ਸਿਰਫ਼ ਆਸਥਾ ਨਹੀਂ, ਵਿਗਿਆਨ ਵੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਸਾਵਣ ’ਚ ਮਾਸ-ਮੱਛੀ ਤੋਂ ਪਰਹੇਜ਼ ਦੀ ਸਲਾਹ, ਸਮਝੋ ਅਸਲ ਵਜ੍ਹਾ
ਅਕਸਰ ਅਸੀਂ ਇਸ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਆਸਥਾ ਅਤੇ ਧਰਮ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ ਦੇਖਦੇ ਹਾਂ ਪਰ ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ ਕਿ ਇਸ ਨਿਯਮ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਡੂੰਘਾ ਵਿਗਿਆਨ ਵੀ ਛੁਪਿਆ ਹੈ? ਆਓ ਜਾਣੀਏ ਉਹ ਵਿਗਿਆਨਕ ਕਾਰਨ, ਜੋ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਾਵਣ ਦੌਰਾਨ ਸ਼ਾਕਾਹਾਰੀ ਹੋਣਾ ਤੁਹਾਡੀ ਸਿਹਤ ਲਈ ਕਿੰਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
Publish Date: Tue, 25 Aug 2026 03:25 PM (IST)
Updated Date: Tue, 25 Aug 2026 03:28 PM (IST)
ਲਾਈਫਸਟਾਈਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ। ਭਾਰਤ ’ਚ ਸਾਵਣ ਦਾ ਮਹੀਨਾ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਪ੍ਰਤੀ ਸ਼ਰਧਾ, ਭਾਰੀ ਬਾਰਿਸ਼ ਅਤੇ ਹਰਿਆਲੀ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਲੋਕ ਮਾਸ, ਮੱਛੀ ਅਤੇ ਸ਼ਰਾਬ ਤੋਂ ਪਰਹੇਜ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਅਕਸਰ ਅਸੀਂ ਇਸ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਆਸਥਾ ਅਤੇ ਧਰਮ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ ਦੇਖਦੇ ਹਾਂ ਪਰ ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ ਕਿ ਇਸ ਨਿਯਮ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਡੂੰਘਾ ਵਿਗਿਆਨ ਵੀ ਛੁਪਿਆ ਹੈ? ਆਓ ਜਾਣੀਏ ਉਹ ਵਿਗਿਆਨਕ ਕਾਰਨ, ਜੋ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਾਵਣ ਦੌਰਾਨ ਸ਼ਾਕਾਹਾਰੀ ਹੋਣਾ ਤੁਹਾਡੀ ਸਿਹਤ ਲਈ ਕਿੰਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਹੌਲੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਸਾਡਾ ਪਾਚਨ ਤੰਤਰ
ਬਰਸਾਤ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਘੱਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਨਮੀ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਆਯੁਰਵੇਦ ਦੋਵੇਂ ਇਹ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਸ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਸਾਡੇ ਸਰੀਰ ਦਾ ਮੈਟਾਬੋਲਿਜ਼ਮ ਯਾਨੀ ਪਾਚਨ ਤੰਤਰ ਹੌਲੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਾਸ ਅਤੇ ਮੱਛੀ ਭਾਰੀ ਭੋਜਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਜ਼ਮ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਊਰਜਾ ਅਤੇ ਸਮਾਂ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਕਮਜ਼ੋਰ ਪਾਚਨ ਦੌਰਾਨ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖਾਣ ਨਾਲ ਪੇਟ ਦਰਦ, ਗੈਸ, ਬਦਹਜ਼ਮੀ ਅਤੇ ਡਾਇਰੀਆ ਵਰਗੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਹੋਣ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਫੈਲਦੇ ਹਨ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਅਤੇ ਉੱਲੀ
ਮੌਨਸੂਨ ਦਾ ਮੌਸਮ ਕੀੜੇ-ਮਕੌੜਿਆਂ, ਉੱਲੀ ਅਤੇ ਖਤਰਨਾਕ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਦੇ ਵਧਣ-ਫੁੱਲਣ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸਮਾਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਨਮੀ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਇਸ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਮਾਸ ਜਲਦੀ ਖਰਾਬ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੱਚਾ ਜਾਂ ਮਾੜੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਕਾਇਆ ਹੋਇਆ ਮਾਸ ਖਾਣ ਨਾਲ ਭੋਜਨ ਦੇ ਜ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਗੰਭੀਰ ਲਾਗਾਂ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਵੱਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮੱਛੀਆਂ ਦਾ ਬ੍ਰੀਡਿੰਗ ਸੀਜ਼ਨ
ਬਰਸਾਤ ਦਾ ਮੌਸਮ ਜਲ-ਜੀਵਾਂ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਮੱਛੀਆਂ ਦੇ ਅੰਡੇ ਦੇਣ ਯਾਨੀ ਪ੍ਰਜਣਨ ਦਾ ਸਮਾਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਨਜ਼ਰੀਏ ਤੋਂ, ਇਸ ਸਮੇਂ ਮੱਛੀਆਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਾਰਮੋਨਲ ਬਦਲਾਅ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਅਜਿਹੀਆਂ ਮੱਛੀਆਂ ਦਾ ਸੇਵਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਇਨਸਾਨਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨੁਕਸਾਨਦੇਹ ਤੱਤ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਕੁਦਰਤ ਦੇ ਸੰਤੁਲਨ ਨੂੰ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਲਈ ਵੀ ਗਰਭਵਤੀ ਮੱਛੀਆਂ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕਰਨਾ ਸਹੀ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ।
ਆਯੁਰਵੇਦ ਦਾ ਸਾਤਵਿਕ ਨਿਯਮ
ਆਯੁਰਵੇਦ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਮੌਨਸੂਨ ਵਿੱਚ ਸਰੀਰ ਦੇ 'ਵਾਤ' ਅਤੇ 'ਪਿੱਤ' ਦੋਸ਼ ਅਸੰਤੁਲਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਾਡੀ ਰੋਗ ਪ੍ਰਤੀਰੋਧਕ ਸ਼ਕਤੀ (ਇਮਿਊਨਿਟੀ) ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਸਾਵਣ ਦੇ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਸਾਤਵਿਕ ਭੋਜਨ ਕਰਨ ਅਤੇ ਵਰਤ ਰੱਖਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਅੰਦਰੋਂ ਡੀਟੌਕਸ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਬਚਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਲਈ, ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਹੇ ਕਿ ਸਾਵਣ ਵਿੱਚ ਨਾਨ-ਵੈੱਜ ਛੱਡਣਾ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਅੰਧਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੈ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਦਾ ਇਹ ਵਿਗਿਆਨ ਦੱਸ ਸਕਦੇ ਹੋ।