ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ’ਚ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਤੇ ਬੋਲਣ ’ਚ ਦਿੱਕਤ... ਜਾਣੋ ਬੱਚਿਆਂ ’ਚ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ‘ਸੇਰੇਬ੍ਰਲ ਪਾਲਸੀ’ ਦੇ ਲੱਛਣ ਸੇਰੇਬ੍ਰਲ ਪਾਲਸੀ ਇੱਕ ਨਿਊਰੋਲੌਜੀਕਲ ਡਿਸਆਰਡਰ ਹੈ, ਜੋ ਦਿਮਾਗ ਦੇ ਅਸਧਾਰਨ ਵਿਕਾਸ ਜਾਂ ਦਿਮਾਗ ਨੂੰ ਲੱਗੀ ਸੱਟ ਕਾਰਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ’ਚ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਤੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਹਿਲਜੁਲ ’ਚ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ।
Publish Date: Tue, 06 Oct 2026 12:39 PM (IST)
Updated Date: Tue, 06 Oct 2026 12:41 PM (IST)
ਲਾਈਫਸਟਾਈਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ। ਸੇਰੇਬ੍ਰਲ ਪਾਲਸੀ ਨਿਊਰੋਲੌਜੀਕਲ ਡਿਸਆਰਡਰਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸਮੂਹ ਹੈ, ਜੋ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ’ਚ ਲੱਖਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਮੱਸਿਆ ਉਦੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਬੱਚੇ ਦੇ ਦਿਮਾਗ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਅਸਧਾਰਨ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਜਨਮ ਦੇ ਸਮੇਂ ਜਾਂ ਜਨਮ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦਿਮਾਗ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੱਟ ਲੱਗ ਜਾਵੇ।
ਦਰਅਸਲ, ਇਸ ਸਥਿਤੀ ’ਚ ਦਿਮਾਗ ਨੂੰ ਹੋਏ ਨੁਕਸਾਨ ਕਾਰਨ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ’ਚ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਜਾਂ ਸਰੀਰ ਦੀ ਹਿਲਜੁਲ ’ਚ ਰੁਕਾਵਟ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਡਿਸਆਰਡਰ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਸਰੀਰ ਦੀ ਮੂਵਮੈਂਟ, ਪੋਸਚਰ, ਸੰਤੁਲਨ ਤੇ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਤਾਲਮੇਲ ’ਚ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਆਓ ਇਸ ਵਰਲਡ ਸੇਰੇਬ੍ਰਲ ਪਾਲਸੀ ਡੇ 'ਤੇ ਇਸ ਨਿਊਰੋਲੌਜੀਕਲ ਡਿਸਆਰਡਰ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਕੁਝ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਗੱਲਾਂ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ।
ਕੀ ਸੇਰੇਬ੍ਰਲ ਪਾਲਸੀ ਦਾ ਇਲਾਜ ਹੈ? ਸੇਰੇਬ੍ਰਲ ਪਾਲਸੀ ’ਚ ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸਮੱਸਿਆ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਵਧਦੀ ਜਾਂ ਖਰਾਬ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਪਰ ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਬੱਚਾ ਵੱਡਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਸਦੇ ਲੱਛਣ ਤੇ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀਆਂ ਬਦਲ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਸਮੱਸਿਆ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ, ਪਰ ਸਹੀ ਇਲਾਜ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਇਸਦੇ ਲੱਛਣਾਂ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਤੇ ਬੱਚੇ ਦੀ ਜੀਵਨ-ਗੁਣਵੱਤਾ ’ਚ ਸੁਧਾਰ ਲਿਆਂਦਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਸੇਰੇਬ੍ਰਲ ਪਾਲਸੀ ਦੇ ਲੱਛਣ ਕੀ ਹਨ? ਇਸਦੇ ਲੱਛਣ ਹਰ ਬੱਚੇ ’ਚ ਵੱਖਰੇ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ ਤੇ ਇਹ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਦਿਮਾਗ ਦਾ ਕਿਹੜਾ ਹਿੱਸਾ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ’ਚ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਜਕੜਨ ਜਾਂ ਢਿੱਲਾਪਣ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਤੁਰਨ-ਫਿਰਨ ’ਚ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਸਰੀਰ ਦੇ ਕਿਸੇ ਹਿੱਸੇ ਦੀਆਂ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ’ਚ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਹੋਣਾ। ਤੁਰਦੇ ਜਾਂ ਹਿਲਦੇ-ਡੁੱਲਦੇ ਸਮੇਂ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ’ਚ ਐਂਠਣ ਜਾਂ ਖਿਚਾਅ ਹੋਣਾ। ਬੱਚੇ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਜਾਂ ਪੈਰਾਂ ’ਚ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਅਣਕੰਟਰੋਲ ਮੂਵਮੈਂਟ ਜਾਂ ਮਰੋੜ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਸਰੀਰ ਦੇ ਸੰਤੁਲਨ ਤੇ ਤਾਲਮੇਲ ’ਚ ਕਮੀ ਕਾਰਨ ਬੈਠਣ, ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਣ ਜਾਂ ਤੁਰਨ ’ਚ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ।
ਦੁੱਧ ਪੀਣ, ਖਾਣਾ ਚਬਾਉਣ ਜਾਂ ਨਿਗਲਣ ’ਚ ਦਿੱਕਤ ਹੋਣਾ। ਬੱਚੇ ਦਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਰੋਣਾ ਜਾਂ ਉਸਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋਣਾ। ਬੋਲਣ ’ਚ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਹੋਣਾ, ਆਪਣੀ ਗੱਲ ਕਹਿਣ ’ਚ ਦਿੱਕਤ ਜਾਂ ਦੂਜਿਆਂ ਦੀ ਗੱਲ ਸਮਝਣ ’ਚ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋਣਾ। ਸਾਫ਼ ਦੇਖਣ ਜਾਂ ਸੁਣਨ ’ਚ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ।
ਧਿਆਨ ਲਗਾਉਣ ’ਚ ਮੁਸ਼ਕਲ, ਬਹੁਤ ਜਲਦੀ ਮੂਡ ਬਦਲਣਾ ਜਾਂ ਰਾਤ ਨੂੰ ਸੌਣ ’ਚ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ। ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਪ੍ਰਤੀ ਆਮ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਘੱਟ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਦੇਣਾ। ਇਸਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਮੈਨੇਜ ਕਰੀਏ?
ਸਹੀ ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਫਿਜ਼ਿਓਥੈਰੇਪੀ, ਸਪੀਚ ਥੈਰੇਪੀ, ਆਕਿਊਪੇਸ਼ਨਲ ਥੈਰੇਪੀ ਤੇ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਬੱਚੇ ਦੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ’ਚ ਸੁਧਾਰ ਲਿਆਂਦਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਉਸਦੀ ਜੀਵਨ-ਗੁਣਵੱਤਾ ਵੀ ਬਿਹਤਰ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਦਵਾਈਆਂ ਤੇ ਥੈਰੇਪੀ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਮਾਪਿਆਂ ਦਾ ਸਹਿਯੋਗ ਤੇ ਹੌਸਲਾ ਵੀ ਉਤਨਾ ਹੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ।