- ਸ਼ਹਿਰ ਚੁਣੋ
- ਈ-ਪੇਪਰ
- ਵੈੱਬ ਸਟੋਰੀਜ਼
ਮੌਸਮ ਬਦਲਿਆ ਹੈ ਤਾਂ ਖਾਣਾ ਵੀ ਬਦਲੋ, ਆਯੁਰਵੇਦ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਹੈ ਮੌਨਸੂਨ ਦੀ ਪਰਫੈਕਟ ਥਾਲੀ
ਆਯੁਰਵੇਦ ਨੂੰ ਜੀਵਨ ਦਾ ਵਿਗਿਆਨ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਡੇ ਰਹਿਣ-ਸਹਿਣ ਅਤੇ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਬਾਰੇ ਦੱਸਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਬਰਸਾਤ ਦਾ ਮੌਸਮ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਹਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਖ਼ਾਸ ਦੇਖਭਾਲ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
Posted By Anuradha Bains
Publish Date: Sun, 12 Jul 2026 04:49 PM (IST)
Updated Date: Sun, 12 Jul 2026 04:52 PM (IST)
ਲਾਈਫਸਟਾਈਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ। ਆਯੁਰਵੇਦ ਨੂੰ ਜੀਵਨ ਦਾ ਵਿਗਿਆਨ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਡੇ ਰਹਿਣ-ਸਹਿਣ ਅਤੇ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਬਾਰੇ ਦੱਸਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਬਰਸਾਤ ਦਾ ਮੌਸਮ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਹਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਖ਼ਾਸ ਦੇਖਭਾਲ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਅਜਿਹਾ ਇਸ ਲਈ ਕਿਉਂਕਿ ਮੌਨਸੂਨ (ਬਰਸਾਤ) ਵਿੱਚ ਇਮਿਊਨਿਟੀ (ਰੋਗਾਂ ਨਾਲ ਲੜਨ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ) ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ 'ਵਾਤ ਦੋਸ਼' ਵੀ ਵੱਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਵਾਇਰਲ ਬੁਖ਼ਾਰ, ਫੂਡ ਪੋਇਜ਼ਨਿੰਗ ਅਤੇ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ, ਅੱਜ ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸਾਂਗੇ ਕਿ ਆਯੁਰਵੇਦ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਮੌਨਸੂਨ ਵਿੱਚ ਕੀ ਖਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿਹੜੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਤੋਂ ਸਖ਼ਤ ਪਰਹੇਜ਼ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਬਰਸਾਤ ਦੇ ਮੌਸਮ ਲਈ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਗਾਈਡਲਾਈਨਜ਼
ਆਯੁਰਵੇਦ ਬਰਸਾਤ ਵਿੱਚ ਸਾਦਾ, ਗਰਮ ਅਤੇ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਪਚਣ ਵਾਲੇ ਭੋਜਨ ਨੂੰ ਡਾਈਟ ’ਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਕਈ ਚੀਜ਼ਾਂ ਤੋਂ ਪਰਹੇਜ਼ ਕਰਨਾ ਵੀ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਆਓ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਇਸ ਬਾਰੇ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਗਾਈਡਲਾਈਨਜ਼ ਕੀ ਕਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ:
ਕੀ ਖਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?
ਆਯੁਰਵੇਦ ’ਚ ਬਰਸਾਤ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਪੁਰਾਣਾ ਅਨਾਜ ਜਿਵੇਂ— ਚੌਲ, ਕਣਕ ਅਤੇ ਜੌਂ ਖਾਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕਹੀ ਗਈ ਹੈ।
ਮੂੰਗੀ ਦੀ ਦਾਲ ਖਾਣਾ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਤਿੰਨਾਂ ਦੋਸ਼ਾਂ— ਵਾਤ, ਪਿੱਤ ਅਤੇ ਕਫ਼ ਨੂੰ ਬੈਲੇਂਸ ਕਰਨ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਹੀ, ਇਹ ਦਾਲ ਬਲੋਟਿੰਗ (ਪੇਟ ਫੁੱਲਣਾ) ਅਤੇ ਐਸਿਡਿਟੀ ਵਰਗੀਆਂ ਪੇਟ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਦਦਗਾਰ ਹੈ।
ਆਯੁਰਵੇਦ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੌਨਸੂਨ ਵਿੱਚ ਪਾਚਨ ਸ਼ਕਤੀ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਸਮੱਸਿਆ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਲਈ ਖਾਣੇ ਵਿੱਚ ਉਬਲੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਹੀ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉਬਲਿਆ ਅਤੇ ਹਲਕਾ ਖਾਣਾ ਸਭ ਤੋਂ ਬੈਸਟ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਘਿਓ ਅਤੇ ਤੇਲ ਵਰਗੀਆਂ ਚਿਕਨਾਈ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵਾਤ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਖੱਟੀਆਂ, ਨਮਕੀਨ ਅਤੇ ਤਿੱਖੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਖਾਣਾ ਵੀ ਇਸ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਅਸਰਦਾਰ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਕੀ ਨਹੀਂ ਖਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ?
ਹਰੀਆਂ ਪੱਤੇਦਾਰ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਬਰਸਾਤ ਵਿੱਚ ਬਿਲਕੁਲ ਨਹੀਂ ਖਾਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ। ਇਸ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਪੱਤੇਦਾਰ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਅਤੇ ਕੀੜੇ ਜਲਦੀ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਦੁੱਧ ਅਤੇ ਦੁੱਧ ਤੋਂ ਬਣੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਤੋਂ ਸਖ਼ਤ ਪਰਹੇਜ਼ ਕਰੋ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੇਵਨ ਨਾਲ ਕਫ਼ ਅਤੇ ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਵਧਦਾ ਹੈ।
ਫਰਮੈਂਟਡ (ਖਮੀਰ ਉਠਾਈਆਂ ਹੋਈਆਂ) ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਘੱਟ ਤੋਂ ਘੱਟ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰੋ, ਇਹ ਪੇਟ ਦੀਆਂ ਤਕਲੀਫ਼ਾਂ ਨੂੰ ਵਧਾ ਕੇ ਪਿੱਤ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਅਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਡੀਪ ਫਰਾਈਡ (ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤਲਿਆ ਹੋਇਆ) ਅਤੇ ਜੰਕ ਫੂਡ ਕਫ਼ ਦੋਸ਼ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਇਸ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਕੱਚਾ ਸਲਾਦ ਖਾਣ ਤੋਂ ਵੀ ਬਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਅਤੇ ਵਾਇਰਸ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।