ਟ੍ਰੇਨ ’ਚ ਸੀਟ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ ਤਾਂ ਕੀ ਗੇਟ 'ਤੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹੋ? ਜਾਣੋ ਕੀ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਰੇਲਵੇ ਦਾ ਨਿਯਮ ਸਫ਼ਰ ਦੌਰਾਨ ਟ੍ਰੇਨ ਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਇੱਕੋ ਜਿਹੀ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ। ਸਿਗਨਲ ਅਤੇ ਪਟੜੀਆਂ ਦੇ ਮੋੜਾਂ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਨਾਲ ਅਚਾਨਕ ਬ੍ਰੇਕ ਲੱਗਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਤੇਜ਼ ਝਟਕੇ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ’ਚ ਗੇਟ 'ਤੇ ਖੜ੍ਹੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦਾ ਸੰਤੁਲਨ ਵਿਗੜਨਾ ਲਗਪਗ ਤੈਅ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਵਾਰ ਸੰਤੁਲਨ ਖੋਣ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਸਿੱਧਾ ਪਟੜੀਆਂ 'ਤੇ ਡਿੱਗਣਾ, ਜੋ ਕਿਸੇ ਦੀ ਵੀ ਜਾਨ ਲੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਡੱਬੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਰਹਿਣ 'ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਝਟਕਿਆਂ ਤੋਂ ਬਚਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਪਰ ਫੁੱਟਬੋਰਡ 'ਤੇ ਇਹ ਢਾਲ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
Publish Date: Sun, 27 Sep 2026 03:58 PM (IST)
Updated Date: Sun, 27 Sep 2026 04:00 PM (IST)
ਲਾਈਫਸਟਾਈਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ। ਰੇਲ ਯਾਤਰਾ ਦੌਰਾਨ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਅਕਸਰ ਡੱਬੇ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ 'ਤੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਕੇ ਯਾਤਰਾ ਦਾ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦੇ ਦੇਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਯਾਤਰੀ ਠੰਢੀ ਹਵਾ ਲੈਣ ਲਈ ਬਾਹਰ ਘੁੰਮਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਫੁੱਟਬੋਰਡ 'ਤੇ ਯਾਤਰਾ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਮੋਬਾਈਲ ਫੋਨਾਂ 'ਤੇ ਸਟੰਟ ਅਤੇ ਰੀਲਾਂ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦਿਲਚਸਪ ਲੱਗ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਭਾਰਤੀ ਰੇਲਵੇ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਕਦਮ ਹੈ।
ਯਾਤਰੀਆਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਸਰਵਉੱਤਮ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ ਰੇਲਵੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਇਹ ਚਿਤਾਵਨੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਫ਼ਰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਟ੍ਰੇਨ ਦੇ ਡੱਬੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੀ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਜਾਂ ਫੁੱਟਬੋਰਡ 'ਤੇ ਕੀਤੀ ਗਈ ਜ਼ਰਾ-ਜਿਹੀ ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਕਿਸੇ ਵੱਡੇ ਹਾਦਸੇ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਪਲਕ ਝਪਕਦਿਆਂ ਹੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਵੱਡਾ ਹਾਦਸਾ ਸਫ਼ਰ ਦੌਰਾਨ ਟ੍ਰੇਨ ਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਇੱਕੋ ਜਿਹੀ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ। ਸਿਗਨਲ ਅਤੇ ਪਟੜੀਆਂ ਦੇ ਮੋੜਾਂ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਨਾਲ ਅਚਾਨਕ ਬ੍ਰੇਕ ਲੱਗਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਤੇਜ਼ ਝਟਕੇ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ’ਚ ਗੇਟ 'ਤੇ ਖੜ੍ਹੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦਾ ਸੰਤੁਲਨ ਵਿਗੜਨਾ ਲਗਪਗ ਤੈਅ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਵਾਰ ਸੰਤੁਲਨ ਖੋਣ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਸਿੱਧਾ ਪਟੜੀਆਂ 'ਤੇ ਡਿੱਗਣਾ, ਜੋ ਕਿਸੇ ਦੀ ਵੀ ਜਾਨ ਲੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਡੱਬੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਰਹਿਣ 'ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਝਟਕਿਆਂ ਤੋਂ ਬਚਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਪਰ ਫੁੱਟਬੋਰਡ 'ਤੇ ਇਹ ਢਾਲ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਬਾਹਰ ਝਾਕਣ 'ਤੇ ਟਕਰਾਉਣ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਖ਼ਤਰਾ ਸਿਰਫ਼ ਟ੍ਰੇਨ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਡਿੱਗਣ ਦਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਰੇਲਵੇ ਟਰੈਕ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਸਿਗਨਲ ਦੇ ਖੰਭੇ, ਰੁੱਖ-ਪੌਦੇ ਅਤੇ ਬਿਜਲੀ ਦੇ ਖੰਭੇ ਵਰਗੀਆਂ ਕਈ ਚੀਜ਼ਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਵੀਡੀਓ ਬਣਾਉਣ ਜਾਂ ਸੈਲਫੀ ਖਿੱਚਣ ਦੇ ਜਨੂੰਨ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਅਕਸਰ ਆਪਣਾ ਅੱਧਾ ਸਰੀਰ ਟ੍ਰੇਨ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਟ੍ਰੇਨ ਦੀ ਤੇਜ਼ ਸਪੀਡ ਵਿੱਚ ਬਾਹਰ ਮੌਜੂਦ ਕਿਸੇ ਵੀ ਢਾਂਚੇ ਨਾਲ ਟਕਰਾਉਣ 'ਤੇ ਗੰਭੀਰ ਅਤੇ ਜਾਨਲੇਵਾ ਸੱਟ ਲੱਗ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਚੰਦ ਸਕਿੰਟਾਂ ਦੀ ਵੀਡੀਓ ਰਿਕਾਰਡਿੰਗ ਪੂਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਦਰਦ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਰੇਲਵੇ ਐਕਟ 156 ਤਹਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਸਖ਼ਤ ਕਾਰਵਾਈ ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਆਮ ਸਮਝ ਦੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਇੱਕ ਕਾਨੂੰਨੀ ਅਪਰਾਧ ਵੀ ਹੈ। ਰੇਲਵੇ ਐਕਟ ਦੀ ਧਾਰਾ 156 ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਨਿਰਧਾਰਤ ਡੱਬੇ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਇੰਜਣ ਜਾਂ ਫੁੱਟਬੋਰਡ, ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਯਾਤਰਾ ਕਰਨਾ ਨਿਯਮਾਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਹੈ।
ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਮੁਸਾਫ਼ਰ ਰੇਲਵੇ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦੀ ਚਿਤਾਵਨੀ ਨੂੰ ਅਣਸੁਣਿਆ ਕਰਕੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ 'ਤੇ ਸਫ਼ਰ ਕਰਦਾ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ 'ਤੇ ਸਖ਼ਤ ਐਕਸ਼ਨ ਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਨਿਯਮ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਨ 'ਤੇ:
500 ਰੁਪਏ ਦਾ ਜੁਰਮਾਨਾ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
3 ਮਹੀਨੇ ਤੱਕ ਦੀ ਜੇਲ੍ਹ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਜਾਂ ਫਿਰ ਹਾਲਾਤ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਜੁਰਮਾਨਾ ਅਤੇ ਜੇਲ੍ਹ, ਦੋਵਾਂ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਭੁਗਤਣੀ ਪੈ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਨਹੀਂ ਚੱਲੇਗਾ ਭੀੜ ਦਾ ਬਹਾਨਾ ਕਈ ਵਾਰ ਮੁਸਾਫ਼ਰ ਇਹ ਤਰਕ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਟ੍ਰੇਨ ਵਿੱਚ ਪੈਰ ਰੱਖਣ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਮਜਬੂਰੀ ਵਿੱਚ ਗੇਟ 'ਤੇ ਲਟਕਣਾ ਪਿਆ। ਰੇਲਵੇ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ, ਇਹ ਕੋਈ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਬਦਲ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਡੱਬੇ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਭੀੜ ਹੈ, ਤਾਂ ਗੇਟ 'ਤੇ ਜਾਨ ਖ਼ਤਰੇ ਵਿੱਚ ਪਾਉਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਅਗਲੀ ਟ੍ਰੇਨ ਦਾ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਕਰਨਾ ਸਭ ਤੋਂ ਸਹੀ ਫ਼ੈਸਲਾ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਵੀ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਵਿੱਚ ਯਾਤਰੀ ਰੇਲਵੇ ਸਟਾਫ਼ ਦੀ ਮਦਦ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹਨ ਪਰ ਕੁਝ ਮਿੰਟ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਖ਼ਤਰੇ ਵਿੱਚ ਪਾਉਣਾ ਕੋਈ ਸਮਝਦਾਰੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਯਾਤਰਾ ਲਈ ਇਹ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਟ੍ਰੇਨ ਦੇ ਚੱਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਦੇ ਕੋਲ ਭੀੜ ਨਾ ਲਗਾਓ ਅਤੇ ਡੱਬੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੀ ਰਹੋ। ਸਫ਼ਰ ਵਿੱਚ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦਾ ਖ਼ਾਸ ਧਿਆਨ ਰੱਖੋ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਹੋਰ ਯਾਤਰੀ ਫੁੱਟਬੋਰਡ 'ਤੇ ਸਫ਼ਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਸਟੰਟ ਦਿਖਾ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਰੋਕੋ ਜਾਂ ਤੁਰੰਤ ਰੇਲਵੇ ਸਟਾਫ਼ ਨੂੰ ਇਸ ਦੀ ਸੂਚਨਾ ਦਿਓ। ਚੰਦ ਲਾਈਕਸ ਜਾਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਜਿਹੀ ਹਵਾ ਤੁਹਾਡੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨਾਲੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕੀਮਤੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।