- ਸ਼ਹਿਰ ਚੁਣੋ
- ਈ-ਪੇਪਰ
- ਵੈੱਬ ਸਟੋਰੀਜ਼
- ਸ਼ਹਿਰ ਚੁਣੋ
- ਈ-ਪੇਪਰ
- ਵੈੱਬ ਸਟੋਰੀਜ਼
ਨਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਬੀਟ, ਨਾ ਭਾਰੀ ਮਿਊਜ਼ਿਕ... ਆਪਣੇ ਸ਼ਰਾਰਤੀ ਬੋਲਾਂ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ ਇਹ ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕਗੀਤ, ਅੱਜ ਵੀ ਲੁੱਟ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਮਹਿਫ਼ਿਲ
ਇਹ ਗਾਣਾ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਅਮੀਰ ਸੰਗੀਤ ਪਰੰਪਰਾ 'ਚ ਰਚਿਆ ਗਿਆ ਇੱਕ ਬੇਹੱਦ ਪੁਰਾਣਾ ਅਤੇ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਲੋਕਗੀਤ ਹੈ। ਇਸ ਗਾਣੇ 'ਚ 'ਲੌਂਗ' ਦਾ ਮਤਲਬ ਰਸੋਈ ਦਾ ਕੋਈ ਮਸਾਲਾ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਔਰਤਾਂ ਦੁਆਰਾ ਨੱਕ 'ਚ ਪਾਉਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਗਹਿਣਾ ਹੈ
Posted By alisha
Publish Date: Thu, 17 Sep 2026 03:10 PM (IST)
Updated Date: Thu, 17 Sep 2026 03:17 PM (IST)
ਲਾਈਫ਼ਸਟਾਈਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ : "ਪਿੱਛੇ-ਪਿੱਛੇ ਆਉਂਦਾ ਮੇਰੀ ਚਾਲ ਵੇਂਹਦਾ ਆਈਂ..." ਦੇ ਬੋਲ ਕੰਨਾਂ 'ਚ ਪੈਂਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਮਹਿਫ਼ਿਲ 'ਚ ਚੁੱਪਚਾਪ ਬੈਠੇ ਸ਼ਰਮੀਲੇ ਲੋਕ ਵੀ ਖ਼ੁਦ ਨੂੰ ਰੋਕ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦੇ ਅਤੇ ਸਿੱਧਾ ਡਾਂਸ ਫ਼ਲੋਰ 'ਤੇ ਭੰਗੜਾ ਪਾਉਂਦੇ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।
ਜੀ ਹਾਂ, ਤੁਸੀਂ ਬਿਲਕੁਲ ਸਹੀ ਪਛਾਣਿਆ। ਅਸੀਂ ਗੱਲ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ ਉਸੇ ਸਦਾਬਹਾਰ ਪੰਜਾਬੀ ਐਂਥਮ 'ਮੇਰਾ ਲੌਂਗ ਗਵਾਚਾ' ਦੀ। ਕੀ ਥਿਰਕਦੇ ਕਦਮਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਤੁਹਾਡੇ ਮਨ 'ਚ ਕਦੇ ਇਹ ਸਵਾਲ ਆਇਆ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਨੱਕ ਦੀ ਲੌਂਗ ਦੇ ਗੁਆਚ ਜਾਣ ਦੀ ਗੱਲ 'ਚ ਅਜਿਹਾ ਕਿਹੜਾ ਜਾਦੂ ਛੁਪਿਆ ਹੈ?
ਆਖ਼ਰ ਇਸ ਗਾਣੇ ਦੇ ਬੋਲਾਂ ਦਾ ਅਸਲੀ ਮਤਲਬ ਕੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਵਿਆਹਾਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਕਲੱਬਾਂ ਤੱਕ ਧੁਮੱਛਰ ਪਾ ਰੱਖੀ ਹੈ? ਆਓ, ਇਸ ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕਗੀਤ ਦੇ ਅਸਲੀ ਮਾਇਨੇ ਨੂੰ ਨੇੜਿਓਂ ਸਮਝਦੇ ਹਾਂ।
ਕੀਮਤੀ 'ਲੌਂਗ' ਗੁਆਚਣ 'ਤੇ ਪ੍ਰੇਮੀ ਤੋਂ ਰੁੱਸ ਗਈ ਮੁਟਿਆਰ
ਇਹ ਗਾਣਾ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਅਮੀਰ ਸੰਗੀਤ ਪਰੰਪਰਾ 'ਚ ਰਚਿਆ ਗਿਆ ਇੱਕ ਬੇਹੱਦ ਪੁਰਾਣਾ ਅਤੇ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਲੋਕਗੀਤ ਹੈ। ਇਸ ਗਾਣੇ 'ਚ 'ਲੌਂਗ' ਦਾ ਮਤਲਬ ਰਸੋਈ ਦਾ ਕੋਈ ਮਸਾਲਾ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਔਰਤਾਂ ਦੁਆਰਾ ਨੱਕ 'ਚ ਪਾਉਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਗਹਿਣਾ ਹੈ ਅਤੇ 'ਗਵਾਚਾ' ਦਾ ਅਰਥ 'ਗੁਆਚ ਜਾਣਾ' ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਕੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਇਹ ਗੀਤ ਇੱਕ ਮੁਟਿਆਰ, ਯਾਨੀ ਜਵਾਨ ਲੜਕੀ ਬਾਰੇ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਨੱਕ ਦਾ ਕੀਮਤੀ ਲੌਂਗ ਕਿਤੇ ਡਿੱਗ ਕੇ ਗੁਆਚ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੇਮੀ ਨਾਲ ਨਖ਼ਰੇ ਦਿਖਾਉਂਦੀ ਹੋਈ ਅਤੇ ਮਿੱਠੀ ਨੋਕ-ਝੋਕ ਕਰਦੀ ਹੋਈ ਉਸ ਨੂੰ ਲੱਭਣ ਲਈ ਕਹਿ ਰਹੀ ਹੈ।
ਪ੍ਰੇਮੀ ਦਾ ਧਿਆਨ ਖਿੱਚਣ ਦਾ ਖ਼ੂਬਸੂਰਤ ਤਰੀਕਾ
ਇਸ ਲੋਕਗੀਤ ਦੇ ਬੋਲ ਭਾਵੇਂ ਬਹੁਤ ਸੌਖੇ ਲਗਦੇ ਹੋਣ ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਮਾਸੂਮੀਅਤ ਦੇ ਜਜ਼ਬਾਤ ਬਹੁਤ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਨਾਲ ਛੁਪੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਇਸ ਗਾਣੇ ਦੀ ਇੱਕ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸਤਰ ਹੈ:
"ਪਿੱਛੇ-ਪਿੱਛੇ ਆਉਂਦਾ ਮੇਰੀ ਚਾਲ ਵੇਂਹਦਾ ਆਈਂ, ਚੀਰੇ ਵਾਲਿਆ ਵੇਖਦਾ ਆਈਂ ਵੇ ਮੇਰਾ ਲੌਂਗ ਗਵਾਚਾ।"
ਇਨ੍ਹਾਂ ਲਾਈਨਾਂ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ, "ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਪਿੱਛੇ-ਪਿੱਛੇ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈਂ ਅਤੇ ਮੇਰੀ ਚਾਲ ਤੱਕ ਰਿਹਾ ਹੈਂ, ਓ ਪੱਗ ਵਾਲੇ! ਜ਼ਰਾ ਹੇਠਾਂ ਵੀ ਦੇਖਦਾ ਆਵੀਂ, ਕਿਤੇ ਮੇਰਾ ਗੁਆਚਿਆ ਹੋਇਆ ਲੌਂਗ ਮਿਲ ਜਾਵੇ।" ਇੱਥੇ ਲੌਂਗ ਦਾ ਗੁਆਚਣਾ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਬਹਾਨਾ ਹੈ, ਅਸਲ 'ਚ ਇਹ ਪ੍ਰੇਮੀ ਜੋੜੇ ਵਿਚਕਾਰ ਦੀ ਇੱਕ ਖੱਟੀ-ਮਿੱਠੀ ਨੋਕ-ਝੋਕ ਅਤੇ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਦਾ ਧਿਆਨ ਆਪਣੀ ਰਾਹ ਖਿੱਚਣ ਦਾ ਪਿਆਰਾ ਤਰੀਕਾ ਹੈ।
ਹਰ ਦਿਲ 'ਚ ਉਮੰਗ ਭਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਇਹ ਲੋਕਗੀਤ
ਇਸ ਗਾਣੇ ਦੀ ਧੁਨ ਇੰਨੀ ਸਾਧਾਰਨ ਅਤੇ ਸ਼ਬਦ ਇੰਨੇ ਮਨਮੋਹਕ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਤੁਰੰਤ ਜ਼ੁਬਾਨ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਖ਼ਾਸੀਅਤ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਖੇਤਾਂ ਅਤੇ ਵਿਹੜਿਆਂ 'ਚੋਂ ਕੱਢ ਕੇ ਵੱਡੇ-ਵੱਡੇ ਜਸ਼ਨਾਂ ਅਤੇ ਵਿਆਹਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾ ਦਿੱਤਾ।
ਜਦੋਂ ਵੀ ਭੰਗੜਾ ਜਾਂ ਗਿੱਧਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ ਗਾਣਾ ਉਸ 'ਚ ਇੱਕ ਵੱਖਰੀ ਹੀ ਜਾਨ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਗੀਤ ਸਿਰਫ਼ ਮਨੋਰੰਜਨ ਲਈ ਨਹੀਂ ਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਪਿਆਰ, ਜਵਾਨੀ ਦੀ ਉਮੰਗ ਅਤੇ ਉਤਸਵ ਦੇ ਉੱਲਾਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਾਲ ਬਿਆਨ ਕਰਨ ਦਾ ਵੀ ਇੱਕ ਜ਼ਰੀਆ ਬਣ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।
ਅੱਜ ਪਬ ਤੇ ਪਾਰਟੀਆਂ 'ਚ ਮਚਾ ਰਿਹੈ ਧਮਾਲ
ਇੱਕ ਵਕਤ ਸੀ ਜਦੋਂ ਇਹ ਗੀਤ ਸਿਰਫ਼ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲੋਕ ਸੰਗੀਤ ਤੱਕ ਹੀ ਸੀਮਤ ਸੀ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸ ਦੇਈਏ ਕਿ ਇਸ ਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 1965 'ਚ ਦਿੱਗਜ ਗਾਇਕਾ ਸੁਰਿੰਦਰ ਕੌਰ ਅਤੇ ਮੁਹੰਮਦ ਸਾਦਿਕ ਨੇ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਬਾਅਦ 'ਚ 80 ਦੇ ਦਹਾਕੇ 'ਚ ਮਸ਼ਹੂਰ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਗਾਇਕਾ ਮੁਸੱਰਤ ਨਜ਼ੀਰ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਆਵਾਜ਼ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਇਹ ਗਾਣਾ ਰਾਤੋ-ਰਾਤ ਅਮਰ ਹੋ ਗਿਆ।
ਅੱਜ ਦੇ ਦੌਰ 'ਚ ਇਹ ਵੱਡੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦੇ ਮਹਿੰਗੇ ਪਬ ਅਤੇ ਡਾਂਸ ਫ਼ਲੋਰ 'ਤੇ ਵੀ ਜਮ ਕੇ ਵੱਜਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ ਵਿਚਕਾਰ ਲੋਕਪ੍ਰਿਆ ਬਣਾਉਣ 'ਚ ਮਾਡਰਨ ਡੀਜੇ ਦਾ ਵੱਡਾ ਹੱਥ ਰਿਹਾ ਹੈ। 'ਨਿਊਕਲੀਆ' ਅਤੇ 'ਬਾਲੀ ਸੱਗੂ' ਵਰਗੇ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਨੇ ਜਦੋਂ ਇਸ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਮਾਡਰਨ ਟੱਚ ਦਿੱਤਾ ਤਾਂ ਇਹ ਗਾਣਾ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੀਆਂ ਪਾਰਟੀਆਂ ਅਤੇ ਕਲੱਬਾਂ ਦੀ ਸ਼ਾਨ ਬਣ ਗਿਆ ਅਤੇ ਅੱਜ ਵੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਉਸੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਨਚਾਉਂਦਾ ਹੈ।