- ਸ਼ਹਿਰ ਚੁਣੋ
- ਈ-ਪੇਪਰ
- ਵੈੱਬ ਸਟੋਰੀਜ਼
ਮਿਰਗੀ ਦਾ ਦੌਰਾ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਚਿਤਾਵਨੀ ਦੇ ਅਚਾਨਕ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਕੀ ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਹਰ ਵਾਰ ਇਹ ਮਿਰਗੀ ਦਾ ਦੌਰਾ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ? ਆਓ, ਇਸ ਭੁਲੇਖੇ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਅਤੇ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਬੇਹੋਸ਼ੀ, ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਘੱਟ ਹੋਣ ਅਤੇ ਮਿਰਗੀ ਦੇ ਦੌਰੇ ਵਿਚਕਾਰ ਫ਼ਰਕ ਕਿਵੇਂ ਪਛਾਣਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਲਾਈਫਸਟਾਈਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ - ਮਿਰਗੀ ਦਾ ਦੌਰਾ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਚਿਤਾਵਨੀ ਦੇ ਅਚਾਨਕ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਕੀ ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਹਰ ਵਾਰ ਇਹ ਮਿਰਗੀ ਦਾ ਦੌਰਾ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ? ਆਓ, ਇਸ ਭੁਲੇਖੇ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਅਤੇ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਬੇਹੋਸ਼ੀ, ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਘੱਟ ਹੋਣ ਅਤੇ ਮਿਰਗੀ ਦੇ ਦੌਰੇ ਵਿਚਕਾਰ ਫ਼ਰਕ ਕਿਵੇਂ ਪਛਾਣਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਅਚਾਨਕ ਡਿੱਗਣਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮਿਰਗੀ ਦਾ ਦੌਰਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ
ਅਚਾਨਕ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਜਾਣਾ ਜਾਂ ਅੱਖਾਂ ਅੱਗੇ ਹਨੇਰਾ ਛਾ ਜਾਣਾ ਡਰਾਉਣਾ ਜ਼ਰੂਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮਿਰਗੀ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਵੀ ਕਈ ਅਜਿਹੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕਾਰਨ ਵਿਅਕਤੀ ਅਚਾਨਕ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਆਮ ਦੌਰੇ, ਬੇਹੋਸ਼ੀ ਜਾਂ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਘੱਟ ਹੋਣਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਮਿਰਗੀ ਦੇ ਦੌਰੇ ਅਤੇ ਆਮ ਬੇਹੋਸ਼ੀ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿਚਕਾਰ ਫ਼ਰਕ ਸਮਝਣਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਇਲਾਜ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ। ਆਓ, ਦੋਵਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਅੰਤਰ ਸਮਝਦੇ ਹਾਂ।
ਮਿਰਗੀ ਦੇ ਲੱਛਣ
ਜਦੋਂ ਮਿਰਗੀ ਦਾ ਦੌਰਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਦਿਮਾਗ ਵਿੱਚ ਅਸਧਾਰਨ ਇਲੈਕਟ੍ਰੀਕਲ ਗਤੀਵਿਧੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਦਿਮਾਗ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਆਮ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰ ਪਾਉਂਦਾ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਮਰੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਬੇਹੋਸ਼ੀ, ਝਟਕੇ ਲੱਗਣ, ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਅਕੜਾਅ, ਅਜੀਬ ਸੰਵੇਦਨਾਵਾਂ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਣ ਅਤੇ ਉਲਝਣ ਵਰਗੇ ਲੱਛਣ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਆਮ ਬੇਹੋਸ਼ੀ ਦੇ ਲੱਛਣ
ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਆਮ ਬੇਹੋਸ਼ੀ ਦੇ ਕਾਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਪਾਣੀ ਪੀਣਾ, ਜ਼ਿਆਦਾ ਤਣਾਅ ਲੈਣਾ, ਬਹੁਤ ਗਰਮੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣਾ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਅਚਾਨਕ ਬਦਲਾਅ ਆਉਣਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਵਿਅਕਤੀ ਅਚਾਨਕ ਡਿੱਗ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਇਹ ਵੀ ਹੈ ਕਿ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮਰੀਜ਼ ਨੂੰ ਪਸੀਨਾ ਆਉਣਾ, ਚੱਕਰ ਆਉਣਾ, ਧੁੰਦਲਾ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣਾ ਅਤੇ ਮਤਲੀ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਣ ਵਰਗੇ ਕਈ ਲੱਛਣ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੱਛਣਾਂ ਵੱਲ ਖ਼ਾਸ ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।
ਸਿਰਫ਼ ਲੱਛਣ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਇਲਾਜ ਦਾ ਆਧਾਰ ਵੀ ਸਮਝੋ
ਇਹ ਲੱਛਣ ਬੇਹੋਸ਼ੀ ਅਤੇ ਮਿਰਗੀ ਵਿਚਕਾਰ ਫ਼ਰਕ ਸਮਝਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਤਾਂ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਸਿਰਫ਼ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ’ਤੇ ਇਲਾਜ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੰਕੇਤਾਂ ਨੂੰ ਪਛਾਣਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਡਾਕਟਰ ਕੋਲ ਜਾਣਾ ਸਭ ਤੋਂ ਅਹਿਮ ਕਦਮ ਹੈ।
ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਦੀ ਜਾਂਚ, ਈਸੀਜੀ, ਈਈਜੀ, ਦਿਮਾਗ ਦੀ ਇਮੇਜਿੰਗ ਅਤੇ ਖੂਨ ਦੀ ਜਾਂਚ ਰਾਹੀਂ ਅਚਾਨਕ ਡਿੱਗਣ ਦੇ ਅਸਲ ਕਾਰਨ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਡਾਕਟਰ ਮਰੀਜ਼ ਦੀ ਪੁਰਾਣੀ ਮੈਡੀਕਲ ਹਿਸਟਰੀ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਵੀ ਕਾਰਨ ਸਮਝ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਬੇਹੋਸ਼ੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਸਾਹ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਕਾਰਨ ਦੌਰੇ ਪੈਂਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੱਛਣਾਂ ਨੂੰ ਮਾਮੂਲੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਸਮਝ ਕੇ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਆਪਣੀ ਸਿਹਤ ਲਈ ਇਹ ਗੱਲ ਹਮੇਸ਼ਾ ਯਾਦ ਰੱਖੋ ਕਿ ਕਿਸੇ ਵੀ ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਇਲਾਜ ਨਾਲੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਉਸ ਦੇ ਲੱਛਣਾਂ ਨੂੰ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਪਛਾਣਨਾ ਅਤੇ ਰੋਕਥਾਮ ਕਰਨਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਲਾਜ ਨਾਲੋਂ ਬਚਾਅ ਬਿਹਤਰ ਹੈ।
(ਡਾ. ਵਿਨੀਤ ਬੰਗਾ ਫੋਰਟਿਸ ਹਸਪਤਾਲ, ਫਰੀਦਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਨਿਊਰੋਲੋਜੀ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਹਨ।)