- ਸ਼ਹਿਰ ਚੁਣੋ
- ਈ-ਪੇਪਰ
- ਵੈੱਬ ਸਟੋਰੀਜ਼
- ਸ਼ਹਿਰ ਚੁਣੋ
- ਈ-ਪੇਪਰ
- ਵੈੱਬ ਸਟੋਰੀਜ਼
ਸਿਰਫ਼ ਛਾਤੀ ’ਚ ਗੰਢ ਜਾਂ ਦਰਦ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਬ੍ਰੈਸਟ ਕੈਂਸਰ ਦੇ ਇਹ ਲੁਕੇ ਹੋਏ ਲੱਛਣ ਵੀ ਹਰ ਔਰਤ ਨੂੰ ਹੋਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ ਪਤਾ
ਬ੍ਰੈਸਟ ਕੈਂਸਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹਮੇਸ਼ਾ ਗੰਢ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਸਗੋਂ ਇਸਦੇ ਕਈ ਲੁਕੇ ਹੋਏ ਤੇ ਮਾਮੂਲੀ ਸੰਕੇਤ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।
Posted By Paramjit Kaur
Publish Date: Sat, 03 Oct 2026 11:07 AM (IST)
Updated Date: Sat, 03 Oct 2026 11:10 AM (IST)
ਲਾਈਫਸਟਾਈਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ : ਬ੍ਰੈਸਟ ਕੈਂਸਰ ਔਰਤਾਂ ’ਚ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ ਕੈਂਸਰਾਂ ’ਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ, ਪਰ ਇਸਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਇਸ ਬਾਰੇ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਕਾਫ਼ੀ ਘੱਟ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਵੀ ਬ੍ਰੈਸਟ ਕੈਂਸਰ ਦੀ ਗੱਲ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਦਿਮਾਗ ’ਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਗੰਢ ਦਾ ਖ਼ਿਆਲ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਸੱਚ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਬ੍ਰੈਸਟ ਕੈਂਸਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹਮੇਸ਼ਾ ਗੰਢ ਨਾਲ ਹੀ ਹੋਵੇ, ਇਹ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਹੀਂ।
ਕਈ ਵਾਰ ਇਸਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸੰਕੇਤ ਬਹੁਤ ਮਾਮੂਲੀ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਹਰ ਬਦਲਾਅ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਘਬਰਾਉਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ। ਕਈ ਵਾਰ ਇਹ ਬਦਲਾਅ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਮ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਨਵਾਂ ਬਦਲਾਅ ਨਜ਼ਰ ਆਵੇ ਤਾਂ ਇੱਕ ਵਾਰ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲੈਣੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਛਾਤੀ ਜਾਂ ਕੱਛ ’ਚ ਨਵੀਂ ਗੰਢ
ਇਹ ਬ੍ਰੈਸਟ ਕੈਂਸਰ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ ਲੱਛਣ ਹੈ। ਇਹ ਗੰਢ ਛੂਹਣ ’ਤੇ ਸਖ਼ਤ ਜਾਂ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਟਿਸ਼ੂ ਤੋਂ ਵੱਖਰੀ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਕੈਂਸਰ ਦੀ ਗੰਢ ਕਿਵੇਂ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਵੇਗੀ, ਇਸਦਾ ਕੋਈ ਇੱਕ ਨਿਰਧਾਰਤ ਪੈਮਾਨਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਗੰਢ ’ਚ ਦਰਦ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਇਹ ਵੀ ਸੰਭਵ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਕੋਈ ਵੀ ਨਵੀਂ ਗੰਢ ਨਜ਼ਰ ਆਵੇ ਤਾਂ ਤੁਰੰਤ ਡਾਕਟਰ ਤੋਂ ਜਾਂਚ ਕਰਵਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਇੱਕ ਛਾਤੀ ਦਾ ਅਚਾਨਕ ਵੱਖਰਾ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣਾ
ਦੋਵੇਂ ਛਾਤੀਆਂ ਦਾ ਇੱਕੋ ਜਿਹਾ ਨਾ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣਾ ਆਮ ਗੱਲ ਹੈ, ਪਰ ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਕੋਈ ਨਵਾਂ ਬਦਲਾਅ ਆਇਆ ਹੈ? ਜੇਕਰ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਕਾਰਨ ਇੱਕ ਛਾਤੀ ਅਚਾਨਕ ਵੱਡੀ, ਸੁੱਜੀ ਹੋਈ ਜਾਂ ਭਾਰੀ ਲੱਗੇ ਜਾਂ ਉਸਦੇ ਆਕਾਰ ’ਚ ਬਦਲਾਅ ਨਜ਼ਰ ਆਵੇ ਤਾਂ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਚਮੜੀ ’ਚ ਗੱਡੇ ਜਾਂ ਸੰਤਰੇ ਦੇ ਛਿਲਕੇ ਵਰਗਾ ਖਿਚਾਅ
ਬ੍ਰੈਸਟ ਦੀ ਚਮੜੀ ’ਤੇ ਧਿਆਨ ਦੇਣਾ ਵੀ ਕਾਫ਼ੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਚਮੜੀ ’ਤੇ ਸਿਕੁੜਨ, ਗੱਡੇ ਜਾਂ ਚਮੜੀ ਮੋਟੀ ਹੋਣ ਵਰਗਾ ਬਦਲਾਅ ਨਜ਼ਰ ਆਵੇ, ਜੋ ਸੰਤਰੇ ਦੇ ਛਿਲਕੇ ਵਰਗਾ ਲੱਗੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਗੰਭੀਰ ਸੰਕੇਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ’ਚ ਤੁਰੰਤ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰੋ।
ਨਿੱਪਲ ਦਾ ਅਚਾਨਕ ਅੰਦਰ ਵੱਲ ਮੁੜਨਾ
ਕੁਝ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਨਿੱਪਲ ਜਨਮ ਤੋਂ ਹੀ ਅੰਦਰ ਵੱਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਚਿੰਤਾ ਦੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਪਰ ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਨਿੱਪਲ ਅਚਾਨਕ ਅੰਦਰ ਵੱਲ ਖਿੱਚਣ ਜਾਂ ਮੁੜਨ ਲੱਗੇ ਤਾਂ ਇਸਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਵਾਉਣੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਖੂਨ ਜਾਂ ਅਸਧਾਰਨ ਨਿੱਪਲ ਡਿਸਚਾਰਜ
ਨਿੱਪਲ ਤੋਂ ਤਰਲ ਪਦਾਰਥ ਨਿਕਲਣ ਦੇ ਕਈ ਆਮ ਕਾਰਨ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਜੇਕਰ ਬਿਨਾਂ ਦਬਾਏ ਆਪਣੇ ਆਪ ਡਿਸਚਾਰਜ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਛਾਤੀ ਤੋਂ, ਤਾਂ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲੈਣੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਨਾਲ ਹੀ, ਇਹ ਜਾਂਚਣ ਲਈ ਨਿੱਪਲ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਦਬਾ ਕੇ ਨਾ ਦੇਖੋ।
ਕੱਛ ’ਚ ਗੰਢ ਜਾਂ ਸੋਜ
ਬ੍ਰੈਸਟ ਕੈਂਸਰ ਛਾਤੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਮੌਜੂਦ ਲਿੰਫ ਨੋਡਜ਼ ਤੱਕ ਵੀ ਫੈਲ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਕਈ ਵਾਰ ਛਾਤੀ ਦੀ ਬਜਾਏ ਕੱਛ ਜਾਂ ਕਾਲਰ ਬੋਨ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸੋਜ ਜਾਂ ਗੰਢ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਅਜਿਹੀ ਸੋਜ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਨਾ ਕਰੋ।
ਲਗਾਤਾਰ ਲਾਲੀ, ਸੋਜ ਜਾਂ ਚਮੜੀ ’ਚ ਬਦਲਾਅ
ਜੇਕਰ ਬ੍ਰੈਸਟ ਲਾਲ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਸੁੱਜ ਜਾਵੇ, ਅਸਧਾਰਨ ਤੌਰ ’ਤੇ ਗਰਮ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਇਸਦੀ ਚਮੜੀ ’ਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਬਦਲਾਅ ਆਵੇ ਤਾਂ ਇਸਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਨਾ ਕਰੋ। ਇਹ ਲੱਛਣ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਦੇ ਕਾਰਨ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਜੇਕਰ ਇਹ ਲੱਛਣ ਬਣੇ ਰਹਿਣ ਤਾਂ ਇਹ ਇਨਫਲੇਮੇਟਰੀ ਬ੍ਰੈਸਟ ਕੈਂਸਰ ਨਾਲ ਵੀ ਜੁੜੇ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਕੈਂਸਰ ’ਚ ਦਰਦ ਹੋਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਹੀਂ
ਇਹ ਇੱਕ ਭਰਮ ਹੈ ਕਿ ਬ੍ਰੈਸਟ ਕੈਂਸਰ ’ਚ ਦਰਦ ਜ਼ਰੂਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਦਰਦ ਹੋਣਾ ਕੈਂਸਰ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣ ਲਈ ਸਹੀ ਪੈਮਾਨਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਕੋਈ ਔਰਤ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਿਹਤਮੰਦ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਵੀ ਬ੍ਰੈਸਟ ਕੈਂਸਰ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਪੜਾਅ ’ਚ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?
ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਬ੍ਰੈਸਟ ਦੀ ਨਿਯਮਿਤ ਤੌਰ ’ਤੇ ਜਾਂਚ ਕਰਦੇ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਤਾ ਰਹੇ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਛਾਤੀ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਕਿਵੇਂ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਕਿਵੇਂ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਆਪਣੇ ਆਪ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ’ਤੇ ਇਲਾਜ ਲੱਭਣ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੇ ਤਜਰਬੇ ਦੇ ਆਧਾਰ ’ਤੇ ਆਪਣੀ ਬਿਮਾਰੀ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਨਾ ਲਗਾਓ। ਜੇਕਰ ਮਨ ’ਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰਨਾ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਬਿਹਤਰ ਤਰੀਕਾ ਹੈ।
(ਡਾ. ਸਫਲਤਾ ਬਾਘਮਰ, ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਤੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਹੈੱਡ, ਹੈੱਡ ਐਂਡ ਨੇਕ ਕੈਂਸਰ, ਨਿਊਰੋ-ਆਨਕੋਲੋਜੀ, ਬ੍ਰੈਸਟ ਕੈਂਸਰ, ਗੈਸਟ੍ਰੋਇੰਟੈਸਟਾਈਨਲ ਕੈਂਸਰ, ਹੈਪੈਟੋਬਿਲੀਅਰੀ ਕੈਂਸਰ ਤੇ ਜੈਨਿਟੋਯੂਰੀਨਰੀ ਟ੍ਰੈਕਟ ਕੈਂਸਰ)