ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਬੱਚੇ ਦਾ ਮਨ ਪਰਚਾਉਣ ਲਈ ਉਸ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਮੋਬਾਈਲ ਫੜਾ ਕੇ ਆਪਣਾ ਖਹਿੜਾ ਛੁਡਾਉਂਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਇਹ ਰੁਝਾਨ ਬੇਹੱਦ ਚਿੰਤਾਜਨਕ ਹੈ। ਇਹ ਆਦਤ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨੂੰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਬਣਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਅੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦੇ ਇਲਾਜ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੀਤਾਪੁਰ ਅੱਖ ਹਸਪਤਾਲ ਨੇ ਹੈਰਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅੰਕੜੇ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਹਨ।

ਲੋਕ ਸਕ੍ਰੀਨ 'ਤੇ ਔਸਤਨ ਤਿੰਨ-ਚਾਰ ਘੰਟੇ ਬਿਤਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬੱਚੇ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਦੋਵੇਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਡਾਕਟਰ ਹੁਣ ਤੱਕ ਇਹ ਮੰਨਦੇ ਸਨ ਕਿ ਸਿਰਫ਼ ਖ਼ੁਰਾਕ ਵਿੱਚ ਪੋਸ਼ਣ ਦੀ ਕਮੀ ਕਾਰਨ ਅੱਖਾਂ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਹੁਣ ਅਜਿਹੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਨਿਗਾਹ ਵੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਘਟ ਰਹੀ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਪੋਸ਼ਣ ਦੀ ਕੋਈ ਕਮੀ ਨਹੀਂ ਪਾਈ ਗਈ। ਇਸ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਲਗਾਤਾਰ ਵਧ ਰਿਹਾ ਸਕ੍ਰੀਨ ਟਾਈਮ ਹੈ।
ਸੀਤਾਪੁਰ ਅੱਖ ਹਸਪਤਾਲ ਦੇ ਹੈਰਾਨੀਜਨਕ ਅੰਕੜੇ
ਸੀਤਾਪੁਰ ਅੱਖ ਹਸਪਤਾਲ ਦੀ ਡਾ. ਨਿਖਤ ਫਾਤਿਮਾ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਓ.ਪੀ.ਡੀ. ਵਿੱਚ 2,51,572 ਬੱਚੇ ਇਲਾਜ ਲਈ ਆਏ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 88,125 ਬੱਚੇ ਅਜਿਹੇ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸਮੱਸਿਆ ਸਕ੍ਰੀਨ 'ਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਮਾਂ ਬਿਤਾਉਣ ਕਾਰਨ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਸਾਲ 2021 ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੇ 16,950 ਬੱਚੇ ਆਏ ਸਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਸਾਲ 2025 ਵਿੱਚ ਇਹ ਗਿਣਤੀ ਵਧ ਕੇ 18,422 ਹੋ ਗਈ। ਇਸ ਤੋਂ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਰੁਝਾਨ ਲਗਾਤਾਰ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ।
12 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ 10 ਗੁਣਾ ਵਧੀ
ਮੋਬਾਈਲ ਦੀ ਵਧਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਾਰਨ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਉਛਾਲ ਆਇਆ ਹੈ। ਸਾਲ 2013 ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ 29,651 ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੇ ਇਲਾਜ ਲਈ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਕਰਵਾਈ ਸੀ। ਸਾਲ 2025 ਵਿੱਚ ਇਹ ਅੰਕੜਾ ਵਧ ਕੇ 2,02,186 ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੈ।
ਕੋਰੋਨਾ ਕਾਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ੀ ਆਈ ਹੈ। ਸਾਲ 2025 ਦਾ ਅੰਕੜਾ 2013 ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਲਗਪਗ ਦਸ ਗੁਣਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 2,47,361 ਬੱਚਿਆਂ ਨੇ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਦਰਜ ਕਰਵਾਇਆ ਹੈ।
| ਸਾਲ | ਕੁੱਲ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ (ਮਰੀਜ਼) | ਇਲਾਜ ਲਈ ਆਏ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ |
| 2021 | 1,27,821 | 62,354 |
| 2022 | 1,36,896 | 50,975 |
| 2023 | 1,51,606 | 61,287 |
| 2024 | 1,65,224 | 63,432 |
| 2025 | 2,02,186 | 65,432 |
| ਕੁੱਲ | 7,83,733 | 2,47,361 |
ਇਹਨਾਂ ਗੱਲਾਂ ਦਾ ਰੱਖੋ ਖ਼ਾਸ ਧਿਆਨ
• ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਮੋਬਾਈਲ ਤੋਂ ਜਿੰਨਾ ਹੋ ਸਕੇ ਦੂਰ ਰੱਖੋ। ਜੇਕਰ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੋਣ 'ਤੇ ਮੋਬਾਈਲ ਦੇਣਾ ਵੀ ਪਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਕੀ ਦੇਖ ਰਹੇ ਹਨ, ਉਸ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਜ਼ਰੂਰ ਰੱਖੋ।
• ਘਰ ਵਿੱਚ ਮੋਬਾਈਲ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਲਈ ਇੱਕ ਸਮਾਂ-ਸੀਮਾ ਤੈਅ ਕਰੋ। ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਮੋਬਾਈਲ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸਿਰਫ਼ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੋਣ 'ਤੇ ਹੀ ਕਰੋ।
• ਘਰ ਵਿੱਚ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਉਪਯੋਗੀ ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਰੱਖੋ। ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਲਈ ਖ਼ੁਦ ਵੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਕੱਢੋ।
• ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਖੇਡਣ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰੋ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਖ਼ੁਦ ਵੀ ਸਮਾਂ ਬਿਤਾਓ। ਸਰੀਰਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਅਤੇ ਦਿਮਾਗ ਦੋਵਾਂ ਲਈ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਹਨ।
• ਫਾਸਟ ਫੂਡ ਤੋਂ ਪਰਹੇਜ਼ ਕਰੋ। ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਖ਼ੁਰਾਕ ਵਿੱਚ ਹਰੀਆਂ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਫਲਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰੋ, ਜੋ ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦਗਾਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
"ਮੋਬਾਈਲ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਨੇੜੇ ਤੋਂ ਦੇਖਣਾ ਨੁਕਸਾਨਦੇਹ ਹੈ। ਸਕ੍ਰੀਨ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਕਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਅੱਖਾਂ ਨੂੰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਅੱਖਾਂ ਦੂਰ ਦੀਆਂ ਵਸਤੂਆਂ ਦੇਖਣ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਨਹੀਂ ਕਰ ਪਾਉਂਦੀਆਂ। ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਕਟ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੋਸ਼ ਪੈਦਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਮੱਸਿਆ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧੀ ਹੈ।"
— ਡਾ. ਸ਼੍ਰੀਕਾਂਤ ਵਾਈਕਰ, ਮੁੱਖ ਮੈਡੀਕਲ ਅਫ਼ਸਰ, ਸੀਤਾਪੁਰ ਅੱਖ ਹਸਪਤਾਲ