- ਸ਼ਹਿਰ ਚੁਣੋ
- ਈ-ਪੇਪਰ
- ਵੈੱਬ ਸਟੋਰੀਜ਼
- ਸ਼ਹਿਰ ਚੁਣੋ
- ਈ-ਪੇਪਰ
- ਵੈੱਬ ਸਟੋਰੀਜ਼
ਸਿਰਫ਼ ਪਿਆਸ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਤੁਹਾਡੇ 'ਦਿਲ' ਨੂੰ ਵੀ ਸੁਕਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਪਾਣੀ ਦੀ ਘਾਟ! ਮਾਹਰਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿਵੇਂ ਚੁੱਪ-ਚਾਪ ਹਮਲਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਡੀਹਾਈਡ੍ਰੇਸ਼ਨ
ਗਰਮ ਅਤੇ ਹੁੰਮਸ ਵਾਲੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਪਸੀਨਾ ਲੋੜ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਪਸੀਨਾ ਸਾਡੇ ਸਰੀਰ ਦਾ ਖੁਦ ਨੂੰ ਠੰਡਾ ਰੱਖਣ ਦਾ ਇੱਕ ਤਰੀਕਾ ਹੈ ਪਰ ਬਿਨਾਂ ਹਾਈਡ੍ਰੇਸ਼ਨ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪਸੀਨਾ ਆਉਣ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ’ਚ ਪਾਣੀ ਦੀ ਘਾਟ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਸਿਰਫ਼ ਸਰੀਰ ’ਚ ਪਾਣੀ ਦੀ ਘਾਟ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਸਗੋਂ ਥਕਾਵਟ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਦਿਲ 'ਤੇ ਵੀ ਬੁਰਾ ਅਸਰ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਆਓ ਇੰਟਰਵੈਨਸ਼ਨਲ ਕਾਰਡੀਓਲੋਜੀ, ਯਥਾਰਥ ਸੁਪਰ ਸਪੈਸ਼ਲਿਟੀ ਹਸਪਤਾਲ ਆਗਰਾ ਦੇ ਸਲਾਹਕਾਰ ਡਾ. ਨੀਰਜ ਕੁਮਾਰ ਤੋਂ ਇਸ ਬਾਰੇ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ।
Posted By Anuradha Bains
Publish Date: Thu, 23 Jul 2026 12:15 PM (IST)
Updated Date: Thu, 23 Jul 2026 12:19 PM (IST)
ਲਾਈਫਸਟਾਈਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ। ਗਰਮ ਅਤੇ ਹੁੰਮਸ ਵਾਲੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਪਸੀਨਾ ਲੋੜ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਪਸੀਨਾ ਸਾਡੇ ਸਰੀਰ ਦਾ ਖੁਦ ਨੂੰ ਠੰਡਾ ਰੱਖਣ ਦਾ ਇੱਕ ਤਰੀਕਾ ਹੈ ਪਰ ਬਿਨਾਂ ਹਾਈਡ੍ਰੇਸ਼ਨ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪਸੀਨਾ ਆਉਣ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ’ਚ ਪਾਣੀ ਦੀ ਘਾਟ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਸਿਰਫ਼ ਸਰੀਰ ’ਚ ਪਾਣੀ ਦੀ ਘਾਟ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਸਗੋਂ ਥਕਾਵਟ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਦਿਲ 'ਤੇ ਵੀ ਬੁਰਾ ਅਸਰ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਆਓ ਇੰਟਰਵੈਨਸ਼ਨਲ ਕਾਰਡੀਓਲੋਜੀ, ਯਥਾਰਥ ਸੁਪਰ ਸਪੈਸ਼ਲਿਟੀ ਹਸਪਤਾਲ ਆਗਰਾ ਦੇ ਸਲਾਹਕਾਰ ਡਾ. ਨੀਰਜ ਕੁਮਾਰ ਤੋਂ ਇਸ ਬਾਰੇ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ।
ਡੀਹਾਈਡ੍ਰੇਸ਼ਨ ਦੇ ਨੁਕਸਾਨ
ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਅਜਿਹਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਡੀਹਾਈਡ੍ਰੇਸ਼ਨ ਨਾਲ ਸਿਰਫ਼ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦੀ ਘਾਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਧੂਰੀ ਹੈ। ਆਓ ਮਾਹਰਾਂ ਤੋਂ ਜਾਣੀਏ ਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਹੋਰ ਕੀ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ:
ਜ਼ਰੂਰੀ ਮਿਨਰਲਜ਼ ਦੀ ਘਾਟ
ਜਦੋਂ ਪਸੀਨਾ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਸ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚੋਂ ਪਾਣੀ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਖਾਸ ਪੋਸ਼ਕ ਤੱਤ ਜਿਵੇਂ- ਸੋਡੀਅਮ ਅਤੇ ਪੋਟਾਸ਼ੀਅਮ ਵੀ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਪੋਸ਼ਕ ਤੱਤ ਦਿਲ ਦੀ ਧੜਕਣ ਨੂੰ ਨਿਯਮਿਤ ਰੱਖਣ, ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਨਸਾਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਠੀਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾਣੀ ਨਾ ਪੀਣ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚੋਂ ਇਹ ਮਿਨਰਲਜ਼ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਦਿਲ ਨੂੰ ਪੂਰੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਖੂਨ ਪੰਪ ਕਰਨ ਲਈ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਿਹਨਤ ਕਰਨੀ ਪਵੇਗੀ।
ਘੱਟ ਬਲੱਡ ਸਰਕੂਲੇਸ਼ਨ
ਡੀਹਾਈਡ੍ਰੇਸ਼ਨ ਦਾ ਦੂਜਾ ਅਸਰ ਬਲੱਡ ਸਰਕੂਲੇਸ਼ਨ (ਖੂਨ ਦੇ ਦੌਰੇ) 'ਤੇ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਖੂਨ ਠੀਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੰਪ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਤਾਂ ਸਰੀਰ ਦੇ ਬਾਕੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹਿੱਸਿਆਂ ਤੱਕ ਆਕਸੀਜਨ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ, ਦਿਲ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਖੂਨ ਪੰਪ ਕਰਨ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਦਿਲ ਦੀ ਧੜਕਣ ਵਧਣ ਲੱਗਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਥਿਤੀ ਹੀਟਸਟ੍ਰੋਕ ਅਤੇ ਗਰਮੀ ਨਾਲ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਥਕਾਵਟ ਨੂੰ ਵਧਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਵੀ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ, ਬੱਚਿਆਂ, ਦਿਲ ਦੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਅਤੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਬਾਹਰ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਖਤਰਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਗੰਭੀਰ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦਾ ਖਤਰਾ ਵਧੇ
ਜ਼ਿਆਦਾ ਪਿਆਸ ਲੱਗਣਾ, ਮੂੰਹ ਦਾ ਸੁੱਕਣਾ, ਪਿਸ਼ਾਬ ਦਾ ਗੂੜ੍ਹਾ ਪੀਲਾ ਰੰਗ, ਸਿਰ ਦਰਦ, ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਖਿੱਚ, ਥਕਾਵਟ ਅਤੇ ਦਿਲ ਦੀ ਧੜਕਣ ਦਾ ਵਧਣਾ ਡੀਹਾਈਡ੍ਰੇਸ਼ਨ ਦੇ ਕੁਝ ਆਮ ਸੰਕੇਤ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਇਹਨਾਂ ਲੱਛਣਾਂ ਨੂੰ ਅਣਦੇਖਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਇਸ ਨਾਲ ਗੰਭੀਰ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦਾ ਖਤਰਾ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਡੀਹਾਈਡ੍ਰੇਸ਼ਨ ਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਬਚੀਏ?
ਸਰੀਰ ’ਚ ਪਾਣੀ ਦੀ ਘਾਟ ਤੋਂ ਬਚਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਜਦੋਂ ਪਿਆਸ ਨਾ ਵੀ ਲੱਗੀ ਹੋਵੇ, ਉਦੋਂ ਵੀ ਪਾਣੀ ਪੀਂਦੇ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਅਜਿਹਾ ਕੋਈ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹੋ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪਸੀਨਾ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਫਿਰ ਐਕਸਰਸਾਈਜ਼ ਕਰਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਓਰਲ ਰੀਹਾਈਡ੍ਰੇਸ਼ਨ ਸਲੂਸ਼ਨ (ORS) ਅਤੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਲਾਈਟ ਡ੍ਰਿੰਕ ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਪੀਂਦੇ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਹਲਕੇ ਕੱਪੜੇ ਪਾਓ ਅਤੇ ਦੁਪਹਿਰ ਵੇਲੇ ਧੁੱਪ ਦੇ ਸਿੱਧੇ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਤੋਂ ਬਚੋ।
ਖਾਣੇ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰੋ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦੀ ਚੰਗੀ ਮਾਤਰਾ ਹੋਵੇ, ਜਿਵੇਂ- ਤਰਬੂਜ਼, ਖੀਰਾ ਅਤੇ ਸੰਤਰੇ।