ਦੀਵਾਲੀ 'ਤੇ ਮਠਿਆਈਆਂ ਖਰੀਦਣ ਸਮੇਂ ਸਾਵਧਾਨ! ਮਿਲਾਵਟ ਨਾਲ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਫੂਡ ਪੁਆਇਜ਼ਨਿੰਗ, ਇਹ ਲੱਛਣ ਦਿਖਦੇ ਹੀ ਜਾਓ ਡਾਕਟਰ ਕੋਲ

ਲਾਈਫਸਟਾਈਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ। ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਦੀ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਦੁੱਗਣੀ ਕਰਨ ਲਈ ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਬਰਫ਼ੀ, ਲੱਡੂ ਅਤੇ ਰਸਗੁੱਲੇ ਵਰਗੀਆਂ ਤਰ੍ਹਾਂ-ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਮਠਿਆਈਆਂ ਘਰ ਲੈ ਕੇ ਆਉਂਦੇ ਹਾਂ। ਪਰ ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਖ਼ਾਸ ਮੌਕਿਆਂ 'ਤੇ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਪੈਮਾਨੇ 'ਤੇ ਮਿਲਾਵਟੀ ਮਠਿਆਈਆਂ ਵੇਚੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਸਾਫ਼-ਸਫ਼ਾਈ ਦਾ ਬਿਲਕੁਲ ਧਿਆਨ ਨਹੀਂ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ?

ਤੁਹਾਡੀ ਮਠਿਆਈ ’ਚ ਕੀ-ਕੀ ਮਿਲਿਆ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?

ਮੁਨਾਫ਼ੇ ਦੇ ਚੱਕਰ ’ਚ ਦੁਕਾਨਦਾਰ ਮਾਵਾ ਦਾ ਭਾਰ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਉਸ ਵਿੱਚ ਸਟਾਰਚ, ਚੌਲ ਜਾਂ ਕਣਕ ਦਾ ਆਟਾ, ਡਿਟਰਜੈਂਟ ਅਤੇ ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਯੂਰੀਆ ਵੀ ਮਿਲਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਅਸਲੀ ਘਿਓ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਵਨਸਪਤੀ, ਪਾਮ ਆਇਲ, ਉੱਬਲੇ ਆਲੂ ਜਾਂ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਚਰਬੀ ਧੜੱਲੇ ਨਾਲ ਇਸਤੇਮਾਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇੰਨਾ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਮਠਿਆਈਆਂ 'ਤੇ ਲੱਗਾ 99.9% ਸ਼ੁੱਧ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਵਰਕ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਜ਼ਹਿਰੀਲਾ ਐਲੂਮੀਨੀਅਮ ਫੁਆਇਲ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੋਹਣਾ ਦਿਖਾਉਣ ਲਈ ਮੈਟਾਨਿਲ ਯੈਲੋ ਅਤੇ ਮੈਲਾਕਾਈਟ ਗ੍ਰੀਨ ਵਰਗੇ ਰੰਗ ਮਿਲਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਅਸਲ ’ਚ ਕੱਪੜੇ ਰੰਗਣ ਵਾਲੇ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਕੈਮੀਕਲ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਕੈਂਸਰ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ, ਦਿੱਲੀ ਫੂਡ ਸੇਫ਼ਟੀ ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਚਾਂਦਨੀ ਚੌਕ, ਨਰੇਲਾ, ਓਖਲਾ ਅਤੇ ਨਾਰਾਇਣਾ ਦੀਆਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਦੁਕਾਨਾਂ 'ਤੇ ਛਾਪੇ ਮਾਰੇ। ਉੱਥੇ ਮਠਿਆਈਆਂ ਕੋਲ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਕੂੜੇਦਾਨ, ਕੀੜੇ-ਮਕੌੜੇ, ਬਿਨਾਂ ਹੱਥ ਧੋਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਮੁਲਾਜ਼ਮ ਮਿਲੇ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਦੀ ਜਾਂਚ ਰਿਪੋਰਟ ਵੀ ਗ਼ਾਇਬ ਸੀ।

ਅਸਲੀ ਅਤੇ ਨਕਲੀ ਮਠਿਆਈ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਪਛਾਣਿਓ?

ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਚਮਕੀਲੇ ਜਾਂ ਅੱਖਾਂ ਨੂੰ ਚੁੱਭਣ ਵਾਲੇ ਰੰਗ ਦੀਆਂ ਮਠਿਆਈਆਂ ਲੈਣ ਤੋਂ ਬਚੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕੈਮੀਕਲ ਵਾਲੇ ਰੰਗ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਵਰਕ ਦੀ ਅਸਲੀਅਤ ਜਾਣਨ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਉਂਗਲਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਰਗੜੋ ਜਾਂ ਅੱਗ ਦਿਖਾਓ। ਅਸਲੀ ਚਾਂਦੀ ਟੁੱਟ ਕੇ ਘੁਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਐਲੂਮੀਨੀਅਮ ਦਾ ਵਰਕ ਉਂਝ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਕਾਲਾ ਪੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਜੇਕਰ ਮਠਿਆਈ ਵਿੱਚੋਂ ਖੱਟੀ, ਅਜੀਬ ਮਹਿਕ ਆ ਰਹੀ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਉਸ ਵਿੱਚ ਉੱਲੀ ਨਜ਼ਰ ਆਵੇ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਬਿਲਕੁਲ ਨਾ ਖਾਓ। ਹਮੇਸ਼ਾ FSSAI ਦਾ ਲਾਇਸੈਂਸ ਦੇਖ ਕੇ ਹੀ ਮਠਿਆਈਆਂ ਖਰੀਦੋ ਅਤੇ ਪੈਕਿੰਗ 'ਤੇ ਬਣਨ ਤੇ ਖ਼ਰਾਬ ਹੋਣ ਦੀ ਤਾਰੀਖ਼ ਜ਼ਰੂਰ ਪੜ੍ਹੋ। ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੋਈ ਮਠਿਆਈ ਮਿਲਾਵਟੀ ਲੱਗਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕੰਜ਼ਿਊਮਰ ਹੈਲਪਲਾਈਨ ਜਾਂ ਐੱਫ.ਐੱਸ.ਐੱਸ.ਏ.ਆਈ. (FSSAI) ਦੇ 'ਫੂਡ ਸੇਫ਼ਟੀ ਕਨੈਕਟ' ਐਪ 'ਤੇ ਸਿੱਧੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ।

ਫੂਡ ਪੁਆਇਜ਼ਨਿੰਗ ਦੇ ਲੱਛਣ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਅਸਰ

ਦੂਸ਼ਿਤ ਜਾਂ ਮਿਲਾਵਟੀ ਮਠਿਆਈਆਂ ਖਾਣ ਨਾਲ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਸਾਲਮੋਨੇਲਾ, ਈ. ਕੋਲੀ, ਜਾਂ ਨੋਰੋਵਾਇਰਸ ਵਰਗੇ ਕੀਟਾਣੂ ਦਾਖਲ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਮਠਿਆਈਆਂ ਖਾਣ ਤੋਂ ਕੁਝ ਘੰਟਿਆਂ ਤੋਂ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਲੱਛਣ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਵਰਗੇ ਦਸਤ, ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਕੜਵੱਲ, ਮਤਲੀ, ਵਾਰ-ਵਾਰ ਉਲਟੀਆਂ, ਬੁਖਾਰ, ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਦਰਦ, ਠੰਢ ਅਤੇ ਗੰਭੀਰ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਹਲਕੇ ਕੇਸ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ 1 ਤੋਂ 3 ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਠੀਕ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜੇਕਰ ਕਾਫ਼ੀ ਆਰਾਮ ਅਤੇ ਡੀਹਾਈਡਰੇਸ਼ਨ ਬਣਾਈ ਰੱਖੀ ਜਾਵੇ।

ਡਾਕਟਰ ਕੋਲ ਜਾਣਾ ਕਦੋਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ?

ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਆਪਣੇ ਨੂੰ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੇ ਗੰਭੀਰ ਲੱਛਣ ਦਿਖਣ ਤਾਂ ਤੁਰੰਤ ਡਾਕਟਰ ਨੂੰ ਮਿਲੋ:

ਉਲਟੀ ਜਾਂ ਟੱਟੀ ਵਿੱਚ ਖ਼ੂਨ ਆਉਣਾ।

ਤੇਜ਼ ਬੁਖ਼ਾਰ ਹੋਣਾ (ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚ 102°F/38.9°C ਅਤੇ ਵੱਡਿਆਂ ਵਿੱਚ 103°F/39.4°C ਤੋਂ ਵੱਧ)।

ਲਗਾਤਾਰ ਇੰਨੀਆਂ ਉਲਟੀਆਂ ਹੋਣਾ ਕਿ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਵੀ ਨਾ ਟਿਕ ਸਕੇ।

ਡੀਹਾਈਡ੍ਰੇਸ਼ਨ ਜਾਂ ਪਾਣੀ ਦੀ ਭਾਰੀ ਕਮੀ ਹੋਣਾ (ਜਿਵੇਂ ਪਿਸ਼ਾਬ ਨਾ ਆਉਣਾ, ਭਿਆਨਕ ਪਿਆਸ ਲੱਗਣਾ, ਮੂੰਹ ਸੁੱਕਣਾ ਜਾਂ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਣ 'ਤੇ ਚੱਕਰ ਆਉਣਾ)।

ਨਸਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਦਿੱਕਤਾਂ (ਜਿਵੇਂ ਧੁੰਦਲਾ ਜਾਂ ਦੋ-ਦੋ ਦਿਸਣਾ, ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕਮਜ਼ੋਰੀ, ਝਰਨਾਹਟ ਹੋਣਾ, ਬੋਲਣ ਜਾਂ ਨਿਗਲਣ ਵਿੱਚ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ)।

ਜੇਕਰ ਦੱਸਤ 3 ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਜਾਰੀ ਰਹਿਣ ਅਤੇ ਕੋਈ ਸੁਧਾਰ ਨਾ ਹੋਵੇ।