- ਸ਼ਹਿਰ ਚੁਣੋ
- ਈ-ਪੇਪਰ
- ਵੈੱਬ ਸਟੋਰੀਜ਼
- ਸ਼ਹਿਰ ਚੁਣੋ
- ਈ-ਪੇਪਰ
- ਵੈੱਬ ਸਟੋਰੀਜ਼
ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਫ਼ੀਸ ਬਚਾਉਣ ਦੇ ਚੱਕਰ 'ਚ ਕਿਤੇ ਕਿਡਨੀ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਖ਼ਰਾਬ ਕਰ ਰਹੇ ਤੁਸੀਂ? ਬੁਖ਼ਾਰ-ਸਿਰ ਦਰਦ ਦੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ 'ਤੇ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਅਲਰਟ
ਕਸਰ ਲੋਕ ਮਾਮੂਲੀ ਸਿਰਦਰਦ, ਬੁਖ਼ਾਰ ਜਾਂ ਜ਼ੁਕਾਮ ਹੁੰਦੇ ਹੀ ਮੈਡੀਕਲ ਸਟੋਰ ਤੋਂ ਖ਼ੁਦ ਹੀ ਦਵਾਈਆਂ ਲੈ ਕੇ ਖਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਮਾਮੂਲੀ ਸਮੱਸਿਆ ਲਈ ਉਹ ਡਾਕਟਰ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਫ਼ੀਸ ਬਰਬਾਦ ਕਰਨ ਨਾਲੋਂ ਕਿਸੇ ਲੋਕਲ ਕੈਮਿਸਟ ਤੋਂ ਪੇਨਕਿਲਰ (ਦਰਦ ਨਿਵਾਰਕ) ਜਾਂ ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕਸ ਲੈਣਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪਸੰਦ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸੇ ਰਵੱਈਏ ਨੂੰ ਦੇਖਦਿਆਂ CDSCO ਨੇ ਪੇਨਕਿਲਰ ਅਤੇ ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਬਿਨਾਂ ਸੋਚੇ-ਸਮਝੇ ਵਰਤੋਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਗੰਭੀਰ ਚਿਤਾਵਨੀ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਆਓ ਜਾਣੀਏ ਕੀ ਹੈ ਇਹ ਚਿਤਾਵਨੀ।
Posted By Sunita
Publish Date: Wed, 23 Sep 2026 10:52 AM (IST)
Updated Date: Wed, 23 Sep 2026 10:56 AM (IST)
ਲਾਈਫਸਟਾਈਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ - ਅਕਸਰ ਲੋਕ ਮਾਮੂਲੀ ਸਿਰਦਰਦ, ਬੁਖ਼ਾਰ ਜਾਂ ਜ਼ੁਕਾਮ ਹੁੰਦੇ ਹੀ ਮੈਡੀਕਲ ਸਟੋਰ ਤੋਂ ਖ਼ੁਦ ਹੀ ਦਵਾਈਆਂ ਲੈ ਕੇ ਖਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਮਾਮੂਲੀ ਸਮੱਸਿਆ ਲਈ ਉਹ ਡਾਕਟਰ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਫ਼ੀਸ ਬਰਬਾਦ ਕਰਨ ਨਾਲੋਂ ਕਿਸੇ ਲੋਕਲ ਕੈਮਿਸਟ ਤੋਂ ਪੇਨਕਿਲਰ (ਦਰਦ ਨਿਵਾਰਕ) ਜਾਂ ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕਸ ਲੈਣਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪਸੰਦ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸੇ ਰਵੱਈਏ ਨੂੰ ਦੇਖਦਿਆਂ CDSCO ਨੇ ਪੇਨਕਿਲਰ ਅਤੇ ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਬਿਨਾਂ ਸੋਚੇ-ਸਮਝੇ ਵਰਤੋਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਗੰਭੀਰ ਚਿਤਾਵਨੀ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਆਓ ਜਾਣੀਏ ਕੀ ਹੈ ਇਹ ਚਿਤਾਵਨੀ।
ਕਿਡਨੀ ਖ਼ਰਾਬ ਹੋਣ ਅਤੇ ਦਵਾਈਆਂ ਬੇਅਸਰ ਹੋਣ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ
CDSCO ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ, ਨਾਨ-ਸਟੀਰੌਇਡਲ ਐਂਟੀ-ਇਨਫਲਾਮੇਟਰੀ ਡਰੱਗਜ਼ ਯਾਨੀ ਪੇਨਕਿਲਰਸ ਅਤੇ ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕਸ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਬਿਨਾਂ ਲੋੜ ਜਾਂ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਰਤੋਂ ਕਿਡਨੀ ਦੀਆਂ ਗੰਭੀਰ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕਸ ਦੀ ਬੇਵਜ੍ਹਾ ਵਰਤੋਂ ਐਂਟੀਮਾਈਕ੍ਰੋਬੀਅਲ ਰੋਧਕਤਾ (Antibiotic Resistance) ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਦਵਾਈਆਂ ਬੇਅਸਰ ਹੋਣ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ।
ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਇਹ ਦਵਾਈਆਂ ਡਰੱਗਜ਼ ਐਂਡ ਕਾਸਮੈਟਿਕਸ ਐਕਟ ਦੇ ਤਹਿਤ ਸਿਰਫ਼ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਪਰਚੀ (Prescription) 'ਤੇ ਹੀ ਵੇਚੀਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਬਿਨਾਂ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਤੋਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਵਾਈਆਂ ਦਾ ਸੇਵਨ ਕਰਨਾ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਸਾਬਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਜਨਤਾ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸਲਾਹ
CDSCO ਨੇ ਆਮ ਜਨਤਾ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸਲਾਹ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਜਿਸ 'ਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਪੇਨਕਿਲਰ ਜਾਂ ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕਸ ਦਾ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਜਾਂ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਇਸਤੇਮਾਲ ਨਾ ਕਰੋ। ਵਾਇਰਲ ਇਨਫ਼ੈਕਸ਼ਨ ਵਰਗੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ 'ਚ ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕਸ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਇਸ ਲਈ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਸਹੀ ਦਵਾਈਆਂ ਮਿਲ ਸਕਣ।
ਡਾਕਟਰ ਜੋ ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕਸ ਲੈਣ ਲਈ ਕਹਿਣ, ਸਿਰਫ਼ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹੀ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰੋ। ਬਚੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਦਾ ਖ਼ੁਦ ਤੋਂ ਇਸਤੇਮਾਲ ਨਾ ਕਰੋ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਕਿਸੇ ਦੂਜੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਦਿਓ। ਦਰਦ ਜਾਂ ਬੁਖ਼ਾਰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਹੋਣ 'ਤੇ ਖ਼ੁਦ ਦਵਾਈ ਲੈਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰੋ, ਤਾਂ ਜੋ ਸਮੱਸਿਆ ਦੀ ਅਸਲ ਵਜ੍ਹਾ ਅਤੇ ਸਹੀ ਦਵਾਈ ਮਿਲ ਸਕੇ। ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਕਿਡਨੀ ਦੀ ਕੋਈ ਬਿਮਾਰੀ ਹੈ ਜਾਂ ਕੋਈ ਹੋਰ ਹੈਲਥ ਰਿਸਕ ਹੈ, ਤਾਂ ਪੇਨਕਿਲਰ ਲੈਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਡਾਕਟਰ ਨੂੰ ਇਸ ਬਾਰੇ ਜ਼રૂਰ ਦੱਸੋ।
ਡਾਕਟਰਾਂ ਲਈ ਕੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਹਨ?
CDSCO ਨੇ ਡਾਕਟਰਾਂ ਲਈ ਵੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਹਨ, ਜਿਸ 'ਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਮਰੀਜ਼ ਦੀ ਉਮਰ, ਸਿਹਤ ਦੀ ਹਾਲਤ ਅਤੇ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ 'ਚ ਰੱਖਦਿਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਲਿਖੀਆਂ ਜਾਣ। ਪੇਨਕਿਲਰ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਖੁਰਾਕ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੈਣ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਸਮਾਂ ਤੈਅ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਡੀਹਾਈਡ੍ਰੇਸ਼ਨ, ਦਿਲ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਕਿਡਨੀ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਵਾਲੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਪੇਨਕਿਲਰ ਦਿੰਦੇ ਸਮੇਂ ਖ਼ਾਸ ਸਾਵਧਾਨੀ ਵਰਤਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕਸ ਦੇ ਮਾਮਲੇ 'ਚ ਸਹੀ ਖ਼ੁਰਾਕ, ਸਹੀ ਦਵਾਈ ਲੈਣ ਅਤੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਇਸਤੇਮਾਲ ਤੋਂ ਬਚਣ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ।
ਕੈਮਿਸਟਾਂ 'ਤੇ ਸਖ਼ਤੀ
ਕੈਮਿਸਟਾਂ, ਰਿਟੇਲਰਾਂ ਅਤੇ ਡਿਸਟ੍ਰੀਬਿਊਟਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ CDSCO ਵੱਲੋਂ ਸਖ਼ਤ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਸ਼ਡਿਊਲ H ਅਤੇ ਸ਼ਡਿਊਲ H1 ਦੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਪਰਚੀ ਦੇ ਵੇਚਣ ਤੋਂ ਮਨ੍ਹਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਨਾਲ ਹੀ, ਲੋਕਾਂ 'ਚ ਖ਼ੁਦ ਤੋਂ ਦਵਾਈ ਲੈਣ ਦੀ ਆਦਤ ਨੂੰ ਹਵਾ ਨਾ ਦੇਣ ਦੀ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਸੰਸਥਾਵਾਂ 'ਚ ਵੀ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ 'ਤੇ ਨਿਗਰਾਨੀ, ਪਰਚੀ ਦੀ ਜਾਂਚ ਅਤੇ ਕਾਉਂਸਲਿੰਗ ਵਿਵਸਥਾ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ।