ਲਤਾ ਮੰਗੇਸ਼ਕਰ ਦਾ ਉਹ ਗੀਤ ਜਿਸ ਨੇ ਬਚਾਈਆਂ ਲੱਖਾਂ ਜਾਨਾਂ! ਨੂਤਨ 'ਤੇ ਫਿਲਮਾਇਆ ਗਿਆ ਕਲਟ ਗੀਤ, ਆਸ਼ਿਕਾਂ ਲਈ ਬਣਿਆ 'ਵਰਦਾਨ'
ਭਾਰਤੀ ਸਿਨੇਮਾ 'ਚ ਜਦੋਂ ਵੀ ਸੰਗੀਤ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਹੋਵੇਗਾ, ਤਦੋਂ ਸੁਰਾਂ ਦੀ ਸਮਰਾਜੀ ਲਤਾ ਮੰਗੇਸ਼ਕਰ ਦਾ ਨਾਮ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਵੇਗਾ। ਲਤਾ ਦੀਦੀ ਨੇ ਸਿਨੇਮਾ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸੁਰੀਲੀ ਆਵਾਜ਼ ਦਾ ਅਜਿਹਾ ਤੋਹਫ਼ਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਕਰਜ਼ ਸ਼ਾਇਦ ਕੋਈ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਚੁਕਾ ਸਕੇਗਾ। ਇਹ ਲਤਾ ਦੀਦੀ ਦੀ ਗਾਇਕੀ ਦਾ ਹੀ ਅਸਰ ਸੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਧੁਨਾਂ ਅਤੇ ਗੀਤਾਂ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਤੱਕ ਬਚਾਈ। ਅੱਜ ਗੱਲ ਉਸ ਇੱਕ ਗੀਤ ਦੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮੌਤ ਦੇ ਮੂੰਹ 'ਚ ਜਾਣ ਤੋਂ ਰੋਕਿਆ।
Publish Date: Thu, 03 Sep 2026 12:59 PM (IST)
Updated Date: Thu, 03 Sep 2026 01:00 PM (IST)
ਐਂਟਰਟੇਨਮੈਂਟ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ - ਭਾਰਤੀ ਸਿਨੇਮਾ 'ਚ ਜਦੋਂ ਵੀ ਸੰਗੀਤ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਹੋਵੇਗਾ, ਤਦੋਂ ਸੁਰਾਂ ਦੀ ਸਮਰਾਜੀ ਲਤਾ ਮੰਗੇਸ਼ਕਰ ਦਾ ਨਾਮ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਵੇਗਾ। ਲਤਾ ਦੀਦੀ ਨੇ ਸਿਨੇਮਾ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸੁਰੀਲੀ ਆਵਾਜ਼ ਦਾ ਅਜਿਹਾ ਤੋਹਫ਼ਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਕਰਜ਼ ਸ਼ਾਇਦ ਕੋਈ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਚੁਕਾ ਸਕੇਗਾ। ਇਹ ਲਤਾ ਦੀਦੀ ਦੀ ਗਾਇਕੀ ਦਾ ਹੀ ਅਸਰ ਸੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਧੁਨਾਂ ਅਤੇ ਗੀਤਾਂ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਤੱਕ ਬਚਾਈ। ਅੱਜ ਗੱਲ ਉਸ ਇੱਕ ਗੀਤ ਦੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮੌਤ ਦੇ ਮੂੰਹ 'ਚ ਜਾਣ ਤੋਂ ਰੋਕਿਆ।
ਕਿਹੜਾ ਹੈ ਉਹ ਗੀਤ? ਲਤਾ ਦੀਦੀ ਨੇ ਹਰ ਜਜ਼ਬਾਤ ਲਈ ਕੋਈ ਨਾ ਕੋਈ ਗੀਤ ਜ਼ਰੂਰ ਗਾਇਆ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਗੀਤ ਅਜਿਹਾ ਵੀ ਰਿਹਾ, ਜਿਸ ਨੇ ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜਾਨ ਬਚਾਉਣ 'ਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ। ਸੋਚੋ, ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਦੇਣ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਲਤਾ ਮੰਗੇਸ਼ਕਰ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣ ਕੇ ਆਪਣਾ ਫੈਸਲਾ ਬਦਲ ਲਵੇ। ਜੀ ਹਾਂ, ਕੁਝ ਅਜਿਹਾ ਹੀ 1968 'ਚ ਆਈ ਫਿਲਮ 'ਸਰਸਵਤੀਚੰਦਰ' (Saraswatichandra) ਦੇ ਇੱਕ ਗੀਤ ਨਾਲ ਹੋਇਆ।
ਇਸ ਫਿਲਮ 'ਚ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਗੀਤ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਲੈਣ ਤੋਂ ਰੋਕਿਆ। ਇਸ ਗੀਤ ਦਾ ਨਾਮ ਸੀ "ਛੋੜ ਦੇ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ ਕਿਸੀ ਕੇ ਲਈ, ਯਹ ਮੁਨਾਸਿਬ ਨਹੀਂ ਆਦਮੀ ਕੇ ਲਈ..."। ਇਸ ਗੀਤ ਨੂੰ ਲਤਾ ਮੰਗੇਸ਼ਕਰ ਨੇ ਆਪਣੀ ਆਵਾਜ਼ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਉੱਥੇ ਹੀ ਇਹ ਗੀਤ ਅਦਾਕਾਰਾ ਨੂਤਨ 'ਤੇ ਫਿਲਮਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਲਤਾ ਦੀਦੀ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨੇ ਬਚਾਈਆਂ ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਜਾਨਾਂ ਲਤਾ ਦੀਦੀ ਦੇ ਇਸ ਗੀਤ ਦਾ ਸੰਗੀਤ ਆਨੰਦਜੀ-ਕਲਿਆਣਜੀ ਨੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਜਦਕਿ ਗੀਤ ਦੇ ਬੋਲ ਇੰਦੀਵਰ ਨੇ ਲਿਖੇ ਸਨ। 'ਸਰਸਵਤੀਚੰਦਰ' ਦੇ ਇਸ ਗੀਤ 'ਚ ਨੂਤਨ ਅਤੇ ਅਦਾਕਾਰ ਮਨੀਸ਼ ਨਜ਼ਰ ਆਏ ਸਨ। ਇੰਦੀਵਰ ਨੇ ਗੀਤ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ 'ਚ ਜੀਵਨ ਦਾ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਦਰਸ਼ਨ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਸੀ—ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਇਨਸਾਨ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਆਪਣੀ ਕੀਮਤੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਖ਼ਤਮ ਕਰ ਦੇਣਾ ਸਹੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਲਤਾ ਮੰਗੇਸ਼ਕਰ ਨੇ ਇਸ ਗੀਤ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਆਵਾਜ਼ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਗੀਤ ਦਾ ਸੰਗੀਤ ਆਨੰਦਜੀ-ਕਲਿਆਣਜੀ ਨੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਬੋਲ ਇੰਦੀਵਰ ਨੇ ਲਿਖੇ ਸਨ। ਇਹ ਗੀਤ ਫਿਲਮ ਦੇ ਮੁੱਖ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਨੂਤਨ ਅਤੇ ਮਨੀਸ਼ 'ਤੇ ਫਿਲਮਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਹੁਣ ਸਵਾਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਆਖ਼ਿਰ ਇਸ ਗੀਤ ਨੇ ਦਿਲ ਟੁੱਟੇ ਆਸ਼ਿਕਾਂ ਦੀ ਜਾਨ ਕਿਵੇਂ ਬਚਾਈ?
ਦਿਲ ਟੁੱਟੇ ਆਸ਼ਿਕਾਂ ਲਈ 'ਵਰਦਾਨ' ਬਣਿਆ ਇਹ ਗੀਤ ਦਰਅਸਲ, ਫਿਲਮ ਦੇ ਇਸ ਗੀਤ ਨੂੰ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਵਾਕਈ ਕਮਾਲ ਦਾ ਸੀ। ਗੀਤ ਦੇ ਬੋਲ ਇੰਦੀਵਰ ਨੇ ਲਿਖੇ ਸਨ ਅਤੇ ਉੱਪਰੋਂ ਲਤਾ ਜੀ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵੀ ਖਾਸ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ। ਗੀਤ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ 'ਚ ਜੀਵਨ ਦਾ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਛੁਪਿਆ ਸੀ ਕਿ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਇਨਸਾਨ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਆਪਣੀ ਕੀਮਤੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨਾ ਸਹੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਅਕਸਰ ਜਦੋਂ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਖਾਸ ਇਨਸਾਨ ਤੋਂ ਹਾਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਬਾਰੇ ਸੋਚਣ ਲੱਗਦੇ ਹਨ। ਇਹੀ ਗੱਲ ਇਸ ਗੀਤ ਰਾਹੀਂ ਸਮਝਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਫਿਲਮ ਦੀ ਰਿਲੀਜ਼ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲਤਾ ਮੰਗੇਸ਼ਕਰ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਜੋੜੀ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪੱਤਰ ਮਿਲੇ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਪੱਤਰਾਂ 'ਚ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਮੰਨਿਆ ਕਿ ਉਹ ਨਾਕਾਮ ਪਿਆਰ ਕਾਰਨ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਦੇਣ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ, ਪਰ ਜਦੋਂ ਰੇਡੀਓ 'ਤੇ ਇਹ ਗੀਤ ਵੱਜਿਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣੇ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਫੈਸਲਾ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ।
ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਇਹ ਗੀਤ ਲੋਕਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਿਆ ਤਾਂ ਕਈ ਮਨੋਚਿਕਿਤਸਕਾਂ ਨੇ ਵੀ ਇਸਨੂੰ ਇੱਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਥੈਰੇਪੀ ਮੰਨਿਆ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਗੀਤ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸੱਚਮੁੱਚ ਸਕੂਨ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਜੋ ਲੋਕ ਡਿਪ੍ਰੈਸ਼ਨ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਚੋਂ ਕਈਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਇਸ ਗੀਤ ਨੇ ਉਸ ਮੁਸ਼ਕਲ ਦੌਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਣ 'ਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ।
ਇਹ ਵੀ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਲਤਾ ਦੀਦੀ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ 'ਚ ਇੱਕ ਖਾਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹੀਲਿੰਗ ਪਾਵਰ ਸੀ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਆਪ ਸ਼ਾਂਤ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਨ ਲੱਗਦੇ ਸਨ। ਸ਼ਾਇਦ ਇਹ ਲਤਾ ਦੀਦੀ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਦਾ ਜਾਦੂ ਹੀ ਸੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨਾ ਜਾਣੇ ਕਿੰਨੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਬਚਾ ਲਿਆ। ਅੱਜ ਵੀ ਇਸ ਗੀਤ ਦੀ ਤਾਜ਼ਗੀ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਜਾਦੂ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਦੇ ਦਿਲਾਂ 'ਤੇ ਕਾਇਮ ਹੈ।