- ਸ਼ਹਿਰ ਚੁਣੋ
- ਈ-ਪੇਪਰ
- ਵੈੱਬ ਸਟੋਰੀਜ਼
- ਸ਼ਹਿਰ ਚੁਣੋ
- ਈ-ਪੇਪਰ
- ਵੈੱਬ ਸਟੋਰੀਜ਼
ਨਾ ਸ਼ਿਮਲਾ 'ਚ ਪੈਦਾ ਹੋਈ, ਨਾ ਮਿਰਚ ਵਾਂਗ ਤਿੱਖੀ... ਫਿਰ ਵੀ ਕਿਉਂ ਕਹਾਉਂਦੀ ਹੈ 'ਸ਼ਿਮਲਾ ਮਿਰਚ' ? ਜਾਣੋ ਇਸ ਸਬਜ਼ੀ ਦਾ ਰੋਚਕ ਇਤਿਹਾਸ
ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਸਤੀਆਂ ਦਾ ਆਪਣਾ ਇਤਿਹਾਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਡੀ ਰਸੋਈ 'ਚ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਮਿਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਦਾ ਵੀ ਆਪਣਾ ਦਿਲਚਸਪ ਇਤਿਹਾਸ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਸੀਂ ਆਲੂ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਬਾਰੇ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਯੂਰਪ 'ਚ ਪਾਬੰਦੀ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਵੀ ਕਰਨਾ ਪਿਆ ਸੀ। ਅੱਜ ਅਸੀਂ ਗੱਲ ਕਰਾਂਗੇ ਸ਼ਿਮਲਾ ਮਿਰਚ ਦੀ। ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਕਦੇ ਸੋਚਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਮਿਰਚ ਦਾ ਨਾਂ ਸ਼ਿਮਲਾ ਮਿਰਚ ਕਿਵੇਂ ਪਿਆ? ਕੀ ਇਸ ਦਾ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਸ਼ਿਮਲਾ ਨਾਲ ਕੋਈ ਸਬੰਧ ਹੈ ਜਾਂ ਫਿਰ ਇਸ ਨਾਂ ਪਿੱਛੇ ਕੋਈ ਖ਼ਾਸ ਕਹਾਣੀ ਹੈ? ਆਓ, ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਇਸ ਬਾਰੇ।
Posted By Sunita
Publish Date: Fri, 09 Oct 2026 01:39 PM (IST)
Updated Date: Fri, 09 Oct 2026 01:41 PM (IST)
ਲਾਈਫਸਟਾਈਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ - ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਸਤੀਆਂ ਦਾ ਆਪਣਾ ਇਤਿਹਾਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਡੀ ਰਸੋਈ 'ਚ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਮਿਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਦਾ ਵੀ ਆਪਣਾ ਦਿਲਚਸਪ ਇਤਿਹਾਸ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਸੀਂ ਆਲੂ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਬਾਰੇ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਯੂਰਪ 'ਚ ਪਾਬੰਦੀ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਵੀ ਕਰਨਾ ਪਿਆ ਸੀ। ਅੱਜ ਅਸੀਂ ਗੱਲ ਕਰਾਂਗੇ ਸ਼ਿਮਲਾ ਮਿਰਚ ਦੀ। ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਕਦੇ ਸੋਚਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਮਿਰਚ ਦਾ ਨਾਂ ਸ਼ਿਮਲਾ ਮਿਰਚ ਕਿਵੇਂ ਪਿਆ? ਕੀ ਇਸ ਦਾ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਸ਼ਿਮਲਾ ਨਾਲ ਕੋਈ ਸਬੰਧ ਹੈ ਜਾਂ ਫਿਰ ਇਸ ਨਾਂ ਪਿੱਛੇ ਕੋਈ ਖ਼ਾਸ ਕਹਾਣੀ ਹੈ? ਆਓ, ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਇਸ ਬਾਰੇ।
ਕਿੱਥੋਂ ਹੋਈ ਸ਼ਿਮਲਾ ਮਿਰਚ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ?
ਅਸੀਂ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ 'ਚ ਕ੍ਰਿਸਟੋਫਰ ਕੋਲੰਬਸ ਬਾਰੇ ਤਾਂ ਪੜ੍ਹਿਆ ਹੀ ਹੋਵੇਗਾ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੋਲੰਬਸ ਨੇ ਹੀ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਕੈਪਸਿਕਮ ਬਾਰੇ ਜਾਣੂ ਕਰਵਾਇਆ ਸੀ। ਦਰਅਸਲ, ਜਦੋਂ ਕੋਲੰਬਸ ਭਾਰਤ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਗਲਤੀ ਨਾਲ ਦੱਖਣੀ ਅਮਰੀਕਾ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਉੱਥੋਂ ਦੇ ਲੋਕ ਖਾਣੇ 'ਚ ਜਿਸ ਮਿਰਚ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਕਾਲੀ ਮਿਰਚ ਦੀ ਹੀ ਇੱਕ ਕਿਸਮ ਹੈ। ਇਸੇ ਭੁਲੇਖੇ ਕਾਰਨ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ 'ਚ ਇਸ ਦਾ ਨਾਂ ‘Pepper’ ਪੈ ਗਿਆ।
ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 1493 'ਚ ਸਪੇਨ 'ਚ ਵੀ ਇਸ ਦੀ ਖੇਤੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਇਸ ਸਬਜ਼ੀ ਬਾਰੇ ਪਤਾ ਲੱਗਾ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਤਿਹਾਸਕ ਰਿਕਾਰਡਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਸ਼ਿਮਲਾ ਮਿਰਚ 7500 ਈਸਾ ਪੂਰਵ ਤੋਂ ਹੀ ਦੱਖਣੀ ਅਤੇ ਮੱਧ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਦੇਸ਼ਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਬੋਲੀਵੀਆ, ਪੇਰੂ ਅਤੇ ਮੈਕਸੀਕੋ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਖਾਣੇ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਰਹੀ ਹੈ।
ਵਾਸਕੋ ਡੀ ਗਾਮਾ ਭਾਰਤ ਲੈ ਕੇ ਆਏ
ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਤੱਕ ਸਮੁੰਦਰੀ ਰਸਤਾ ਲੱਭਣ ਵਾਲੇ ਵਾਸਕੋ ਡੀ ਗਾਮਾ ਨੇ ਸ਼ਿਮਲਾ ਮਿਰਚ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਸੀ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਗੋਆ ਉਹ ਜਗ੍ਹਾ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੈਪਸਿਕਮ ਉਗਾਈ ਗਈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਪੂਰੇ ਭਾਰਤ 'ਚ ਇਸ ਦੀ ਖੇਤੀ ਹੋਣ ਲੱਗੀ। ਅੱਜ ਭਾਰਤ ਸ਼ਿਮਲਾ ਮਿਰਚ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ 'ਚ ਦੁਨੀਆ ਭਰ 'ਚ ਚੌਥੇ ਸਥਾਨ ’ਤੇ ਹੈ ਪਰ ਇੱਥੇ ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਪੁਰਤਗਾਲੀ ਲੋਕ ਭਾਰਤ 'ਚ ਜਿਹੜੀ ਮਿਰਚ ਲੈ ਕੇ ਆਏ ਸਨ, ਉਹ ਤਿੱਖੀ ਹੁੰਦੀ ਸੀ।
ਸ਼ਿਮਲਾ ਮਿਰਚ ਦਾ ਨਾਂ ਕਿਵੇਂ ਪਿਆ?
ਭਾਰਤ 'ਚ ਬਿਨਾਂ ਤਿੱਖੇਪਣ ਵਾਲੀ ਕੈਪਸਿਕਮ ਲਿਆਉਣ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਸ਼ਾਸਨ ਦੌਰਾਨ ਇਸ ਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਦੇਸ਼ 'ਚ ਲਿਆਂਦਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਨੇ ਸ਼ਿਮਲਾ ਮਿਰਚ ਦੇ ਬੀਜ ਅਮਰੀਕਾ ਤੋਂ ਮੰਗਵਾਏ ਸਨ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਗਰਮੀਆਂ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਸ਼ਿਮਲਾ 'ਚ ਉਗਾਇਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ਿਮਲਾ ਉਹ ਜਗ੍ਹਾ ਬਣੀ, ਜਿੱਥੇ ਇਸ ਸਬਜ਼ੀ ਦੀ ਖੇਤੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਇਸੇ ਕਾਰਨ ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਹੀ ਇਸ ਦਾ ਨਾਂ ‘ਸ਼ਿਮਲਾ ਮਿਰਚ’ ਪੈ ਗਿਆ।