ਕੌਣ ਹਨ ਸ਼ੋਭਾ ਗੁਰਤੂ ? ਨਾਨਾ ਪਾਟੇਕਰ ਲਈ ਗਾਇਆ ਸੀ ਕਲੇਜਾ ਚੀਰਨ ਵਾਲਾ ਗੀਤ, ਸੁਣ ਕੇ ਸ਼੍ਰੇਯਾ ਘੋਸ਼ਾਲ ਵੀ ਰੋ ਪਈ
ਸ਼ੋਭਾ ਨੇ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਲਈ ਵੀ ਕਈ ਗੀਤ ਗਾਏ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਫ਼ਿਲਮੀ ਸਫ਼ਰ ਬਹੁਤ ਲੰਬਾ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਸੀ ਪਰ ਜਿੰਨੇ ਵੀ ਗੀਤ ਗਾਏ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਯਾਦਗਾਰ ਸਨ। ਪਰਦੇ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਆਪਣੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਗੰਭੀਰਤਾ ਅਤੇ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਦਾ ਅਜਿਹਾ ਬੇਜੋੜ ਸੰਗਮ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਕਿ ਸੁਣਨ ਵਾਲੇ ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਗਏ।
Publish Date: Mon, 26 Oct 2026 03:40 PM (IST)
Updated Date: Mon, 26 Oct 2026 03:49 PM (IST)
ਐਂਟਰਟੇਨਮੈਂਟ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ : ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਕਈ ਅਜਿਹੇ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਮੁਹਾਰਤ ਹਾਸਲ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਜਗਤ ਦੀ ਅਜਿਹੀ ਹੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਗਾਇਕਾ ਬਾਰੇ ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਅੱਜ ਦੱਸਣ ਜਾ ਰਹੇ ਹਾਂ।
ਅਸੀਂ ਗੱਲ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ ਸ਼ੋਭਾ ਗੁਰਤੂ ਦੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦਾਦਰਾ, ਕਜਰੀ, ਹੋਰੀ ਵਰਗੀਆਂ ਵਿਧਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁਸ਼ਲਤਾ ਹਾਸਲ ਸੀ। ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ Thumri Queen ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਸ਼ੋਭਾ ਦਾ ਅਸਲੀ ਨਾਂ ਭਾਨੁਮਤੀ ਸ਼ਿਰੋਡਕਰ ਸੀ।
ਸ਼ੋਭਾ ਗੁਰਤੂ ਦਾ ਜਨਮ 1925 ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਾਂ ਦਾ ਨਾਂ ਜਾਨਕੀਬਾਈ ਸੀ, ਜੋ ਖੁਦ ਇੱਕ ਡਾਂਸਰ ਅਤੇ ਗਾਇਕਾ ਸਨ। ਸ਼ੋਭਾ ਜੀ ਨੇ ਉਸਤਾਦ ਨੱਥਨ ਖਾਨ ਅਤੇ ਉਸਤਾਦ ਭੁਰਜੀ ਖਾਨ ਤੋਂ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਲਈ ਸੀ।
ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਲਈ ਗਾਏ ਕਈ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਗੀਤ ਸ਼ੋਭਾ ਨੇ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਲਈ ਵੀ ਕਈ ਗੀਤ ਗਾਏ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਫ਼ਿਲਮੀ ਸਫ਼ਰ ਬਹੁਤ ਲੰਬਾ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਸੀ ਪਰ ਜਿੰਨੇ ਵੀ ਗੀਤ ਗਾਏ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਯਾਦਗਾਰ ਸਨ। ਪਰਦੇ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਆਪਣੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਗੰਭੀਰਤਾ ਅਤੇ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਦਾ ਅਜਿਹਾ ਬੇਜੋੜ ਸੰਗਮ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਕਿ ਸੁਣਨ ਵਾਲੇ ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਗਏ। ਸ਼ੋਭਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਫ਼ਿਲਮੀ ਸਫ਼ਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਮਾਲ ਅਮਰੋਹੀ ਦੀ ਫ਼ਿਲਮ 'ਪਾਕੀਜ਼ਾ' ਤੋਂ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਫ਼ਿਲਮ ਦੇ ਕੋਠੇ ਅਤੇ ਮੁਸ਼ਾਯਰੇ ਵਾਲੇ ਗੀਤ ਲਈ ਪਲੇਅਬੈਕ ਸਿੰਗਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਲਕਸ਼ਮੀਕਾਂਤ-ਪਿਆਰੇਲਾਲ ਨੇ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਸੰਗੀਤ ਇਸ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਫ਼ਿਲਮ 'ਫਾਗੁਨ' ਵਿੱਚ 'ਬੇਦਰਦੀ ਬਨ ਗਏ ਕੋਈ ਜਾਓ ਮਨਾਓ ਮੋਰੇ ਸਈਆਂ' ਗੀਤ ਗਾਇਆ, ਜੋ ਕਾਫ਼ੀ ਹਿੱਟ ਰਿਹਾ। ਸ਼ੋਭਾ ਗੁਰਤੂ ਦੇ ਫ਼ਿਲਮੀ ਕਰੀਅਰ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹਿੱਟ ਗੀਤ ਇਸੇ ਫ਼ਿਲਮ ਦਾ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 'ਸਈਆਂ ਰੁੱਠ ਗਏ, ਮੈਂ ਮਨਾਉਂਦੀ ਰਹੀ' ਗਾਇਆ ਸੀ।
ਲਕਸ਼ਮੀਕਾਂਤ-ਪਿਆਰੇਲਾਲ ਦੇ ਸੰਗੀਤ ਨਾਲ ਸਜੇ ਇਸ ਗੀਤ ਵਿੱਚ ਸ਼ੋਭਾ ਜੀ ਨੇ ਵਿਯੋਗ ਅਤੇ ਮਿੰਨਤਾਂ ਦੇ ਭਾਵਾਂ ਨੂੰ ਇੰਨੇ ਵਧੀਆ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਗੀਤ ਲਈ ਫ਼ਿਲਮਫੇਅਰ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ ਮਹਿਲਾ ਪਲੇਅਬੈਕ ਸਿੰਗਰ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਨਾਨਾ ਪਾਟੇਕਰ ਲਈ ਗਾਇਆ ਸੀ ਗੀਤ
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨਾਨਾ ਪਾਟੇਕਰ ਦੀ ਫ਼ਿਲਮ 'ਪ੍ਰਹਾਰ' ਲਈ 'ਯਾਦ ਪੀਆ ਕੀ ਆਏ' ਗਾਇਆ ਸੀ। ਇਹ ਇੱਕ ਠੁਮਰੀ ਸ਼ੈਲੀ ਦਾ ਗੀਤ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲਕਸ਼ਮੀਕਾਂਤ-ਪਿਆਰੇਲਾਲ ਦਾ ਸੰਗੀਤ ਸੀ। ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ 1991 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ ਸੀ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਨਾਨਾ ਪਾਟੇਕਰ, ਮਾਧੁਰੀ ਦੀਕਸ਼ਿਤ ਅਤੇ ਡਿੰਪਲ ਕਪਾਡੀਆ ਮੁੱਖ ਕਿਰਦਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਏ ਸਨ। ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਇਹ ਗੀਤ ਬਹੁਤ ਉਦਾਸ ਅਤੇ ਸੁੰਨਸਾਨ ਮਾਹੌਲ ਵਿੱਚ ਗੂੰਜਦਾ ਹੈ।
ਮੰਚ 'ਤੇ ਫੁੱਟ-ਫੁੱਟ ਕੇ ਰੋ ਪਈ ਸੀ ਸ਼੍ਰੇਯਾ ਇਹ ਗੀਤ ਇੰਨਾ ਦਰਦ ਭਰਿਆ ਸੀ ਕਿ ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗੀ ਨੇ 'ਇੰਡੀਅਨ ਆਈਡਲ 15' ਦੇ ਮੰਚ 'ਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਗਾਇਆ ਤਾਂ ਜੱਜ ਦੀ ਕੁਰਸੀ 'ਤੇ ਬੈਠੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਪਲੇਅਬੈਕ ਗਾਇਕਾ ਸ਼੍ਰੇਯਾ ਘੋਸ਼ਾਲ ਵੀ ਆਪਣੇ ਹੰਝੂ ਨਾ ਰੋਕ ਸਕੀ ਅਤੇ ਫੁੱਟ-ਫੁੱਟ ਕੇ ਰੋ ਪਈ।
ਸ਼ੋਭਾ ਜੀ ਨੇ ਹਿੰਦੀ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਮਰਾਠੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕਈ ਗੀਤ ਗਾਏ ਹਨ। ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਨੂੰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੰਚ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅਹਿਮ ਯੋਗਦਾਨ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇਸ ਬੇਮਿਸਾਲ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 2002 ਵਿੱਚ ਪਦਮ ਭੂਸ਼ਣ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।