ਬੱਚਿਆਂ ਦੀਆਂ ਇਹ ਆਦਤਾਂ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ ਕਮਜ਼ੋਰ ਪਰਵਰਿਸ਼ ਦਾ ਸੰਕੇਤ, ਕਿਤੇ ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਹੇ ਇਹ ਵੱਡੀਆਂ ਗਲਤੀਆਂ?
ਬੱਚੇ ਦੇ ਪਾਲਣ-ਪੋਸ਼ਣ ਦੇ ਮਿਆਰ ਨੂੰ ਪਰਖਣ ਲਈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ 'ਤੇ ਗੌਰ ਕਰੋ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਬੱਚਾ ਆਪਣੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੀ ਰੁਟੀਨ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਡਰਿਆ ਜਾਂ ਸਹਿਮਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਝਿੜਕੇ ਜਾਣ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਮਾਪਿਆਂ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸਖ਼ਤ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਹੈ
Publish Date: Sun, 27 Sep 2026 01:27 PM (IST)
Updated Date: Sun, 27 Sep 2026 01:35 PM (IST)
ਲਾਈਫਸਟਾਈਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ : ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਪਰਵਰਿਸ਼ ਦੌਰਾਨ, ਮਾਪੇ ਕਈ ਵਾਰ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਲਾਡ-ਪਿਆਰ ਕਾਰਨ ਜਾਂ ਜਾਣੇ-ਅਣਜਾਣੇ ਵਿੱਚ ਗਲਤੀਆਂ ਕਰ ਬੈਠਦੇ ਹਨ। ਕਾਰਨ ਭਾਵੇਂ ਕੋਈ ਵੀ ਹੋਵੇ, ਇਸ ਦਾ ਅਸਰ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਬੱਚੇ 'ਤੇ ਹੀ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਮਾੜੀ ਪਰਵਰਿਸ਼ ਦੇ ਸੰਕੇਤਾਂ ਨੂੰ ਪਛਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਵਿਵਹਾਰ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋ।
ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਦੀ ਘਾਟ ਬੱਚੇ ਦੇ ਪਾਲਣ-ਪੋਸ਼ਣ ਦੇ ਮਿਆਰ ਨੂੰ ਪਰਖਣ ਲਈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ 'ਤੇ ਗੌਰ ਕਰੋ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਬੱਚਾ ਆਪਣੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੀ ਰੁਟੀਨ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਡਰਿਆ ਜਾਂ ਸਹਿਮਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਝਿੜਕੇ ਜਾਣ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਮਾਪਿਆਂ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸਖ਼ਤ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ, ਚੀਜ਼ਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਦੀ ਘਾਟ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਬੱਚਾ ਆਪਣੀ ਰੁਟੀਨ ਵਿੱਚ ਸਹਿਜ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਚੰਗੀ ਪਰਵਰਿਸ਼ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਹੈ।
ਹਮੇਸ਼ਾ ਚੁੱਪ-ਚਾਪ ਜਾਂ ਅਲੱਗ-ਥਲੱਗ ਰਹਿਣਾ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬੱਚਿਆਂ 'ਤੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕੰਟਰੋਲ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਗੱਲ ਕਹਿਣ ਜਾਂ ਆਪਣੇ ਫੈਸਲੇ ਲੈਣ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਉੱਥੇ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅਕਸਰ ਚੁੱਪ-ਚਾਪ ਅਤੇ ਅਲੱਗ-ਥਲੱਗ ਰਹਿਣ ਦੀ ਆਦਤ ਪੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਮਾੜੀ ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਜੰਕ ਫੂਡ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪਸੰਦ ਕਰਨਾ ਅੱਜ-ਕੱਲ੍ਹ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜੰਕ ਫੂਡ ਦਾ ਕ੍ਰੇਜ਼ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ ਪਰ ਘਰ ਦੇ ਬਣੇ ਖਾਣੇ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਬਾਹਰੋਂ ਮਿਲਣ ਵਾਲੇ ਪੈਕ ਕੀਤੇ ਭੋਜਨ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇਣਾ ਮਾੜੀ ਪਰਵਰਿਸ਼ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮਾਪਿਆਂ ਨੇ ਕਦੇ ਵੀ ਬੱਚੇ ਦੀ ਖੁਰਾਕ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ।
ਆਤਮ-ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦੀ ਘਾਟ ਤੁਸੀਂ ਅਜਿਹੇ ਬੱਚੇ ਦੇਖੇ ਹੋਣਗੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰਕ ਦਿੱਖ ਬਾਰੇ ਭਰੋਸਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਅਤੇ ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਕਾਬਲੀਅਤਾਂ ਜਾਂ ਹੁਨਰਾਂ 'ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਕੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ ਕਿ ਬੱਚੇ ਦੇ ਅਜਿਹੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਣ ਪਿੱਛੇ ਮਾਪਿਆਂ ਦੀ ਦੇਖ-ਰੇਖ ਜਾਂ ਰਵੱਈਏ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ? ਇਹ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮਾਪਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਪਿਆਰ ਸ਼ਰਤੀਆ ਸੀ।
ਬੱਚਿਆਂ 'ਚ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਗੁੱਸਾ
2014 ਦੇ ਇੱਕ ਅਧਿਐਨ ਅਨੁਸਾਰ, ਜਿਹੜੇ ਬੱਚੇ ਹਰ ਛੋਟੀ-ਮੋਟੀ ਗੱਲ 'ਤੇ ਗੁੱਸਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਕਸਰ ਅਜਿਹਾ ਸਖ਼ਤ ਪਰਵਰਿਸ਼ ਕਾਰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮਾਮੂਲੀ ਗੱਲਾਂ 'ਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਝਿੜਕਿਆ ਜਾਣਾ, ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਬੋਲਿਆ ਜਾਣਾ ਜਾਂ ਡਰਾਇਆ-ਧਮਕਾਇਆ ਜਾਣਾ। ਇਸ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਵਹਾਰ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਬਦਲਾਅ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।