- ਸ਼ਹਿਰ ਚੁਣੋ
- ਈ-ਪੇਪਰ
- ਵੈੱਬ ਸਟੋਰੀਜ਼
- ਸ਼ਹਿਰ ਚੁਣੋ
- ਈ-ਪੇਪਰ
- ਵੈੱਬ ਸਟੋਰੀਜ਼
ਅਚਾਨਕ ਸ਼ੂਗਰ ਹੋ ਗਈ Low? ਘਬਰਾਓ ਨਾ, ਅਪਣਾਓ '15-15 ਦਾ ਨਿਯਮ'; ਡਾਇਬਟੀਜ਼ ਮਰੀਜ਼ ਜ਼ਰੂਰ ਜਾਣਨ ਇਹ ਗੱਲ
ਤੁਹਾਡਾ ਸਰੀਰ ਬਲੱਡ ਗਲੂਕੋਜ਼ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਮੈਨੇਜ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੀਆਂ ਆਦਤਾਂ ’ਤੇ ਵੀ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਬਲੱਡ ਸ਼ੂਗਰ ਲਗਾਤਾਰ ਆਮ ਪੱਧਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਨਵੀਆਂ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦੇ ਖ਼ਤਰੇ ’ਚ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹੋ।
Posted By Paramjit Kaur
Publish Date: Wed, 30 Sep 2026 02:46 PM (IST)
Updated Date: Wed, 30 Sep 2026 02:48 PM (IST)
ਲਾਈਫਸਟਾਈਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ : ਬਲੱਡ ਸ਼ੂਗਰ ਦਾ ਥੋੜ੍ਹਾ ਬਹੁਤ ਉੱਪਰ-ਹੇਠਾਂ ਹੋਣਾ ਆਮ ਗੱਲ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਜਾਂ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਉਤਾਰ-ਚੜ੍ਹਾਅ ਨਵੀਆਂ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਡਾ. ਅੰਬਰੀਸ਼ ਮਿੱਤਲ (ਚੇਅਰਮੈਨ, ਐਂਡੋਕ੍ਰਾਈਨੋਲੋਜੀ ਐਂਡ ਡਾਇਬਟੀਜ਼, ਮੈਕਸ ਹੈਲਥਕੇਅਰ, ਦਿੱਲੀ) ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸਿਰਫ਼ ਬਲੱਡ ਸ਼ੂਗਰ ਘਟਾਉਣਾ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇਸਨੂੰ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਹੱਦ ’ਚ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਬਲੱਡ ਸ਼ੂਗਰ ਦਾ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹੋ ਜਾਣਾ, ਜਿਸਨੂੰ ਹਾਈਪੋਗਲਾਈਸੀਮੀਆ, ਜਾਂ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੋ ਜਾਣਾ, ਜਿਸਨੂੰ ਹਾਈਪਰਗਲਾਈਸੀਮੀਆ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਦੋਵੇਂ ਹੀ ਡਾਇਬਟੀਜ਼ ਨਾਲ ਜੂਝ ਰਹੇ ਵਿਅਕਤੀ ਲਈ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ 70 mg/dL ਜਾਂ ਇਸ ਤੋਂ ਘੱਟ ਸ਼ੂਗਰ ਲੈਵਲ ਨੂੰ ਹਾਈਪੋਗਲਾਈਸੀਮੀਆ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਕਈ ਕਾਰਨ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਇਨਸੁਲਿਨ ਦੀ ਲੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮਾਤਰਾ ਲੈ ਲੈਣਾ, ਖਾਣੇ ਵਿਚਕਾਰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਲੰਬਾ ਅੰਤਰਾਲ ਹੋਣਾ ਜਾਂ ਕਈ ਵਾਰ ਆਮ ਨਾਲੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਰੀਰਕ ਗਤੀਵਿਧੀ/ਕਸਰਤ ਕਰ ਲੈਣਾ।
ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ’ਚ ਜੇਕਰ ਅਚਾਨਕ ਘਬਰਾਹਟ, ਬੇਚੈਨੀ, ਪਸੀਨਾ ਆਉਣਾ ਜਾਂ ਕੰਬਣੀ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਵੇ ਤੇ ਸ਼ੂਗਰ 70 mg/dL ਤੋਂ ਘੱਟ ਹੋ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਇਲਾਜ ਲਈ ਲਗਭਗ 15 ਗ੍ਰਾਮ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਅਸਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਕਾਰਬੋਹਾਈਡ੍ਰੇਟ ਲਓ, ਜਿਵੇਂ 100–150 ਮਿਲੀਲੀਟਰ ਸਾਧਾਰਨ ਮਿੱਠਾ ਜਾਂ ਗਲੂਕੋਜ਼। ਇਸ ਤੋਂ 15 ਮਿੰਟ ਬਾਅਦ ਦੁਬਾਰਾ ਸ਼ੂਗਰ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰੋ। ਜੇਕਰ ਇਹ ਅਜੇ ਵੀ 70 mg/dL ਤੋਂ ਘੱਟ ਹੈ ਤਾਂ 15 ਗ੍ਰਾਮ ਕਾਰਬੋਹਾਈਡ੍ਰੇਟ ਦੁਬਾਰਾ ਲਓ। ਇਸਨੂੰ 'ਰੂਲ ਆਫ਼ 15-15' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕਸਰਤ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜੇਕਰ ਬਲੱਡ ਸ਼ੂਗਰ ਦਾ ਪੱਧਰ ਘੱਟ ਹੈ ਤਾਂ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਕਾਰਬੋਹਾਈਡ੍ਰੇਟ ਵਾਲਾ ਸਨੈਕ, ਜਿਵੇਂ ਇੱਕ ਫਲ ਜਾਂ ਇੱਕ ਕੱਪ ਦੁੱਧ ਆਦਿ ਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਕਸਰਤ ਦੀ ਮਿਆਦ ਤੇ ਕਿਸਮ ਦੇ ਆਧਾਰ ’ਤੇ ਖਾਸ ਤੌਰ ’ਤੇ ਦਵਾਈਆਂ ਜਾਂ ਇਨਸੁਲਿਨ ਦੀ ਖੁਰਾਕ ’ਚ ਵੀ ਬਦਲਾਅ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਪੈ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਖਾਣਾ ਖਾਣ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਕਸਰਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਚੋ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਇਨਸੁਲਿਨ ਲੈਂਦੇ ਹੋ। ਇਸ ਨਾਲ ਹਾਈਪੋਗਲਾਈਸੀਮੀਆ ਦੇ ਖ਼ਤਰੇ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ’ਚ ਮਦਦ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਜੇ ਸ਼ੂਗਰ ਵੱਧ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਕੀ ਕਰੀਏ?
ਦਵਾਈ ਜਾਂ ਇਨਸੁਲਿਨ ਦੀ ਨਿਰਧਾਰਤ ਮਾਤਰਾ ਨਾ ਲੈਣ, ਜ਼ਿਆਦਾ ਕਾਰਬੋਹਾਈਡ੍ਰੇਟ ਖਾਣ ਜਾਂ ਤਣਾਅ ਤੇ ਪੂਰੀ ਨੀਂਦ ਨਾ ਲੈਣ ਕਾਰਨ ਬਲੱਡ ਸ਼ੂਗਰ ਅਚਾਨਕ ਵੱਧ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਸ਼ੂਗਰ 250 mg/dL ਜਾਂ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੋਵੇ ਤੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪਿਆਸ ਲੱਗੇ, ਵਾਰ-ਵਾਰ ਪਿਸ਼ਾਬ ਆਵੇ, ਉਲਟੀ ਹੋਵੇ, ਸਾਹ ਲੈਣ ’ਚ ਦਿੱਕਤ ਜਾਂ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਤੁਰੰਤ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਅਨੁਸਾਰ ਹੀ ਦਵਾਈਆਂ ਤੇ ਇਨਸੁਲਿਨ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਤੈਅ ਕੀਤੀ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਤੋਂ ਬਚਾਅ ਲਈ ਖਾਣੇ ’ਚ ਵੱਧ ਫਾਈਬਰ ਤੇ ਲੋੜੀਂਦੀ ਮਾਤਰਾ ’ਚ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਵਾਲੇ ਭੋਜਨ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਬਲੱਡ ਸ਼ੂਗਰ ਵਧਣ ’ਤੇ ਇਨਸੁਲਿਨ ਦੀ ਵਾਧੂ ਖੁਰਾਕ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨਾ ਲਓ; ਇਸ ਬਾਰੇ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਤਣਾਅ ਜਾਂ ਨੀਂਦ ਦੀ ਕਮੀ ਕਾਰਨ ਬਲੱਡ ਸ਼ੂਗਰ ਵੱਧ ਰਹੀ ਹੈ ਤਾਂ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੀ ਰੁਟੀਨ ’ਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਢੁੱਕਵਾਂ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰੋ। ਹਮੇਸ਼ਾ ਯਾਦ ਰੱਖੋ ਕਿ ਨਿਯਮਿਤ ਮਾਨੀਟਰਿੰਗ, ਸੰਤੁਲਿਤ ਖੁਰਾਕ, ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਸਹੀ ਵਰਤੋਂ ਤੇ ਸਿਹਤਮੰਦ ਜੀਵਨਸ਼ੈਲੀ ਬਲੱਡ ਸ਼ੂਗਰ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਨ ’ਚ ਮਦਦਗਾਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਡਾਇਬਟੀਜ਼ ਨੂੰ ਮੈਨੇਜ ਕਰਨ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਸਿੱਖੋ
ਡਾਇਬਟੀਜ਼ ਨੂੰ ਮੈਨੇਜ ਕਰਨ ਲਈ ਬਲੱਡ ਸ਼ੂਗਰ ਦੀ ਨਿਯਮਿਤ ਜਾਂਚ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਇਹ ਸਮਝਣ ’ਚ ਮਦਦ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਕਿ ਸਾਡੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ, ਖਾਣ-ਪੀਣ, ਸਰੀਰਕ ਗਤੀਵਿਧੀ, ਨੀਂਦ ਤੇ ਤਣਾਅ ਬਲੱਡ ਸ਼ੂਗਰ ਨੂੰ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਤੇ ਕਿੱਥੇ ਬਦਲਾਅ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਡਾਇਬਟੀਜ਼ ’ਚ ਨਿਯਮਿਤ ਦਵਾਈ ਲੈਣ ਜਿੰਨਾ ਹੀ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖਣਾ ਤੇ ਬਲੱਡ ਸ਼ੂਗਰ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰਨਾ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਕੁਝ ਗੱਲਾਂ ਦਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖੋ।
ਖਾਣ-ਪੀਣ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਰਹੋ ਸਾਵਧਾਨ
ਬਲੱਡ ਸ਼ੂਗਰ ’ਚ ਉਤਾਰ-ਚੜ੍ਹਾਅ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਸਾਡਾ ਭੋਜਨ ਹੈ। ਖਾਣੇ ਦੀ ਮਾਤਰਾ, ਉਸ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਤੇ ਖਾਣਿਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਦਾ ਅੰਤਰਾਲ—ਇਹ ਤਿੰਨੇ ਹੀ ਬਲੱਡ ਗਲੂਕੋਜ਼ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਾਤਰਾ ’ਚ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਪਚਣ ਵਾਲੇ ਜਾਂ ਰਿਫਾਈਂਡ ਕਾਰਬੋਹਾਈਡ੍ਰੇਟ ਲੈਣ ਨਾਲ ਖਾਣੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਲੱਡ ਸ਼ੂਗਰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵੱਧ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਉੱਥੇ ਹੀ, ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਖਾਣਾ ਟਾਲਣਾ ਜਾਂ ਲੋੜੀਂਦਾ ਭੋਜਨ ਨਾ ਲੈਣਾ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਇਨਸੁਲਿਨ ਜਾਂ ਕੁਝ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਦਵਾਈਆਂ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ’ਚ, ਬਲੱਡ ਸ਼ੂਗਰ ਦੇ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹੋਣ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਵਧਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਬਲੱਡ ਸ਼ੂਗਰ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ’ਚ ਰੱਖਣ ਲਈ ਸੰਤੁਲਿਤ ਖੁਰਾਕ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਭੋਜਨ ’ਚ ਉਚਿਤ ਮਾਤਰਾ ’ਚ ਕਾਰਬੋਹਾਈਡ੍ਰੇਟ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਸਾਬਤ ਅਨਾਜ ਤੇ ਹੋਰ ਵੱਧ ਫਾਈਬਰ ਵਾਲੇ ਸਰੋਤਾਂ ਤੋਂ ਮਿਲਣ ਵਾਲੇ ਕੰਪਲੈਕਸ ਕਾਰਬੋਹਾਈਡ੍ਰੇਟ, ਲੋੜੀਂਦਾ ਪ੍ਰੋਟੀਨ, ਫਾਈਬਰ ਤੇ ਸਿਹਤਮੰਦ ਚਰਬੀ ਦਾ ਸੰਤੁਲਿਤ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਖਾਣੇ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਾਂਝਾ ਰੱਖਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਭੋਜਨ ਦੀ ਮਾਤਰਾ, ਗੁਣਵੱਤਾ ਤੇ ਪੂਰੇ ਦਿਨ ਦੇ ਬਲੱਡ ਸ਼ੂਗਰ ਪੈਟਰਨ ’ਤੇ ਧਿਆਨ ਦੇਣਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ।
ਦਵਾਈਆਂ ਤੇ ਇਨਸੁਲਿਨ ਦਾ ਰੱਖੋ ਧਿਆਨ
ਬਿਨਾਂ ਰੀਡਿੰਗ ’ਤੇ ਧਿਆਨ ਦਿੱਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਇਨਸੁਲਿਨ ਦੀ ਖੁਰਾਕ ’ਚ ਬਦਲਾਅ ਕਰਨਾ ਹਾਈਪੋਗਲਾਈਸੀਮੀਆ ਜਾਂ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਬਲੱਡ ਸ਼ੂਗਰ (ਹਾਈਪਰਗਲਾਈਸੀਮੀਆ) ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਇਨਸੁਲਿਨ ਦੀ ਖੁਰਾਕ ’ਚ ਬਦਲਾਅ ਬਲੱਡ ਗਲੂਕੋਜ਼ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ’ਚ ਰੱਖ ਕੇ ਹੀ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਗੰਭੀਰ ਹਾਈਪੋਗਲਾਈਸੀਮੀਆ ਡਰਾਉਣਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਅਜਿਹੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਲਈ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਲੱਛਣਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਤੇ ਇਲਾਜ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹੋਣਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਸਿਰਫ਼ ਇਨਸੁਲਿਨ ਦੀ ਖੁਰਾਕ ਹੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਨਸੁਲਿਨ ਲਗਾਉਣ ਦੀ ਸਹੀ ਤਕਨੀਕ, ਇੰਜੈਕਸ਼ਨ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਨੂੰ ਬਦਲਦੇ ਰਹਿਣਾ ਤੇ ਇਨਸੁਲਿਨ ਨੂੰ ਢੁੱਕਵੇਂ ਤਾਪਮਾਨ ’ਤੇ ਰੱਖਣਾ ਵੀ ਬਹੁਤ ਮਾਇਨੇ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।
ਬਲੱਡ ਸ਼ੂਗਰ ਵਧਣ ਜਾਂ ਘਟਣ ’ਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਿਰਫ਼ ਇਨਸੁਲਿਨ ਦੀ ਖੁਰਾਕ ਵਧਾਉਣਾ ਜਾਂ ਘਟਾਉਣਾ ਹੀ ਹੱਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਇਨਸੁਲਿਨ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਡਾਇਬਟੀਜ਼ ਦੇ ਇਲਾਜ ਲਈ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦਵਾਈਆਂ ਵੀ ਕਈ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ’ਚ ਸ਼ੂਗਰ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਨ ’ਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਕੁਝ ਦਵਾਈਆਂ ਇਨਸੁਲਿਨ ਦੇ ਸਿਕ੍ਰੀਸ਼ਨ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਕੁਝ ਖਾਣੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਧਣ ਵਾਲੀ ਸ਼ੂਗਰ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ’ਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਤੇ ਕੁਝ ਪਿਸ਼ਾਬ ਰਾਹੀਂ ਸ਼ੂਗਰ ਨੂੰ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣ ’ਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਬਲੱਡ ਸ਼ੂਗਰ ਦੀ ਨਿਰੰਤਰ ਜਾਂਚ ਸਾਨੂੰ ਦਵਾਈਆਂ ’ਚ ਬਦਲਾਅ ਦੀ ਲੋੜ ਬਾਰੇ ਵੀ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਸੁਚੇਤ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਤਣਾਅ ਦਾ ਵੀ ਬਲੱਡ ਸ਼ੂਗਰ ’ਤੇ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਅਸਰ
ਜਦੋਂ ਸਰੀਰ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤਣਾਅ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ’ਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਕਾਰਟਿਸੋਲ ਤੇ ਐਡ੍ਰੇਨਾਲਿਨ ਵਰਗੇ ਹਾਰਮੋਨ ਦਾ ਪੱਧਰ ਵੱਧ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ’ਚ ਗਲੂਕੋਜ਼ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ ਤੇ ਰਿਲੀਜ਼ ਵਧ ਸਕਦਾ ਹੈ ਤੇ ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ’ਚ ਬਲੱਡ ਸ਼ੂਗਰ ਅਚਾਨਕ ਵੱਧ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਜੇਕਰ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਬਦਲਾਅ ਦੇ ਬਲੱਡ ਸ਼ੂਗਰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਵੱਧ ਰਹੀ ਹੈ ਤਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਤੇ ਦਵਾਈਆਂ ’ਤੇ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਤਣਾਅ ਦੇ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਵੀ ਧਿਆਨ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਨੀਂਦ ਖ਼ਰਾਬ ਹੈ ਤਾਂ ਵੀ ਵੱਧ ਸਕਦੀ ਹੈ ਸਮੱਸਿਆ
ਲੋੜੀਂਦੀ ਤੇ ਚੰਗੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਾਲੀ ਨੀਂਦ ਵੀ ਡਾਇਬਟੀਜ਼ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਦਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਨੀਂਦ ਦੀ ਕਮੀ ਸਰੀਰ ਦੇ ਤਣਾਅ ਤੇ ਭੁੱਖ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹਾਰਮੋਨਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ’ਚ ਭੁੱਖ ਵੱਧ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਬਿਨਾਂ ਲੋੜ ਦੇ ਕੁਝ ਖਾਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਤੇ ਸਰੀਰਕ ਗਤੀਵਿਧੀ ਵੀ ਘੱਟ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਅਸਿੱਧੇ ਤੌਰ ’ਤੇ ਬਲੱਡ ਸ਼ੂਗਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦੀ ਨੀਂਦ ਨੂੰ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੀ ਰੁਟੀਨ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣਾਉਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਨਿਯਮਿਤ ਮਾਨੀਟਰਿੰਗ ਹੈ ਬੇਹੱਦ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ
ਡਾਇਬਟੀਜ਼ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਨ ਲਈ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ-ਦੋ ਬਲੱਡ ਸ਼ੂਗਰ ਰੀਡਿੰਗ ਦੇਖਣਾ ਕਾਫ਼ੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਬਣਨ ਵਾਲੇ ਪੈਟਰਨ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ—ਕਿਸ ਸਮੇਂ ਸ਼ੂਗਰ ਵੱਧਦੀ ਹੈ, ਕਦੋਂ ਘੱਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਖਾਣਾ, ਕਸਰਤ, ਤਣਾਅ, ਨੀਂਦ ਜਾਂ ਦਵਾਈ ਦਾ ਇਸ ’ਤੇ ਕੀ ਅਸਰ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਆਪਣੀਆਂ ਬਲੱਡ ਸ਼ੂਗਰ ਰੀਡਿੰਗਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ’ਤੇ ਭੋਜਨ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਤੇ ਗੁਣਵੱਤਾ ’ਤੇ ਧਿਆਨ ਦਿਓ, ਨਿਯਮਿਤ ਸਰੀਰਕ ਗਤੀਵਿਧੀ ਕਰੋ, ਲੋੜੀਂਦੀ ਨੀਂਦ ਲਓ ਤੇ ਤਣਾਅ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਕੇ ਇਸਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਅਪਣਾਓ। ਯਾਦ ਰੱਖੋ, ਬਲੱਡ ਸ਼ੂਗਰ ’ਚ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਉਤਾਰ-ਚੜ੍ਹਾਅ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਸਮੱਸਿਆ ਵਜੋਂ ਦੇਖਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਇਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਦੇ ਕਾਰਨ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਨਿਯਮਿਤ ਮਾਨੀਟਰਿੰਗ ਸਾਨੂੰ ਸਮੱਸਿਆ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਨ, ਇਸ ਦੇ ਕਾਰਨ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਤੇ ਸਹੀ ਸਮੇਂ ’ਤੇ ਸਹੀ ਕਦਮ ਚੁੱਕਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।