10 ’ਚੋਂ 9 ਭਾਰਤੀਆਂ ਦੇ ਦਿਲ 'ਤੇ ਮੰਡਰਾ ਰਿਹੈ ਖ਼ਤਰਾ! ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਲੱਛਣ ਦੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਨਾੜਾਂ ’ਚ ਜਮ੍ਹਾ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ ਫੈਟ ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ ਕਿ ਸਾਡੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਸਮੱਸਿਆ ਪੈਦਾ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿਸਦੇ ਕੋਈ ਲੱਛਣ ਨਜ਼ਰ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੇ ਪਰ ਇਸਦਾ ਸਿੱਧਾ ਅਸਰ ਸਾਡੇ ਦਿਲ 'ਤੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ? ਅਸੀਂ ਗੱਲ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ ਖ਼ੂਨ ਵਿੱਚ ਲਿਪਿਡ (Lipid) ਦੀ ਅਸਧਾਰਨ ਮਾਤਰਾ ਦੀ। ਜੀ ਹਾਂ, ICMR-INDIAB ਦੀ ਇੱਕ ਸਟੱਡੀ ਵਿੱਚ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ 10 ਵਿੱਚੋਂ 9 ਬਾਲਗਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਇੱਕ ਬਲੱਡ ਲਿਪਿਡ ਯਾਨੀ ਫੈਟ (ਚਰਬੀ) ਖ਼ਰਾਬ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਹੈ।
Publish Date: Sun, 19 Jul 2026 12:01 PM (IST)
Updated Date: Sun, 19 Jul 2026 12:03 PM (IST)
ਲਾਈਫਸਟਾਈਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ। ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ ਕਿ ਸਾਡੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਸਮੱਸਿਆ ਪੈਦਾ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿਸਦੇ ਕੋਈ ਲੱਛਣ ਨਜ਼ਰ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੇ ਪਰ ਇਸਦਾ ਸਿੱਧਾ ਅਸਰ ਸਾਡੇ ਦਿਲ 'ਤੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ? ਅਸੀਂ ਗੱਲ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ ਖ਼ੂਨ ਵਿੱਚ ਲਿਪਿਡ (Lipid) ਦੀ ਅਸਧਾਰਨ ਮਾਤਰਾ ਦੀ। ਜੀ ਹਾਂ, ICMR-INDIAB ਦੀ ਇੱਕ ਸਟੱਡੀ ਵਿੱਚ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ 10 ਵਿੱਚੋਂ 9 ਬਾਲਗਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਇੱਕ ਬਲੱਡ ਲਿਪਿਡ ਯਾਨੀ ਫੈਟ (ਚਰਬੀ) ਖ਼ਰਾਬ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਹੈ।
ਇਸ ਨੂੰ ਮੈਡੀਕਲ ਭਾਸ਼ਾ ’ਚ ਡਿਸਲਿਪੀਡੇਮੀਆ (Dyslipidemia) ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ’ਚ ਬਲੱਡ ਲਿਪਿਡ, ਜਿਵੇਂ- ਕੋਲੈਸਟ੍ਰੋਲ ਜਾਂ ਟ੍ਰਾਈਗਲਿਸਰਾਈਡਸ ਵਰਗੇ ਫੈਟਸ ਦਾ ਪੱਧਰ ਵੱਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਡੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਦਿਲ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਖ਼ਤਰਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਪਰ ਇਸ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਇਸ ਪਾਸੇ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਧਿਆਨ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ।
ਕਿਹੜੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਹੈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਖ਼ਤਰਾ? ਇਸ ਸਟੱਡੀ ਮੁਤਾਬਕ, ਇਹ ਸਮੱਸਿਆ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਵਰਗ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ ਹੈ ਪਰ ਹਾਂ, ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਸ਼ਹਿਰੀ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਡਿਸਲਿਪੀਡੇਮੀਆ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪਾਈ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਮੱਧ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਡਿਸਲਿਪੀਡੇਮੀਆ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦੇਖੇ ਗਏ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਨਾਰਥ-ਈਸਟ ਵਿੱਚ ਇਸਦੇ ਮਾਮਲੇ ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਪਾਏ ਗਏ।
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਸਦੇ ਮਾਮਲੇ ਘੱਟ ਸਨ, ਉੱਥੇ ਵੀ 10 ਵਿੱਚੋਂ 8 ਲੋਕ ਇਸ ਸਮੱਸਿਆ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਸਨ। ਕੁਝ ਮੈਡੀਕਲ ਸਥਿਤੀਆਂ ਨਾਲ ਜੂਝ ਰਹੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਸਦੇ ਮਾਮਲੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲੇ, ਜਿਵੇਂ ਪ੍ਰੀ-ਡਾਇਬੀਟੀਜ਼, ਡਾਇਬੀਟੀਜ਼, ਮੋਟਾਪਾ ਅਤੇ ਹਾਈ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਲੋਕ।
ਬਿਨਾਂ ਲੱਛਣਾਂ ਦੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਨੁਕਸਾਨ
ਡਿਸਲਿਪੀਡੇਮੀਆ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਸਦੇ ਕੋਈ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਲੱਛਣ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ। ਇਸ ਸਟੱਡੀ ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਮਦਰਾਸ ਡਾਇਬੀਟੀਜ਼ ਰਿਸਰਚ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਡਾਕਟਰ ਵੀ. ਮੋਹਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਹਾਈ ਕੋਲੈਸਟ੍ਰੋਲ ਜਾਂ ਟ੍ਰਾਈਗਲਿਸਰਾਈਡਸ ਦਾ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ। ਟੈਸਟ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਦਿਖਣ ਵਾਲੇ ਇਹ ਅੰਕੜੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਆਰਟਰੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਪਲਾਕ ਜਮ੍ਹਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਫਟ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਦਿਲ ਜਾਂ ਦਿਮਾਗ ਵਿੱਚ ਖ਼ੂਨ ਦੇ ਬਹਾਅ ਨੂੰ ਰੋਕ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਗੁੱਡ ਕੋਲੈਸਟ੍ਰੋਲ ਦੀ ਭਾਰੀ ਕਮੀ 'ਜਰਨਲ ਆਫ਼ ਕਲੀਨਿਕਲ ਲਿਪੀਡੋਲੋਜੀ' ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਈ ਇਸ ਸਟੱਡੀ ਵਿੱਚ 23,665 ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਡੇਟਾ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਅਤੇ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਕਿ 66.8% ਬਾਲਗਾਂ ਵਿੱਚ ਗੁੱਡ ਕੋਲੈਸਟ੍ਰੋਲ (Good Cholesterol) ਦਾ ਪੱਧਰ ਘੱਟ ਸੀ, ਜੋ ਖ਼ੂਨ ਵਿੱਚੋਂ ਫੈਟ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਉੱਥੇ ਹੀ 49.4% ਬਾਲਗਾਂ ਵਿੱਚ ਬੈਡ ਕੋਲੈਸਟ੍ਰੋਲ (Bad Cholesterol) ਅਤੇ 29.5% ਬਾਲਗਾਂ ਵਿੱਚ ਟ੍ਰਾਈਗਲਿਸਰਾਈਡਸ ਦਾ ਪੱਧਰ ਵਧਿਆ ਹੋਇਆ ਪਾਇਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਸਟੱਡੀ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਵਿਅਕਤੀ ਦਾ ਬਾਡੀ ਮਾਸ ਇੰਡੈਕਸ (BMI) ਵਿਗੜਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਸਮੱਸਿਆ ਹੋਰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵੱਧਦੀ ਹੈ।
ਹੁਣ 30 ਦੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਹੀ ਵੱਧ ਰਿਹਾ ਖ਼ਤਰਾ ਡਿਸਲਿਪੀਡੇਮੀਆ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਹੁਣ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਭਾਰਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਆਮ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਚਿੰਤਾ ਦੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਸਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਅਕਸਰ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ 30 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਮੱਸਿਆ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪੈਰ ਪਸਾਰ ਰਹੀ ਡਾਇਬੀਟੀਜ਼, ਮੋਟਾਪੇ ਅਤੇ ਹਾਈ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਨਾਲ ਸਿੱਧੀ ਜੁੜ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।