ਨਰਾਤਿਆਂ 'ਚ ਕਿਤੇ ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਖਾ ਰਹੇ ਜ਼ਹਿਰ? ਮਿਲਾਵਟੀ ਕੁੱਟੂ ਦੇ ਆਟੇ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਨ ਦੇ ਇਹ ਆਸਾਨ ਘਰੇਲੂ ਨੁਸਖ਼ੇ ਨਰਾਤਿਆਂ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਦਿਨ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਵਰਤ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਲੋਕ ਫਲਾਹਾਰ ਵਜੋਂ ਕੁੱਟੂ ਦੇ ਆਟੇ ਦੀਆਂ ਪੂਰੀਆਂ, ਪਕੌੜੀਆਂ ਜਾਂ ਚੀਲਾ ਖਾਣਾ ਪਸੰਦ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ ਕਿ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਮਿਲਣ ਵਾਲਾ ਕੁੱਟੂ ਦਾ ਆਟਾ ਤੁਹਾਡੀ ਸਿਹਤ ਲਈ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਜੀ ਹਾਂ, ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਦੇ ਸੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਮੁਨਾਫ਼ਾ ਕਮਾਉਣ ਦੇ ਲਾਲਚ ਵਿੱਚ ਆਟੇ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾਵਟ ਕਰਨਾ ਆਮ ਗੱਲ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਹਰ ਸਾਲ ਨਰਾਤਿਆਂ ਦੌਰਾਨ ਕੁੱਟੂ ਦਾ ਆਟਾ ਖਾਣ ਨਾਲ ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਬਿਮਾਰ ਹੋਣ ਅਤੇ ਫੂਡ ਪੋਇਜ਼ਨਿੰਗ ਦੀਆਂ ਖ਼ਬਰਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।
Publish Date: Sun, 11 Oct 2026 11:13 AM (IST)
Updated Date: Sun, 11 Oct 2026 11:14 AM (IST)
ਲਾਈਫਸਟਾਈਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ - ਨਰਾਤਿਆਂ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਦਿਨ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਵਰਤ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਲੋਕ ਫਲਾਹਾਰ ਵਜੋਂ ਕੁੱਟੂ ਦੇ ਆਟੇ ਦੀਆਂ ਪੂਰੀਆਂ, ਪਕੌੜੀਆਂ ਜਾਂ ਚੀਲਾ ਖਾਣਾ ਪਸੰਦ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ ਕਿ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਮਿਲਣ ਵਾਲਾ ਕੁੱਟੂ ਦਾ ਆਟਾ ਤੁਹਾਡੀ ਸਿਹਤ ਲਈ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਜੀ ਹਾਂ, ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਦੇ ਸੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਮੁਨਾਫ਼ਾ ਕਮਾਉਣ ਦੇ ਲਾਲਚ ਵਿੱਚ ਆਟੇ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾਵਟ ਕਰਨਾ ਆਮ ਗੱਲ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਹਰ ਸਾਲ ਨਰਾਤਿਆਂ ਦੌਰਾਨ ਕੁੱਟੂ ਦਾ ਆਟਾ ਖਾਣ ਨਾਲ ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਬਿਮਾਰ ਹੋਣ ਅਤੇ ਫੂਡ ਪੋਇਜ਼ਨਿੰਗ ਦੀਆਂ ਖ਼ਬਰਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਮਿਲਾਵਟੀ ਜਾਂ ਬਹੁਤ ਪੁਰਾਣੇ ਕੁੱਟੂ ਦੇ ਆਟੇ ਵਿੱਚ ਉੱਲੀ ਲੱਗ ਸਕਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸਿੰਘਾੜੇ ਦਾ ਪੁਰਾਣਾ ਆਟਾ ਅਤੇ ਚਾਕ ਪਾਊਡਰ ਵਰਗੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਮਿਲਾਈਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਨੂੰ ਖਾਣ ਨਾਲ ਪੇਟ ਦਰਦ, ਉਲਟੀਆਂ, ਚੱਕਰ ਆਉਣੇ ਅਤੇ ਦਸਤ ਵਰਗੀਆਂ ਗੰਭੀਰ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਜਾਣਨਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਆਟਾ ਖਾ ਰਹੇ ਹੋ, ਉਹ ਸ਼ੁੱਧ ਅਤੇ ਖਾਣ ਲਈ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੋਵੇ। ਆਓ, ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਕੁਝ ਆਸਾਨ ਤਰੀਕੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਰਾਹੀਂ ਤੁਸੀਂ ਘਰ ਬੈਠੇ ਹੀ ਕੁੱਟੂ ਦੇ ਆਟੇ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਬਾਰੇ ਮੁੱਢਲੀ ਜਾਂਚ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ।
1. ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਕਰੋ ਜਾਂਚ ਇੱਕ ਪਾਰਦਰਸ਼ੀ ਗਲਾਸ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਲਓ ਅਤੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਚਮਚ ਕੁੱਟੂ ਦਾ ਆਟਾ ਪਾਓ। ਜੇਕਰ ਆਟਾ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਹੇਠਾਂ ਬੈਠ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦਾ ਰੰਗ ਆਮ ਵਾਂਗ ਰਹੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਸ਼ੁੱਧ ਹੋਣ ਦਾ ਪੱਕਾ ਸਬੂਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਪਰ ਜੇਕਰ ਪਾਣੀ ਦਾ ਰੰਗ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਬਦਲ ਜਾਵੇ ਜਾਂ ਉੱਪਰ ਕੁਝ ਤੈਰਦਾ ਦਿਖਾਈ ਦੇਵੇ, ਤਾਂ ਮਿਲਾਵਟ ਦਾ ਸ਼ੱਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
2. ਨਿੰਬੂ ਦੇ ਰਸ ਨਾਲ ਕਰੋ ਜਾਂਚ ਇੱਕ ਕਟੋਰੀ ਵਿੱਚ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਕੁੱਟੂ ਦਾ ਆਟਾ ਲਓ ਅਤੇ ਉਸ ਉੱਤੇ ਨਿੰਬੂ ਦੇ ਰਸ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਬੂੰਦਾਂ ਪਾਓ। ਜੇਕਰ ਬੁਲਬੁਲੇ ਉੱਠਣ ਲੱਗਣ, ਤਾਂ ਇਸ ਵਿੱਚ ਚਾਕ ਪਾਊਡਰ ਜਾਂ ਬੇਕਿੰਗ ਸੋਡਾ ਹੋਣ ਦਾ ਸ਼ੱਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਸਿਰਫ਼ ਇਸ ਜਾਂਚ ਦੇ ਆਧਾਰ ’ਤੇ ਮਿਲਾਵਟ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ।
3. ਛੂਹ ਕੇ ਅਤੇ ਸੁੰਘ ਕੇ ਦੇਖੋ ਅਸਲੀ ਕੁੱਟੂ ਦਾ ਆਟਾ ਛੂਹਣ ’ਤੇ ਹਲਕਾ ਜਿਹਾ ਦਰਦਰਾ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਇਹ ਟੈਲਕਮ ਪਾਊਡਰ ਵਾਂਗ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮੁਲਾਇਮ ਲੱਗੇ, ਤਾਂ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਸਸਤੇ ਆਟੇ ਦੀ ਮਿਲਾਵਟ ਹੋਣ ਦਾ ਸ਼ੱਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਆਟੇ ਨੂੰ ਸੁੰਘ ਕੇ ਵੀ ਦੇਖੋ। ਜੇਕਰ ਇਸ ਵਿੱਚੋਂ ਸੀਲਨ, ਬਾਸੀ ਜਾਂ ਕੌੜੀ ਗੰਧ ਆ ਰਹੀ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਪੁਰਾਣਾ ਜਾਂ ਖ਼ਰਾਬ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਆਟੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਚੋ।
4. ਆਟਾ ਗੁੰਨ੍ਹਦੇ ਸਮੇਂ ਰੱਖੋ ਧਿਆਨ ਕੁੱਟੂ ਦੇ ਆਟੇ ਵਿੱਚ ਗਲੂਟਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਕਣਕ ਦੇ ਆਟੇ ਵਾਂਗ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਬੱਝਦਾ। ਜੇਕਰ ਆਟਾ ਗੁੰਨ੍ਹਦੇ ਸਮੇਂ ਕਣਕ ਦੇ ਆਟੇ ਵਾਂਗ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਖਿੱਚਣ ਲੱਗੇ ਜਾਂ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਲੋਈ ਬਣ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਇਸ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾਵਟ ਹੋਣ ਦਾ ਸ਼ੱਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਸਿਰਫ਼ ਇਸ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਤੋਂ ਮਿਲਾਵਟ ਦਾ ਪੱਕਾ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ।
ਕੁੱਟੂ ਦਾ ਆਟਾ ਖਰੀਦਦੇ ਸਮੇਂ ਵਰਤੋ ਇਹ ਸਾਵਧਾਨੀਆਂ - ਹਮੇਸ਼ਾ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਆਟਾ ਖਰੀਦਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਕਿਸੇ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਦੁਕਾਨ ਤੋਂ ਸੀਲਬੰਦ ਪੈਕਟ ਵਾਲਾ ਆਟਾ ਖਰੀਦਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰੋ।
- ਪੈਕਟ ਉੱਤੇ ਮਿਆਦ ਪੁੱਗਣ ਦੀ ਤਾਰੀਖ਼ ਅਤੇ ਪੈਕਿੰਗ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਜ਼ਰੂਰ ਜਾਂਚੋ।
- ਜੇਕਰ ਸੰਭਵ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁੱਟੂ ਦੇ ਸਾਬਤ ਦਾਣੇ ਖਰੀਦ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਫ਼ ਕਰਵਾਓ ਅਤੇ ਸਾਫ਼ ਉਪਕਰਣਾਂ ਨਾਲ ਪਿਸਵਾਓ।
- ਜੇਕਰ ਆਟੇ ਵਿੱਚੋਂ ਬਾਸ ਆਉਂਦੀ ਹੋਵੇ, ਨਮੀ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਉੱਲੀ ਦਿਖਾਈ ਦੇਵੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾ ਕਰੋ।
ਜ਼ਰੂਰੀ ਗੱਲ : ਘਰੇਲੂ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਜਾਂਚ ਮਿਲਾਵਟ ਦੀ ਪੱਕੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ। ਨਰਾਤਿਆਂ ਦੌਰਾਨ ਆਪਣੀ ਸਿਹਤ ਦਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖਣ ਲਈ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਸਰੋਤ ਤੋਂ ਆਟਾ ਖਰੀਦੋ ਅਤੇ ਸ਼ੱਕ ਹੋਣ ’ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾ ਕਰੋ।