ਅਚਾਨਕ ਦਿਲ ਦੀ ਧੜਕਣ ਤੇਜ਼ ਹੋਣਾ, ਸਾਹ ਚੜ੍ਹਨਾ ਤੇ ਹੱਥ-ਪੈਰ ਸੁੰਨ ਹੋਣਾ; ਸਰੀਰ ਦੇ ਇਹ ਸੰਕੇਤ ਐਂਗਜ਼ਾਇਟੀ ਹਨ ਜਾਂ ਪੈਨਿਕ ਅਟੈਕ ?

ਲਾਈਫਸਟਾਈਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ - ਕਈ ਲੋਕ ਅੰਦਰੋਂ-ਅੰਦਰ ਅਜਿਹੀ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਇਸ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦੇ। ਇੱਕ ਮਿੰਟ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਅਗਲੇ ਹੀ ਮਿੰਟ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਦੀ ਧੜਕਣ ਅਚਾਨਕ ਤੇਜ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਹੱਥ-ਪੈਰ ਵੀ ਸੁੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਅਜਿਹਾ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਸਾਹ ਨਹੀਂ ਆ ਰਿਹਾ।

ਤੁਸੀਂ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਬਾਰੇ ਕਿਵੇਂ ਸਮਝਾਓਗੇ? ਅਕਸਰ ਲੋਕ ਅਜਿਹੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ ਐਂਗਜ਼ਾਇਟੀ ਜਾਂ ਪੈਨਿਕ ਅਟੈਕ ਸਮਝਣ ਵਿੱਚ ਗਲਤੀ ਕਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਆਓ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਵਿਚਕਾਰਲੇ ਬਾਰੀਕ ਫ਼ਰਕ ਨੂੰ ਸਮਝਦੇ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਜੋ ਡਾਕਟਰ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਪਣੀ ਸਮੱਸਿਆ ਬਾਰੇ ਦੱਸਣਾ ਆਸਾਨ ਹੋ ਸਕੇ।

ਪੈਨਿਕ ਅਟੈਕ ਕੀ ਹੈ?

ਪੈਨਿਕ ਅਟੈਕ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਡਰ ਅਤੇ ਬੇਚੈਨੀ ਦਾ ਪੱਧਰ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੰਨ ਲਓ ਕਿ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੜਕ ਪਾਰ ਕਰਨ ਤੋਂ ਡਰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਸੜਕ ਪਾਰ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਤੁਹਾਡਾ ਡਰ ਮਨ ਅਤੇ ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਹਾਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਕਿਸੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਫੋਬੀਆ ਨਾਲ ਖ਼ਾਸ ਸਬੰਧ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਉੱਥੇ ਹੀ ਇਹ ਸਮਝਣਾ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਫੋਬੀਆ ਹੀ ਇਸ ਅਟੈਕ ਦਾ ਇਕੱਲਾ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਹੋਰ ਵੀ ਕਈ ਕਾਰਕ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜਦੋਂ ਸਰੀਰ 'ਫਾਈਟ ਐਂਡ ਫਲਾਈਟ' ਮੋਡ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਖ਼ਤਰੇ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਮਿਲਣ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੀ ਕੋਈ ਸਥਿਤੀ ਸਾਹਮਣੇ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਵਾਪਰਿਆ ਕੋਈ ਸਦਮਾਜਨਕ ਤਜਰਬਾ (ਟ੍ਰੌਮਾ) ਵੀ ਇਸ ਅਟੈਕ ਦਾ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਲੱਛਣ

• ਅਚਾਨਕ ਦਿਲ ਦੀ ਧੜਕਣ ਤੇਜ਼ ਹੋ ਜਾਣਾ।

• ਛਾਤੀ ਵਿੱਚ ਦਰਦ ਹੋਣਾ।

• ਹੱਥ-ਪੈਰ ਕੰਬਣੇ।

• ਪਸੀਨਾ ਆਉਣਾ।

• ਦਮ ਘੁੱਟਣ ਵਰਗਾ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਣਾ।

• ਚੱਕਰ ਆਉਣਾ।

• ਮਤਲੀ ਹੋਣਾ।

• ਸਰੀਰ ਸੁੰਨ ਹੋ ਜਾਣਾ।

• ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਵਾਪਰ ਰਹੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਅਸਲੀ ਨਾ ਹੋਣ ਦਾ ਭੁਲੇਖਾ ਪੈਣਾ।

ਐਂਗਜ਼ਾਇਟੀ ਕੀ ਹੈ?

ਡਾਕਟਰੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ 'ਐਂਗਜ਼ਾਇਟੀ ਅਟੈਕ' ਨਾਂ ਦੀ ਕੋਈ ਵੱਖਰੀ ਮੈਡੀਕਲ ਸਥਿਤੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਪਰ ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਬਿਲਕੁਲ ਵੀ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਅਜਿਹੀ ਕੋਈ ਸਮੱਸਿਆ ਹੁੰਦੀ ਹੀ ਨਹੀਂ। ਦਰਅਸਲ, ਲੋਕ ਆਮ ਬੋਲਚਾਲ ਵਿੱਚ ਪੈਨਿਕ ਅਟੈਕ ਨੂੰ ਹੀ ਐਂਗਜ਼ਾਇਟੀ ਅਟੈਕ ਕਹਿ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।

ਐਂਗਜ਼ਾਇਟੀ ਇੱਕ ਮਨੁੱਖੀ ਭਾਵਨਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵੱਡੇ ਇੰਟਰਵਿਊ ਦੌਰਾਨ ਘਬਰਾਹਟ ਹੋਣਾ ਜਾਂ ਪ੍ਰੈਜ਼ੈਂਟੇਸ਼ਨ ਦਿੰਦੇ ਸਮੇਂ ਬੇਚੈਨੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਨਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਸ ਦਾ ਕੋਈ ਇੱਕ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਹ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਵੀ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਵਿਅਕਤੀ ਤਣਾਅ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਲੱਛਣ

• ਥਕਾਵਟ।

• ਸਿਰਦਰਦ।

• ਦਿਲ ਦੀ ਧੜਕਣ ਤੇਜ਼ ਹੋਣਾ।

• ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਤਣਾਅ।

• ਪਸੀਨਾ ਆਉਣਾ।

• ਸਾਹ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ।

ਦੋਵਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀ ਹੈ ਫ਼ਰਕ?

ਐਂਗਜ਼ਾਇਟੀ ਦਾ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਾਰਨ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਤਣਾਅ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਪੈਨਿਕ ਅਟੈਕ ਕਈ ਵਾਰ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕਾਰਨ ਦੇ ਅਚਾਨਕ ਆ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਐਂਗਜ਼ਾਇਟੀ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਅਤੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੱਕ ਬਣੀ ਰਹਿ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਪੈਨਿਕ ਅਟੈਕ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ 15-20 ਮਿੰਟ ਤੱਕ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।

ਜ਼ਰੂਰੀ ਗੱਲ: ਛਾਤੀ ਵਿੱਚ ਦਰਦ, ਸਾਹ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਤਕਲੀਫ਼ ਜਾਂ ਅਚਾਨਕ ਦਿਲ ਦੀ ਧੜਕਣ ਤੇਜ਼ ਹੋਣ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਐਂਗਜ਼ਾਇਟੀ ਜਾਂ ਪੈਨਿਕ ਅਟੈਕ ਨਾ ਸਮਝੋ। ਇਹ ਦਿਲ ਜਾਂ ਹੋਰ ਸਰੀਰਕ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦੇ ਸੰਕੇਤ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਅਜਿਹੇ ਲੱਛਣ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਹੋਣ ਜਾਂ ਗੰਭੀਰ ਹੋਣ 'ਤੇ ਤੁਰੰਤ ਡਾਕਟਰੀ ਸਹਾਇਤਾ ਲਓ।