਰਸਤਾ ਲੱਭਣ ਵਿੱਚ ਆ ਰਹੀ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨ, ਆਪਣੀ ਸੂਝ-ਬੂਝ ਨਾਲ ਜਾਂ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਮਦਦ ਲੈ ਕੇ ਚੀਜ਼ਾਂ ਸੁਲਝਾਉਣ ਨਾਲ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਹੱਲ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਵੀ ਬਿਹਤਰ ਹੁੰਦੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਆਤਮਵਿਸ਼ਵਾਸ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ: ਇਸ ਨਾਲ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹਾਲਾਤਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨ ਲਈ ਆਤਮਵਿਸ਼ਵਾਸ ਵੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।